Kanceri i qafës së mitrës, depistimet, vetëm në Tiranë dhe Durrës
Në vendin tonë çdo vit shënohen 140 vdekje. Vaksina, në kalendar pas pesë vitesh
Identifikimi i hershm i kancerit t qafs s mitrs sht i mundur vetm pr qytetin e Tirans dhe t Durrsit. Ekzaminimet e rasteve mund t kryhen vetm n kto qytete pasi rrethet, si pohohet nga kreu i ISHP-s, Alban Ylli, kan munges kapacitetesh diagnostikuese dhe programe depistimi, duke
q human papiloma virus HPV t kapet n stade t larta.
Diagnostikimi
Vajzat dhe grat q banojn n zonat t thella apo n qytete t largta, duhet t ndrmarrin rrugn drejt Tirans dhe Durrsit pr nj ekzaminim nj her n vit qoft paptestin apo kolposkopin. Doktoresha e shkencave, Mirela Rista, obstetre-gjinekologe n Spitalin Universitar Obstetrik-Gjinekologjik “Koo Gliozheni”, thot se jan t shumta rastet e pacientve q udhtojn nga rrethet vetm pr t’u ekzaminuar n kryeqytet. “Ndr rastet e ekzaminuara n spital jan q nga stadet m t hershme e deri m t avancuarat. Prqindjet e kapjes n stadet prekanceroze, n stadin e par ose t dyt jan m se t shrueshme”, - thot Rista.
Sipas saj, ndr faktort q ojn drejt ksaj patologjie, ku fillimi i jets seksuale n mosh t re presupozon q t kemi nj prekje m t lart nga ky virus. Pirja e duhanit, gjithashtu akuzohet si nj shkaktar i ktij kanceri. Gjithashtu, stili i jets, mnyra e t ushqyerit me shum yndyrna, kur n fakt duhen ngrn m shum fruta dhe perime.
Por pavarsisht dshirs pr depistim n mosh t hershme t grave dhe vajzave, Ylli thot se prve Tirans e Durrsit, qytetet e tjera kan munges kapacitetesh diagnostikuese, ka bn q virusi i kancerit t qafs s mitrs t kapet n stade t larta. “Ne nuk kemi nj program depistimi dhe prve Tirans e m pak Durrsit, n rrethe t tjera t vendit ka munges ekzaminimesh pr kapjen e hershme t virusit t papilomas prej t cilit shkaktohet kanceri i qafs s mitrs”, - u shpreh Ylli.
Parandalimi
Kt vit, prve sensibilizimit t popullats, ministri i Shndetsis, Petrit Vasili, gjat nj daljeje publike pati premtuar si mas parandaluese ndaj kancerit t qafs s mitrs futjen e vaksins n kalendarin kombtar t vaksinimit. Por, sipas tij, kjo do t arrihet n 5 vitet e ardhshme. Deklarata sht
nga kreu i shndetsis, Vasili. “Vaksina sht n treg. Ndodhet n depot farmaceutike. sht paksa e shtrenjt. sht n planin ton q kjo vaksin t futet n kalendarin e vaksinimit, pra t mbulohet nga fondet e shtetit. Kjo do t bhet n rangun e 3-5 vjetve t ardhshme, sepse ka nj plan t caktuar pr futjen e vaksinave t reja”.
Vendi yn vazhdon t renditet n listn e shteteve q kan nj numr t lart t rasteve t shfaqura n vit me kancer t qafs s mitrs, 25 raste t reja pr 100 mij femra dhe rreth 140 vdekje n vit. Kanceri i qafs s mitrs klasifikohet nga Organizata Botrore e Shndetsis si tumori i dyt m i shpesht te grat, pas atij t gjirit.