Kumari tregu qe po lulezon ne kohe krize

TIRAN- Tregu i lojerave te fatit ka njohur nje zgjerim te konsiderueshem gjate ketyre viteve te fundit ne Shqiperi. Te dhenat zyrtare te organeve shteterore qe kontrollojne kete aktivitet por edhe konstatimi ne terren ku thuajse ne cdo rrugice gjendet salle lojerash konfirmojne shtimin e vrullshem te pikave te basteve sportive dhe te kazinove elektronike ne te gjithe qytetet e vendit.

Zgjerimi ka ndodhur kryesisht gjate dy viteve 2009 dhe 2010 periudhe e cila eshte karakterizuar nga nje sere nderhyrjesh ne ligjet qe rregullojne kete treg me qellim rritjen e kontrollit dhe shtimin e detyrimeve qe duhet te paguajne kompanite.

Nese vendi eshte duke u perballur me ulje te shpenzimeve dhe tkurrje te konsumit
gjate ketyre muajve te fundit kjo nuk mund te thuhet per lojerat e fatit. Te dhenat tregojne se nga rreth 600 pika te basteve sportive qe jane hapur pergjate vitit 2010 ne te gjithe Shqiperine vetem nje pjese e vogel e tyre jane mbyllur.

Gazeta ka siguruar listen e plote te subjekteve te ushtojne aktivitet ne fushen e
lojerave te fatit administratore adresat bilancet vjetore etj. nga te cilat mesohet
se tregu i lojerave te fatit eshte ne lulezim ne Shqiperi ndryshe nga bizneset e tjera
te cilat po hasin ne mungesa likuiditetesh apo jane te mbytura ne borxhe.

Te dhenat zyrtare qe administrohen nga Njesia e Mbikeqyrjes se Lojerave te Fatit
raportojne se vetem per nje muaj buxheti i shtetit vjel diku tek 350 milione leke ne
muaj vetem nga detyrimet qe paguajne kompanite qe te lejohen te ushtrojne aktivitetin
ketu nuk perfshihet tatimi mbi fitimin apo mbi qarkullimin qe aplikohet ne fushen e lojerave te fatit.

Ne vend ushtrojne aktivitet tete kompani te medha bastesh sportive qe jane edhe te regjistruara prane Agjencise se Mbikeqyrjes se Lojerave te Fatit. Ne emer te tyre figurojne rreth 1 600 pikate hapura ne te gjithe vendin nderkohe qe ka edhe pika te vecanta te cilat ushtrojne aktivitet pa qene te regjistruara dhe rrjedhimisht nuk paguajne
dhe taksa.

Kjo gje ben qe numri real i pikave te basteve sportive ne vend te jete me i madh se ai cka eshte regjistruar prane kesaj njesie. Pika te tilla bastesh sportive ndodhen kryesisht
ne rrethet e kategorise se trete apo ne qendra te vogla banimi dhe jashte mbikeqyrjes se autoriteteve.

Per sa i perket kazinove elektronike ne te gjithe vendin ushtrojne aktivitet 19 kompani qe kane filiale ne qytete te ndryshme plus kazinose se madhe ne qender te Tiranes e cila ka licence te vecante nga te tjerat. Mesohet se numri i sallave te kazinove elektronike
ne te gjithe vendin eshte rreth 180.

Secila salle ka ne perdorim nje numer te ndryshem makinash elektronike por Njesia e Mbikeqyrjes se Lojerave te Fatit konfirmon se aktualisht jane ne funksion rreth 2 600 te tilla. Ligji shqiptar njeh disa kategori te lojerave te fatit.

Te tilla jane bastet sportive te cilat kane te bejne kryesisht me vendosjen e skedinave per ndeshjet e ndryshme ne futboll basketboll etj. Po ashtu ligji njeh edhe bastet per
gara ne piste qe kane te bejne kryesisht me gara te kuajve apo te qenve kazinote tradicionale aktualisht ka vetem nje licence te tille ne Shqiperi kazino elektronike lotari kombetare bingo tradicionale ne salla si dhe bingo televizive.

Kazinote minierat e arit te buxhetit te shtetit
Lojerat e fatit jane me te vertete nje miniere ari per buxhetin e shtetit. Shuma qe kompanite e bingove kazinove dhe basteve sportive derdhin vetem per nje muaj ne arken e shtetit perllogaritet te shkoje ne rreth 350 milione leke. Ketu behet fjale vetem per pagesat mujore fikse qe duhet te paguaje nje kazino per shembull per nje makine apo per sallen duke perjashtuar tatimin mbi fitimin.

Po sa paguajne realisht kompanite qe zhvillojne baste sportive apo ato qe kane hapur kazino Ne vend te pare per nga sasia e detyrimeve qe paguajne jane kazinote te cilat vetem per nje muaj derdhin ne buxhet rreth 250 milione leke taksa dhe detyrime te tjera qe rrjedhin nga ushtrimi i aktivitetit.

Per vete te ardhurat qe gjeneron si dhe ndikimin qe ka ne shoqerim ushtrimi i ketij aktiviteti rregullohet me ligj te posacem ne vendin tone. Detyrimet qe paguajne
kompanite jane mujore dhe fikse per cdo salle te hapur ne rastet e kompanive sportive apo per cdo ulese ne rastin e makinave elektronike te kazinove por edhe variabile ne
varesi te xhiros se kryer.

Ne rastin e kazinove elektronike kompania duhet te paguaje nje takse fikse nga 100 000 deri 400 000 leke per cdo salle te hapur plus nje pagese tjeter fikse mbi cdo makine
elektronike ne varesi te rrethit ku ushtrohet aktiviteti. Nese makina eshte me me shume se nje pozicion organizatori paguan 1 milion leke per te plus 300 000 leke per cdo
pozicion.

Rregulli per kazinote eshte qe organizatoret ti kthejne lojtareve rreth 80 per qind te parave te qarkulluara. Pra per cdo 100 leke te luajtur 80 leke duhet ti kthehen lojtareve. Vjelja e detyrimeve per lojerat e fatit behet duke u bazuar ne logjiken e
vendit ku ushtrohet aktiviteti. Rrethet jane ndare ne tre kategori.

Ato kompani qe ushtrojne aktivitet ne rrethet e kategorise se pare sic jane Tirana
Durresi etj. paguajne me shume ne raport me ata qe ushtrojne aktivitet ne rrethet e kategorive te tjera. Te ardhura nga bastet sportive qe derdhen vetem per nje muaj ne buxhetin e shtetit mesohet te shkojne ne rreth 140 milione leke.

Aktualisht ne vend ushtrojne aktivitet shtate kompani te medha qe kane te shperndara
ne te gjithe vendin me shume se 1 600 pika bastesh sportive te cilat kryesisht kane te bejne me vendosjen e skedinave per ndeshjet e futbollit.

Ne rastin e basteve sportive taksimi bazohet mbi rrethin ku ushtrohet aktiviteti si dhe bazuar mbi numrin e pikave qe kane te hapura. Keshtu per shembull kompanite qe ushtrojne aktivitet ne kete fushe duhet te paguajne 25 per qind te fitimit ne forme tatimi por shuma nuk mund te jete me e vogel se 10 milione leke per ato qe kane me pak se 99 pika me pak se 12 milione leke per ato qe kane deri 149 pika dhe jo pak se
14 milione leke per ato qe kane me shume se 150 pika bastesh sportive.

Skedinat si tatohet bileta fituese

Ligji per lojerat e fatit ka njohur nje mori ndryshimesh gjate ketyre dy viteve ku me
i fundit ishte ai i shtatorit 2010 ku qeveria vendosi te tatoje me 10 per qind skedinat
fituese apo dhe parave te te fituara nga bastet e tjera.

Deri ne miratimin e ndryshimeve fitimi qe merrte lojtari nga skedinat ishte i paster
pra i pa tatueshem. Per cdo 100 leke te fituara per shembull lojtari duhet ti paguaje
shtetit 10 leke. Tatimi mbahet direkt nga parate e skedines fituese ku do te shenohet
shuma e fituar dhe me pas shuma qe merr fituesi.

Nje tjeter takse e miratuar me keto ndryshime per bastet sportive ishte edhe ajo e kompanise. Me pare kompanite e basteve ishin te detyruara qe te paguanin ne forme
takes pese per qind te xhiros ndersa tani duhet te paguajne takse per fitimin.

do organizator i basteve sportive duhet te paguaje 25 per qind tatimi nga fitimi qe perfiton nga aktiviteti. Kjo menyre e te vjelurit te detyrimeve mendohet te mbledhe me shume te ardhura ne buxhetin e shtetit nisur edhe nga shtimi i numrit pikave te basteve sportive pasi varet direkt nga paraja qe qarkullon kompania.

Gjithsesi edhe pse ndryshimet ligjore kane hyre tashme ne fuqi ky tatim nuk ka filluar te
mblidhet ende. Fituesit nga bastet sportive vijojne ta marrin fitimin te patatuar madje
ka prej atyre kompanive qe ofrojne edhe bonuse per cdo skedine te vendosur.

Krijimi i nje regjistri elektronik me emrat e lojtareve qe nuk duhet te lejohen te hyjne ne
sallat e lojerave te fatit ishte nje tjeter ndryshim i miratuar i cili nuk ka filluar ende te zbatohet. Regjistri ne fjale do te funksiononte ne kete forme Nese lojtaret do te shkaktojne probleme financiare ne familje keta te fundit kane te drejte qe ta denoncojne ne polici.

Kjo e fundit harton listen dhe ia transferon ate te gjitha sallave te lojerave te fatit. Pas marrjes se listes administratoret jane te detyruar qe te mos lejojne futjen e tyre ne salle.

Bingot ne salla nostalgjia qe po shuhet

Sallat e bingove kane qene teper te perhapura disa vite me pare ne vend para se hapesirat te pushtoheshin nga pikat e basteve sportive dhe kazinote elektronike. Sallat ishin te perhapura ne te gjitha qytetet e vendit dhe me nje bilete 10 apo 20 lekeshe mund te beheshe pjestar i lojes.

Sot aktualisht funksionojne ende pak prej tyre. Mesohet se ne te gjithe vendin ushtrojne
aktivitet rreth 25 salla bingoje. Te gjitha keto i paguajne buxhetit te shtetit rreth 7.2 milione leke muaj nje shume e pakrahasueshme kjo me ate cka derdhin kompanite e
basteve sportive apo kazinote elektronike.

Detyrimet qe paguajne kompanite

Bastet sportive
Takse fikse
Pervec pagesave te shoqerise per cdo pike
basti duhet te kryhen pagesat ne tarifa fikse
mujore
a per rrethet e kategorise se pare 40 000 leke
b per rrethet e kategorise se dyte 30 000 leke
c per rrethet e kategorise se trete 20 000 leke

Tatim i ndryshueshem
Organizatori i basteve sportive paguan tatim
per lojerat e fatit 25 per qind mbi fitimin
nga loja por jo me pak se
a per 1 deri ne 99 pika te hapura 10 milione
leke ne muaj
b per 100 deri ne 149 pika te hapura 12 milione
leke ne muaj
c mbi 150 pika te hapura 14 milione leke ne muaj
Kompania derdh ne llogari te MTKRS-se 0.2
per qind te shumes se grumbulluar nga aktiviteti
vjetor

Kazinote elektronike
Takse fikse
Per cdo makine elektronike me me shume
se nje pozicion rulete organizatori paguan
nje kuote fikse mujore prej 100 mije lekesh
dhe 300 mije lekesh ne muaj per cdo pozicion
loje pavaresisht nga rrethi ku ushtron
veprimtarine.

Tatim i ndryshueshem
Organizatori i lojerave per kazino elektronike
paguan tatim mujor mbi lojerat e fatit 4 per
qind mbi vellimin e qarkullimit te realizuar
ne baze te arketimeve per por jo me pak se
a per rrethet e kategorise se pare 400 mije
leke per cdo salle dhe 100 mije per cdo makine
elektronike te tipit slot e videolotari
b per rrethet e kategorise se dyte 200 mije
leke per cdo salle dhe 60 mije leke per cdo
makine elektronike te tipit slot e videolotari
c per rrethet e kategorise se trete 100 mije
leke per cdo salle dhe 40 mije leke per cdo
makine elektronike te tipit slot e videolotari

Kazinote tradicionale
Tatim i ndryshueshem
a per tryezat me me shume se nje pozicion
rulete nje takse mujore ne masen 12 per
qind mbi vellimin e qarkullimit te realizuar
ne baze te arketimeve por jo me pak se 300
mije leke ne muaj per cdo pozicion
b per cdo tryeze te lojerave me letra dhe/
ose me zare nje takse mujore ne masen 12
per qind mbi vellimin e qarkullimit te realizuar
ne baze te arketimeve por jo me pak se
1.5 milione leke
c per lojerat elektronike dhe per videlotarine
te vendosura ne mjediset e kazinose nje takse
mujore ne masen 4 per qind per qind mbi
vellimin e qarkullimit te realizuar ne baze te
arketimeve por jo me pak se 120 mije leke
per cdo kompjuter elektronik
c per makinat slot me fitim ne cast nje takse
mujore ne masen 4 per qind mbi vellimin e
qarkullimit te realizuar ne baze te arketimeve
por jo me pak se 120 mije leke per cdo kompjuter
elektronik.

Garat ne piste
Tatim fiks
Kompanite qe ushtrojne veprimtari ne fushen
e organizimit te lojerave te fatit ne bastet per
gara ne piste paguajne detyrimet tatimore
a tatim loje fati fikse cdo muaj prej 2 milione
lekesh per shoqerine
b nje tatim loje fati fikse cdo muaj prej 40
mije lekesh per cdo pike te shitjes se basteve
d per lojerat elektronike me fitim ne cast te
vendosura ne mjediset e hipodromit nje tatim
me kuote fikse cdo muaj prej 40 000 lekesh
per cdo kompjuter elektronik ose pozicion te makines elektronike