Letra/Problematika në Shqipëri dhe nevoja për unitet
Ideja e bashkimit dhe e unitetit kombëtar, sipas historisë, është praktikuar për herë të parë qysh në shekullin e pesëmbëdhjetë, kur Heroi ynë Kombëtar Skënderbeu në kuvendin që organizoi në Lezhë më 1444, iu shpreh princave shqiptarë të atëhershëm, se e vetmja mënyrë për t’iu shkëputur pushtimit Osman, ishte që të lidhemi me besa besën dhe të bashkohemi. Dhe ishte vërtet ky bashkim historik që bëri të mundur, ashtu siç e dimë, rezistencën për dy dekada e gjysmë me radhë ndaj sulmeve të njëpasnjëshme barbare të asaj perandorie aq të fuqishme të asaj kohe. Thirrjet e Rilindasve tanë në shekujt e mëvonshëm se “Besa e shqiptarit është shqiptaria”, mbajtën gjallë gjithashtu shpirtin patriotik dhe mundëm që të shpëtojmë nga një asimilim i mundshëm. “Lidhja e Prizrenit” më 1878, qe përsëri një tjetër tregues që vërtetoi se sa herë që Atdheu ynë është ndodhur në rrezik, ne shqiptarët dimë edhe të “Bashkohemi”. 28 Nëntori 19212 dhe Shpallja e Pavarësisë, erdhi gjithashtu si rezultat vetëm i atij procesi, pra i “Bashkimit” i të gjithë shqiptarëve nga të gjitha trojet tona dhe kudo që ishim. Motoja se “Gegë dhe Toskë jemi një dhe s’na ndajnë dot”, na udhëhoqi në kapërcimin e gjithë atyre rreziqeve të mëdha që na u kanosën gjatë Luftës Ballkanike apo dhe në atë të Parë Botërore, ku vetëm të bashkuar, mundëm që t’iu kundërvihemi synimeve ambicioze të disa qarqeve shoviniste që nëpërmjet përçarjes, kishin për qëllim të na gllabëronin apo edhe të na fshinin fare nga harta e Botës.
Po çfarë ndodhi me historinë tonë në vitet e mëpasme? Krahas pushtimit fashist më 1939 dhe atij nazist më vonë, tek ne u përhap një “virus” i panjohur dhe i importuar nga jashtë, i cili arriti të infektojë me një shpejtësi të jashtëzakonshme mendjet e paimunizuara të pjesës më të madhe të popullit tonë. Simptomat e kësaj sëmundje, pra që ishte propaganda komuniste, tregoi se kishim të bënim me një ideologji sa të sofistikuar, po aq dhe mashtruese, e cila mbolli tek populli ynë deri atëhere paqedashës, armiqësinë dhe përçarjen, fenomene këto fare të panjohura në traditën tonë. Nëqoftëse sekreti në realizimin e atyre datave historike që përmendëm pak më lart, ishte vetëm “Bashkimi” dhe “Uniteti”, në ndodhitë e mëvonshme, ky virtyt aq i lartë, i vlefshëm dhe tradicional, do zvenitej dhe bashkë me të edhe interesat e kombit tonë.
Konferenca e Mukjes e organizuar më 1943, me qëllimin e vetëm për t’u bashkuar në një front të përbashkët kundër pushtuesit të huaj, dështoi, sepse në ideologjinë e re komuniste këto ide duheshin zhdukur menjëherë dhe vendin e tyre do e zëvendësonte këtej e tutje një term të ri dhe i panjohur deri atehere; “Luftë Klasash”, teori kjo që për gjysmë shekulli do na shkaktonte një katastrofë të pallogaritshme dhe do na linte të trashëguara dëmtime aq të mëdha, ashtu sikur të paskeshim kaluar një rrezatim atomik.
Kemi njëzet vjet qëkur shqiptarët e shumëvuajtur, rrëzuan me aq entuziazëm bustin e diktatorit Enver Hoxha, simbolin e atij sistemi, por teoria komuniste dhe gjurmët e thella që ajo kishte lënë në mendjet e një pjese të shoqërisë, po shihej se do duhej edhe mjaft kohë ende për t’i zhdukur.
Del pyetja se mos ndofta ky grup shoqëror ka nostalgji akoma për atë sistem, ashtu si ç’mund të ketë dikush për një film që ka kaluar dhe vetëm kaq? Duket, se jo. Pretendimet e tyre janë edhe më të mëdha. Dëshira për pushtet, në fakt dominon më shumë se gjithçka tjetër në ëndrrat dhe ambiciet e tyre, por këtë pushtet ata nuk duan që ta marrin ashtu siç e parashikojnë ligjet e sistemit demokratik sot, por me “revolucione” të ngjashme me ato të dyzet e katrës, apo të nëntëdhjeteshtatës, të cilat u realizuan vetëm nëpërmjet dhunës dhe krimeve.
Po a nuk është pak e çuditshme, kur mendon, se si është e mundur që këta intelektualë, (nuk po marr shembull një gardian i atëhershëm burgu, i cili sigurisht që ka edhe nostalgji për ato lloj formash) me kulturën që ata sot disponojnë, në vend që t’i dënojnë këto nxitje dhe mënyra jodemokratike, kanë guximin të përdorin në fjalorin e tyre edhe sot e kësaj dite, thirrje apo kushtrime të tilla si “Dhunë”, “Të vrarë”, “Kufoma të shtrira” apo diçka tjetër të ngjashme me ato që janë përdorur nga persekutorët injorantë të atëhershëm vetëm nëpër kampet shfarosëse të Spaçit apo të Qafës së Barit. Këta individë apo grupe njerëzish ose kanë mbetur, për fat të keq, një gjenie e pandreqshme dhe i përkasin vetëm atij sistemi, ose janë mësuar me të tilla ligjërata dhe ne atëhere për t’i ndihmuar, po u rekomandojmë shtete si Koreja e Veriut, Kuba apo diku gjetkë që kanë mbetur akoma me këto lloj mentalitetesh, ku mund që të aplikohen sigurisht edhe nxitje të tilla të egra për përmbysje apo revolta në masë, por jo në një popull si ne, që i ka kryer tashmë këto procese dhe sot është duke ndërtuar i sigurtë demokracinë dhe paqen.
A nuk është gjithashtu e moralshme për t’i përmendur të paktën sa për krahasim, ndryshimin e madh që ka ky kontingjent me ato mijëra e mijëra familje të persekutuara, të rritur e plakur nëpër burgje apo internime, të cilët përveçse lirisë, me sa shihet deri më sot, nuk kanë përfituar ndonjë gjë kushedi se çfarë të madhe, por ama nuk i kemi parë ndonjëherë duke instaluar çadra apo të protestojnë në forma jo demokratike përpara parlamentit apo institucioneve qeveritare. Sepse duhet që ta keni të qartë, se procese të tilla ata dinë që t’i organizojnë edhe shumë më mirë dhe më bukur se ju, sepse i kanë provuar ato më parë nëpër ca vende, ku një grevë urie, sigurisht edhe më serioze se këto, të kushtonte dhe jetën dhe nuk kishin nga afër asnjë gazetar apo kameraman që të filmonte. Dinë edhe se si të protestojnë, sepse i kanë aplikuar ato përpara xhelatëve të diktaturës komuniste, ku ndjenja e humanizmit nuk ekzistonte fare.
Po a nuk është kjo një provë, të dashur vëllezër, për të treguar se ideali i tyre ka qenë dhe mbetet shumë me i madh nga ç’mund që të mendojë dikush. Nuk kanë vuajtur këta njerëz nëpër burgje, zotërinj, thjesht për një post apo për të zaptuar me forcë një pushtet, por për një ideal tepër fisnik dhe madhor, për “Shqipërinë”, që për fat të keq, as nga ajo gjeneratë dhe as nga ju sot, nuk është kuptuar dhe vlerësuar asnjëherë.
Është provuar historikisht nga çdo shqiptar sot, sikur edhe të mos jetë marrë ndofta kurrë me politikë, se një komb i vogël si ky i yni, asnjëherë nuk i jepet mundësia për të ekzistuar i vetëm dhe pa mbështetjen e një shteti të madh apo superfuqie. Atëhere si të mos e quajmë ne një shans të madh, mundësinë që po ne e jep edhe njëherë Europa apo Shtetet e Bashkuara të Amerikës, duke na zgjatur dorën përsëri? Apo mos ndofta disa nga neve sytë u kanë mbetur akoma nga lindja apo Kina aziatike, me të cilët, për sa kohë që ishim “miq” përveçse na siguruan “Karrigen e Enverit”, nuk di se kemi patur ne si popull ndonjë tjetër privilegj?
Duhet pra, që ta kuptojmë mjaft mirë, të dashur miq, por edhe ju kontingjenti që përmendëm pak më lart, se e vetmja rrugë sot për ne është kjo që kemi filluar dhe të mundohemi me të gjitha mënyrat dhe format që të mos e pengojmë. Rrugë kjo, që po e nisim edhe njëherë nga atje ku e patëm lënë; Po lidhemi me miqtë e dikurshëm me të cilët u prishëm sigurisht për fajin tonë dhe do vazhdojmë identike po atë politikë që kemi patur para vitit 44. Vetëm në këtë mënyrë dhe të bashkuar si dikur, ne me siguri kemi të drejtën të shpresojmë për një të ardhme shumë më të mirë për vete, por edhe për brezat tonë pasardhës.