Kriza globale financiare, realitet apo pasiguri
Nga Jens Korte*
Tregjet financiare vazhdojne te jene nen trysni te konsiderueshme. Problemet jane me shume psikologjike sesa ne realitet, mendojne analistet. Vetem ne fillim te javes, banka qendrore amerikane shmangu nepermjet nje aksioni te pashembullt me ane te garancive shkaterrimin e plote te nje prej bankave me te medha amerikane te investimeve, "Bear Stearns", e cila u ble prej konkurrentit J.P.Morgan.
Te dielen, ministri i Financave, Henry Paulson, mund te shihej ende ne te gjitha emisionet e mengjesit te televizioneve amerikane. Ministri i Financave perpiqej te qetesonte, pasi masat e ndihmes te bankes qendrore, fjalimet e Paulson-it dhe te Presidentit amerikan George Bush nuk paten ndikimin e nevojshem. Kapitulli me i ri i krizes financiare globale ishte kolapsi dhe shitja e me pasme nga nevoja e bankes investuese "Bear Stearns".
Paulson doli ne fillim te javes serish para mikrofonave: "Dua te theksoj se kemi nje treg kapitalesh qe e lakmon gjithe bota, i cili eshte konkurrues dhe eficient. Sepse ne reagojme shpejt ndaj problemeve dhe se institucionet tona financiare jane te fuqishme".
Vertet qetesuese nuk u duken fjalet e ministrit te Financave para shtypit ne Wall Street, mendon analisti Richard Bove.
Problemet jane me shume psikologjike sesa ne realitet, shpjegon ai. Pikerisht kjo i shqeteson tregtaret ne burse, duke qene se mungon besimi dhe druhen se fati i "Bear Stearns" mund te preke cilendo banke tjeter investimesh. Aksionet e Lehman Brothers per shembull rane perkohesisht me 40 per qind te henen, megjithese nuk pati arsye konkrete per kete.
Cfare po ndodh aktualisht? Bankat kane mbledhur hipoteka, i kane bashkuar dhe i kane shitur si letra me vlere. Institute te tjera bankare i kane lene keto letra me vlere si garanci ose i kane bashkuar me tej, duke emetuar serish letra me vlere. Ne total me to jane fituar shume para vitet e kaluara. Me shfaqjen e pasigurise gjithnje e me shume kreditore po kerkojne garanci me te medha prej bankave, te cilat nuk jane me ne gjendje t'i japin keto garanci. Tregtaret ne bursen e Wall Street-it druajne nje reaksion zinxhir.
(*) Deutche Welle