KUSHTETUTA, barazi per te gjithe

Kushtetuta e Kosoves eshte moderne dhe ndertohet mbi standarde qe parashikojne barazi per te gjithe qytetaret e Kosoves. Kete e pohoi dje ministrja e Drejtesise ne Qeverine e Kosoves, Nekibe Kelmendi, ne nje deklarim per Atsh-ne. “Eshte nje Kushtetute mjaft moderne dhe ndertohet mbi standarde nderkombetare, te cilat parashikojne qe te gjithe qytetaret e Kosoves do jene te barabarte para ligjit, gjykatave dhe institucioneve te Kosoves”, pohoi Kelmendi. Ajo sqaroi se Kushtetuta parashikon qe Kosova te jete Republike parlamentare, shtet i pavarur sovran, demokratik dhe i pandashem.
Sa i takon trajtimit te pakicave, Kelmendi, bashkekryetare e Komisionit per hartimin e Projektkushtetutes (bashkekryetari tjeter eshte Hajredin Kuqi), tha se Kushtetuta parashikon favorizimin e minoriteteve. "Ka nje favorizim per pakicat, i quajtur 'diskriminim pozitiv' nga z. Daan Everts, ish-ambasadori i OSBE-se ne Kosove menjehere pas lufte. Sipas ketij favorizimi, disa ligje qe prekin interesat jetike te komuniteteve pakice, do te miratohen nga Kuvendi i Kosoves me te ashtuquajturen 'vote e Badinterit', thene shqip, 'vote e dyfishte”, nenvizoi Kelmendi. Kjo nenkupton se per ato ligje, Kuvendi do votoje me shumice ose dy te tretat, ne varesi nga ligji per te cilin behet fjale. Nga ana tjeter, per keto ligje kerkohet edhe votimi i komuniteteve pakice (dy te tretat e te pranishmeve). Sipas Kushtetutes, ndonese ne strukturen e popullsise perberja e tyre eshte 5 per qind, per pakicen serbe parashikohet qe gjuha e tyre te jete gjuhe e dyte zyrtare ne Kosove, pas gjuhes shqipe.
Lidhur me perfaqesimin e pakicave ne Kuvendin e Kosoves, ajo sqaroi se ne dy legjislaturat e ardhshme, komunitetet pakice, qe se bashku perbejne me pak se 10 per qind te popullsise se Kosoves, do te kene ne Kuvend 20 vende te rezervuara. Kjo do te thote se ketyre vendeve iu shtohen edhe ato vende qe ata mund te fitojne nga vota e drejtperdrejte, nese marrin pjese ne zgjedhje. Pas dy legjislaturash, vendet e tyre do jene te garantuara dhe pakicat do te kene 20 vende ne Kuvend. Mekanizmi eshte ky: ne qofte se nuk arrijne numrin 20 te vendeve ne Kuvend permes zgjedhjeve te drejtperdrejta dhe te vlefshme, komuniteteve pakice do t'iu shtohen aq vende sa te arrihen 20 vende (10 per komunitetin serb dhe 10 per pakicat e tjera), tha ministrja e Drejtesise e Kosoves.
Duke folur per rrugen e hartimit te Projektkushtetutes, Kelmendi tha se puna per kete Dokument filloi pas propozimit te kryenegociatorit per statusin e Kosoves, Marti Ahtisari, me caktimin e Komisionit per hartimin e Projektkushtetutes nga Presidenti Fatmir Sejdiu. Ky Komision me disa grupe pune, perbehej nga 15 eksperte shqiptare, 3 eksperte te komunitetit serb dhe 3 eksperte te pakicave te tjera, te cilet deri ne perfundim te punes, kane bere me se 80 takime pune.
Projektkushtetuta ka 160 nene ne 61 faqe dhe perbehet nga 14 kapituj. Me 15 shkurt, Kushtetuta mori formen e Projektit, qe iu dorezua Kryesise se Kuvendit dhe Presidentit te Kosoves dhe u dha per botim ne media, qe qytetaret e Kosoves te njihen me permbajtjen e saj dhe te japin verejtjet eventuale. Komisioni Kushtetues zhvilloi nje debat ne gjithe komunat e Kosoves, ku moren pjese mijera qytetare. Atyre iu shpjegua ne vija te trasha i gjithe procesi i berjes se Kushtetutes dhe u njoftuan se ne te ishin perfshire te gjitha provizionet (pjeset) e natyres kushtetuese. “Ndersa provizionet ligjore u lane te behen ne ligje te vecanta", sqaroi ministrja. Ajo shtoi se faza e dyte e debatit publik per Projektkushtetuten parashikon qe eksperte te ndryshem, sidomos autore te saj, t'u shpjegojne qytetareve esencen e Kushtetutes dhe zgjidhjet qe jane bere me te. Ne debat marrin pjese qytetaret, shoqatat e juristeve dhe gjyqtareve, Oda e Avokateve dhe shoqeria civile dhe do te zgjase dy jave.
"Shpresoj se ne mars Kushtetuta e Republikes se Kosoves do te miratohet nga Kuvendi i Kosoves. Parashikohet qe ajo te hyje menjehere ne fuqi, ne menyre qe te nxirret i gjithe legjislacioni per Kosoven dhe te plotesohet vakuumi i disa ligjeve, ndersa disa ligje te tjera do t'i pershtaten kesaj Kushtetute", tha Kelmendi. Per kohen kur mund te pritet himni i Kosoves, tani qe simbolet e tjera - flamuri dhe stema - jane miratuar, ministrja Kelmendi tha se ende nuk eshte marre ndonje vendim, por siguroi “se konkursi do te shpallet shume shpejt". Ndersa per kohen e zgjatjes se tranzicionit te ri, ministrja e Drejtesise vleresoi se “ajo varet nga sa do jete Kosova ne gjendje te krijoje institucione te qendrueshme dhe qendrueshmeri ne situaten e sigurise se vendit”.