Matura, nis "ngujimi" per Letersise Sonila Isaku

Nje jave perpara zhvillimit te provimit te Letersise, ne te gjitha shkollat e mesme te vendit ka nisur ngujimi i specialisteve te AVA-s, te cilet do te hartojne tezat e provimit. Keta specialiste kane hyre mengjesin e sotem ne ngujim dhe do te dalin aty pas nje jave, pikerisht mengjesin e se martes, pasi te kete filluar provimi i letersise.
Ngujimi
Duke filluar qe nga dita e sotme, per rreth nje jave 20 specialiste do te kene per "shtepi" ambientet e AVA-s. Aty do te hane, do te pine, do te flene dhe c'eshte me e rendesishmja, do te punojne. Ashtu si cdo vit, hartuesit e tezave, se bashku me punonjesit e tjere te AVA-s, nuk do te lejohen te kene asnje mundesi komunikimi si per shembull: celulare apo internet, nderkohe qe do te ruhen nga forcat e policise. "Edhe pse do te mbarojne punen ne diten e pare te futjes brenda ne ambientet e AVA-s, ata do te dalin vetem pasi te jete shpallur e te jete hapur testi ne mjediset publike, pra ne shkolla", pohojne burime zyrtare nga AVA. Sa i perket kritereve mbi te cilat eshte bazuar per te zgjedhur hartuesit e tezave, drejtuesit e ketij institucioni pohojne se hartuesit duhet te jene te afte, te kene pervoje, seriozitet dhe ndershmeri.
Provimi
Provimi i Letersise do te permbaje rreth 25 pyetje, te cilat do te jene te kombinuara ndermjet atyre qe kerkojne pergjigje te argumentuara me shtjellim dhe pyetjeve me alternativa. Ne programet shkollore te drejtimit te pergjithshem per provimin e Letersise, Gjuha Shqipe, perfshire edhe te shkruarit, ze 26 % te pyetjeve qe do te permbaje testi, ndersa Letersia 74 per qind. Po ne kete linje do te veprohet edhe per tezat e provimeve qe do te hartohen per llojet e tjera te shkollave te mesme ne vend. Tezat e provimit do te klasifikohen ne varesi te llojit te shkolles se mesme qe ka kryer maturanti. Nderkohe qe specialistet e Letersise do te hartojne 7 lloje te ndryshme testesh qe u korrespondojne 7 llojeve te shkollave te mesme. Per secilin test, do te jete ne dispozicion nje fond pyetjesh, 20 here me shume se pyetjet qe do te perzgjidhen ne testin final. E thene me qarte, nese testi do te permbaje 25 pyetje, specialistet kane ne dispozicion plot 500 pyetje, vetem per nje model. Nderkohe qe per te 7 llojet e testeve te Letersise ata do te kene ne dispozicion nje fond prej 3.500 pyetjesh. Pyetjet qe do te permbaje testi final, perzgjidhen ne menyre rastesore nga specialistet qe jane ngujuar ne AVA nje nate para se te zhvillohet provimi, fotokopjohen gjate gjithe nates po ne ambientet e AVA-s dhe te nesermen ne mengjes, dergohen ne te gjitha shkollat e mesme te vendit, per t'u hapur ne oren 10:00, kohe kur edhe nis zyrtarisht provimi. Gjithcka behet nen masa te rrepta sigurie dhe te ruajtur nga uniformat blu. Nderkohe qe te gjithe specialistet qe perzgjidhen per hartimin e testit final, te cilet jane mesuesit me te mire te kesaj lende, duhet te nenshkruajne nje deklarate me ane te se ciles garantojne se nuk kane te aferm te tyre, qe marrin pjese ne provimet e matures shteterore. Nese del sekreti i testit, ata mbajne pergjegjesi ligjore. S. Isaku

Si do te perzgjidhen fituesit
Ne perzgjedhjen e kandidateve fitues qe do te pranohen ne universitete, rol do te luaje jo vetem nota e arritur ne te kater provimet, por dhe mesatarja e shkolles se mesme dhe llojet e koeficienteve. Per kete mesatarja e shkolles se mesme, si dhe notat e kater provimeve (dy lendet me zgjedhje dhe dy lendet e detyruara) do te vleresohen me 20% te numrit te pergjithshem te pikeve te rezultatit final, qe mbledh secili prej aplikuesve. Nderkohe qe shkollat e mesme kane nisur punen per pergatitjen e ambienteve ku do te zhvillohen provimet e Matures Shteterore.