E Shtunë, 31 Tetor 2026

Leksionet shqiptare të profesor Loughlin

Kur do të pranohet Shqipëria në BE? A do të jetë kjo e

fundit zgjedhja e një tranzicioni të gjatë të një

vendi postkomunist dhe çdo të ndodhë me kulturën,

ekonominë apo demokracinë e këtij vendi?

Prof. John Loughlin dhe dr. Mirela Bogdani kanë nisur të

hulumtojnë mbi këtë temë, e cila është ende një pyetje

që media dhe politika bëjnë në vend prej shumë

vitesh. Pas një angazhimi katërvjeçar në politikë në

Tiranë, Mirela shkoi për studime pasuniversitare në

Universitetin e Karfidit, ku tashmë është pedagoge dhe

jep lëndën "Politikat e BE". Gjatë kohës së

masterit në Kardif, ajo do të punonte mbi temën

Shqipëria dhe BE-ja, nën udhëheqjen e një prej njohësve të

mirë të kësaj teme, prof. John Loughlin. Kjo temë, që për

dy profesorët quhet interesante, ashtu si për çdo

analist në rajon, që kërkon të gjejë formulat të cilat do të

mund të anëtarësonin në familjen e madhe të BE-së

vendet që janë jashtë saj, do të kthehej në një studim

të hollësishëm. Për Mirelën, që synon një karrierë

politike, zbërthimi i kësaj teme ishte një ndihmesë e

madhe për të kuptuar sistemin politik jo vetëm të

BE-së, por edhe të rrugës që duhet ndjekur për të qenë

një politikane e vërtetë.

Këto studime, Loughlin dhe Bogdani do t‘i botonin në dy

libra voluminozë "Shqipëria dhe Bashkimi Evropian:

Integrimi evropian dhe procesi i pranimit" (2002),

dhe "Shqipëria dhe Bashkimi Evropian: Rrugëtimi i

vështirë drejt integrimit dhe pranimit" (2007).

Eksperienca e gjatë e Bogdanit në administratën

publike shqiptare dhe angazhimi i saj për disa vjet në

politikë, e kanë ndihmuar në analizën e situatave

politike. Ndërsa prof. Loughlin, duke pasur një

eksperiencë të gjerë si analist në çështjet evropiane

dhe duke qenë edhe zv/president i "Komunitetit të

ekspertëve mbi autonominë lokale" në Këshillin e

Evropës, bën një analizë akademike të këtij fenomeni.

Dy profesorët, Loughlin dhe Bogdani, i takuam në

ambientet e Universitetit Evropian të Tiranës, ku janë

ftuar për të dhënë një cikël leksionesh mbi Shqipërinë

dhe BE-në.

Për prof. Loughlin leksionet kanë mbetur një pasion që

ende nuk e kanë lodhur. Prej vitesh ai udhëton në vende

të ndryshme të Evropës, ku ftohet për të rrëfyer

konceptet e tij mbi Bashkimin Evropian. Me origjinë

irlandeze, Loughlin e konsideron veten një evropian,

ndërsa udhëtimet për të janë një mënyrë për të njohur

njerëz dhe kultura të ndryshme, që në thelb të

tregojnë shumëllojshmërinë e formave që ka jeta jonë.

Pasionant ndaj gjuhëve, Loughlin tregon se udhëtimi i

parë drejt Tiranës e ka bërë të mbartë shumë pikëpyetje

brenda tij. Ndoshta për faktin se Shqipëria deri në

atë moment, para se të njihte Mirelën (e cila ishte

studente e tij), ishte një pikë e errët. Shumë pak

gjëra dinte për të, përveç faktit se kishte qenë një

vend komunist dhe depërtimi në të për të huajt ishte

disi i panjohur. "Në shumë aspekte u ndjeva i

familjarizuar me atë çfarë gjeta në Shqipëri. Unë kam

jetuar në qytete të ndryshme të Evropës dhe nuk ndjeva

ndonjë ndryshim mbi mënyrën e jetës", thotë Loughlin.

John është ndër ata analistë që beson se e ardhmja do

të jetë pozitive.

"Shqipëria është një vend që ka shumë shanse për të

ndryshuar. Vetë pozicioni i saj gjeografik, natyrën e

mrekullueshme që posedon, malet peizazhet e pafundme

tepër të bukura mund të jenë një potencial i fuqishëm

për turizmin", thotë ai. Sipas Loughlin, ndryshe nga

vendet e tjera postkomuniste që hynë në demokraci me

një shoqëri civile të zhvilluar, përballja me

demokracinë në Shqipëri nuk ishte e lehtë.

"Nëse vendet e tjera të Lindjes kishin një zhvillim të

shoqërisë civile, në Shqipëri kjo gjë mungonte, gjë e

cila reflektohet tashmë dhe në sistemin politik.

Vendit iu desh të krijonte një traditë të demokracisë,

duke mos pasur një të tillë. Ndaj në këtë aspekt, para

jush, është një punë e madhe për të përmirësuar sistemin

demokratik e politik.

Korrupsioni dhe krimi i organizuar mbeten ndër

problemet që pengojnë zhvillimin e vendit", thotë

ai.

Si një njeri që beson në filozofinë e ndryshimit

Loughlin sheh shumë shpresë te të rinjtë shqiptarë, që

studiojnë në universitete brenda dhe jashtë vendit.

"Kam besim te brezi i ri që shoh në Shqipëri. Kanë

një dëshirë të madhe për të mësuar dhe ndryshuar.

Ndoshta kjo është ajo çfarë më bën të besoj se e

ardhmja do të jetë pozitive për këtë vend. Një nga

politikat që duhet të vërë në jetë politika shqiptare

është ajo që quhet "thitha e trurit", që studentë si

Mirela të vijnë të kontribuojnë për vendin e tyre pas

studimeve jashtë", thotë ai.

Loghlin beson në të ardhmen e vendeve ish-komuniste,

nga vetë dëshira që ka komuniteti për të ndryshuar.

Ashtu si Neil Nugent e sheh BE-në si të ardhmen e

sigurt të planetit, edhe Loughlin thotë se përvoja

e vendeve që aderojnë në të, të lë të besosh në diçka

të tillë.

Konsultimet me literaturën bashkëkohore për BE-në janë

diçka normale për profesorin e njohur për konceptet

interesante që u përcjell studentëve, jo vetëm në

Kardif. Ai thotë se i pëlqen të lexojë Neil Nugent,

Helen Ëalles apo Jeremy Richardson.

Librat janë dashuri për Loghlin, ashtu siç janë dhe

për Bogdanin, që beson në një politikë të emancipuar të

ngritur mbi parimet.

Dy botimet që ata kanë sjellë në shqip janë një

pasurim i literaturës shqiptare për çështje

evropiane, si pjesë e analizave gjithnjë e në rritje

të marrëdhënieve të BE-së me ish-vendet komuniste.

Shqipëria vijon të mbetet një vend informacioni për të

cilën është gjithnjë i mirëpritur jashtë. Vetë izolimi

dhe mungesa e informacionit për një periudhë gati

gjysmë shekulli i bën botimet për të, të jenë të

vlefshme.

Loughlin dhe Bogdani kanë bërë një vështrim të

hollësishëm, që nga hapja e Shqipërisë drejt

Perëndimit, rëndësinë që ka integrimi evropian për

Ballkanin Perëndimor dhe Shqipërinë, historinë e

përpjekjeve të integrimit evropian për Shqipërinë,

etj.

Prof. Loughlin beson se këto botime janë një hulumtim i

kujdesshëm, falë pasionit të Mirelës për një ndryshim

në vendin e saj, ndërsa për të, BE-ja do të vijojë të mbetet

një fushë hulumtimi, duke besuar se gjithnjë do të gjejë

diçka që do t‘ia bëjë interesant udhëtimin drejt saj.



Më shumë nga Aktualitet

Të gjitha ›