Marrëveshja Kosovë-Serbi, Ashton: E guximshme. Zbatimi kërkon kohë

Bruksel- Shefja e Politikës së Jashtme të BE-së, Catherine Ashton ka lavdëruar politikën që e cilësoi si të guximshme të udhëheqësit të Serbisë dhe Kosovës për të arritur një marrëveshje historike për të normalizuar lidhjet.

Në një interviste për gjigandin mediatik anglez BBC, Ashton tha: “Unë nuk isha e sigurt se ne do të kishim një marrëveshje deri në momentin kur të dy kryeministrat e siglua atë”,- tha Catherine Ashton. “Unë vërtet nuk e dija”,-shtoi ajo.

Baronesha Ashton ndërmjetësoi 10 raunde bisedimesh ndërmjet Ivica Daçië të Serbisë dhe kryeministrit të Kosovës Hashim Thaçi.

Serbët e Kosovës kanë refuzuar gjatë për të njohur qeverinë kosovare. Marrëveshja, e arritur të premten, nuk do të thotë se Serbia e njeh Kosovën si shtet të pavarur. Por kjo do të në fakt se ata pranojnë se qeveria në Prishtinë ka autoritet ligjor në tërë territorin, duke përfshirë edhe zonat me shumicë serbe të veriut të Kosovës.

Ka rreth 50.000 serbë të përqendruar në rreth një të pestën e territorit. Ka pasur dhunë sporadike, midis tyre dhe shumicës etnike shqiptare që nga konflikti i vitit 1999, kur Kosova u shkëput nga Serbia.

Teksti i marrëveshjes i jep serbëve të Kosovës policinë dhe përfaqësuesit e tyre brenda sistemit të drejtësisë kosovare. Ajo gjithashtu bën të qartë se disa hollësi ende duhet të finalizohen.

“Diskutimet mbi energjinë dhe telekomin do të intensifikohet nga të dy anët”,- thotë teksti dhe “përfundohet nga 15 qershori” .

Baronesha Ashton është i bindur se kjo do të bëhet në kohë. ”Unë kam dëgjuar fjalën historike”,- tha ajo për BBC-në.

Ajo shpreson se në qershor shtetet anëtare të BE-së do t’i japin dritën e gjelbër për negociatat e anëtarësimit formale të Serbinë në BE, por ajo paralajmëron se zbatimi i marrëveshjes me Kosovën do të jetë një sfidë e madhe.

“Unë mendoj se kjo do të jetë e suksesshme, por unë mendoj se kjo do të marrë kohë”,-tha Ashton.

Figurat e tjera të larta në politikën e jashtme evropiane bien dakord. ”Implementimi nuk do të jetë i lehtë, por unë mendoj se një vështirësia është kaluar”,- tha ministri i Jashtëm suedez Karl Bildt, ish-i dërguari i OKB-së dhe BE-së në Ballkan. “Nuk ka asnjë mënyrë për kthim pas”,-theksoi ai.

Marrëveshja në mënyrë të pashmangshme ka kritikët e saj. Udhëheqësi i Kishës Ortodokse Serbe, Patriarku Irinej, tha se duket se flitet për “dorëzimin e pastër…të territorit tonë më të rëndësishëm në terma shpirtërore dhe historike”.

“Më vjen keq që dëgjoj ato fjalë”,- tha baronesha Ashton. ”Ne kemi parë disa demonstrata, por ne kemi thënë gjithmonë se kemi nevojë për një operacion të madh…Njerëzit duhet të mendojnë se kjo është duke u bërë për ta, jo në kurriz të tyre. Kjo është marrëveshja e tyre”.

Dorina Bilbili/IDEA/