Letra/Ja pse 8 dhjetori eshte dite e bekuar
Nuk ka dyshim qe marredhenia me spektakolare dypolare eshte ajo e pengmarresit me viktimen. Keta te dy kur mbeten vetem dhe askush tjeter e vetmja lidhje e viktimes me boten e jashtme mbetet pengmarresi. Viktima qe eshte ne rolin e me te dobetit projekton te gjitha emocionet tek pengmarresi dhe kur bie ne dashuri me te ndodh ajo qe ne psikologji njihet me emrin Sindroma e Stockholmit. Marredhenie te tjera segmentare apo bipolare mjaft te njohura me ngjashmeri te dukshme me sindromen e Stockholmit jane marredheniet e diktatorit me te tjeret qe jane populli ose turmat. Kjo marredhenie ndryshe njihet si ajo e rratheve koncentrike apo e fleteve te qepes ku ne qender eshte diktatori dhe rreth tij dhe vetem ne funksion te tij jane te tjeret te bindurit.
Marredhenie tjeter shume e ngjashme me keto te dyja eshte edhe ajo e alkoolistit me pijen apo e te droguarit me drogen e vet marredhenie te cilat cojne ne ate qe i droguari nuk ben dot pa drogen e vet alkoolisti nuk ben dot pa pijen e vet alkoolike viktima nuk ben me dot pa pengmarresin dhe te nenshtruarit nuk bejne dot pa diktatorin nese i ka vdekur apo ia kane vrare nervin e lirise. Ndodh pra ajo dukuri qe quhet addiction -varesi totale qe ka pasoje stanjacionin regresin apo falimentin. Pra ne kete rast nuk ka dobiprurje progres dhe energji pozitive por thjesht aktoret kryesore ngelen peng i njeri-tjetrit si ne kurth. Marredheniet dypolare ekzistojne nga mungesa anashkalimi injorimi neutralizimi komprometimi asimilimi blerja apo bjerrja e faktoreve te tjere. Nese ekzistojne me shume se dy aktore qofte dhe lider partish. marredhenia eshte trekendore. Por dhe ne nje sistem pluripartiak te kompromentuar marredhenia mund te jete bipolare ashtu si dhe ne nje sistem dypartiak marredhenia mund te jete trekendore Dy aktoret kryesore lider partish nuk do te heqin dore nga imponimi bile kjo eshte fare normale dhe detyra natyrale e cdo lideri akumulimi-perdorimi partiak i faktoreve ndryshefaktoret jane dinamike nuk e perjashtojne njeri-tjetrin jane ene komunikuese me njera-tjetren. Pamundesia e komprometimit te shoqerise civile organizmave nderkombetare mendimit universitar akademik apo mendimit liberal etj. ben qe marredheniet ne cdo rast te jene trekendore pavaresisht rreshtimit te tyre perkates parazgjedhor pro ose kunder qeverise. Dhe kur marredheniet jane trekendorepra shumefaktoriale do te jete shume here me mire sesa ato bipolare apo ato te rratheve koncentrike. Pra dhe ne kushtet e marredhenieve dypartiake nuk kemi pse kerkojme domosdoshmerisht qe forca e trete te jete nje parti tjeter. Por duke mos qene te bindur ne moskomprometimin e medias opinionit publik pamundesine e bjerrjes apo heshtjes se inteligjencies na tremb sistemi dypartiak dhe ai elektoral aktual. Me fjale te tjera duke mos qene te bindur tek qytetaria jone tek vetja jone na tremb cdo marredhenie dypolare. Perndryshe ne kushtet e nje shoqerie te zhvilluar me opinion publik dhe media te shendetshme me inteligjencie zeri i se ciles nuk mund te mbytet asnje sistem elektoral pluralist nuk do te na bente pershtypje per aq kohe sa sistemi elektoral bipolar te mos i imponohej dot shoqerise multipolare apo me marredhenie te shendetshme trekendore.
Prasot pas 20 vjetesh nga shpallja e pluralizmit politik per nje gje jemi te sigurt marredheniet regresive tip addiction etj. nuk gjejne terren dominues ku shumica e faktoreve ndikues te shoqerise shqiptare shikon kah progresi dhe liria pavaresisht nga veshtiresite qe shoqerojne nje femijeriamp adoleshence te veshtire te jetes politike e sociale shqiptareqe pas dhjetorit 1990. Tani ka ardhur koha e rinise dhe pjekurise se shendetshme te kesaj shoqerie. Shqiperia bindshem progreson. Shqiperia bindshem po ndryshon. Le te besojme dhe punojme per kete.
Admir Nake