Mekanizmi i mashtrimit me naftën vergine, importe të rreme edhe me Libinë
Dosja e naftës vergine përfundon në gjykatë. Pas një hetimi të imtësishëm, prokuroria ka zbuluar të gjithë mashtrimin e një grupi biznesmenësh, të cilët e merrnin naftën e papërpunuar dhe e regjistronin në doganë si të importuar, por në fakt e shisnin në tregun vendas si naftë e përpunuar duke përfituar miliona euro. Më poshte gazeta IDEA boton pjesë nga konkluzionet e hetimit të prokurorisë
Virgin nafta e njohur me emrin teknik benzine e Hidropastruar nuk eshte produkt i gatshem per tregtim ne tregun shqiptar. Vergine nafta eshte nenprodukt qe del nga rafinimi i naftes bruto pas nje procesi dytesor per pastrimin e saj nga squfuri. Virgin nafta sherben si lende e pare per prodhimin e benzinave me numer oktani te larte ( mbi 95 oktan), si rrjedhim ky nenprodukt blihet me qellimin e vetem per tu eksportuar jashte shtetit.
Tregtimi i nenprodukteve te naftes te prodhuara nga rafinerit behet nga shoqerit e tregtimit me shumice qe i administron ato dhe konkretisht subjekti Armo Sha. Shoqerit e tregtimit me shumice e realizojne veprimtarin e tyre ne tregun e brendshem si dhe eksportimin dhe importimin e naftes, gazit dhe nenprodukteve te tyre nepermjet marreveshjeve kontraktuale. Nje nga shoqerit qe ka operuar ne kete fushe eshte dhe shoqeria Euroil Sha.
Referuar ketyre kontratave te lidhura midis Armo Sha dhe Euroil Sha rezulton se shoqeria Euroil Sha ka blere sasira te konsiderueshme virgin nafte me qellim te vetem eksportimin jashte vendit. Ky mall do te ngarkohej ne KPTHN (Kombibati i Perpunimit te Thelle te Naftes) Ballsh dhe do te transportohej me mjetet dhe shpenzimet e bleresit me autobote duke magazinuar ngarkesen ne magazinat e Fietek Vlore dhe mandej ne anije per eksport ose duke e shkarkuar direkt ne anije per eksport. Ka qene shoqeria blerese pergjegjese per te moslejuar daljen e mjeteve transportuese nga segmenti rrugor KPThN Ballsh FIETK Vlore ose pika doganore.
Ne kuader te verifikimit mbi destinacionin e sasis se virgin naftes te blere nga shoqeria Euroil me qellim ekportin jashte vendit nepermjet pikave doganore, ne Degen e Doganes Vlore jane sekuestruar me cilesin e proves materiale tre praktika doganore eksporti ne emer te subjektit Euroil Sha qe jane konkretisht:
- Exp R.649 DT. 19.01.2009 e D.D.Vlore sasia 2676.1 ton.
- Exp R.1597 DT.10.02.2009 e D.D.Vlore sasia 2625.9 ton. (malli figuron se eshte ngarkuar ne anijen Rita S)
- Exp R.2361 DT.28.02.2009 e D.D.Vlore sasia 14583.679 ton.(malli firuron se eshte ngarkuar ne anijen Calitea)
Nga hetimi ka rezultuar se dokumentacioni persa i perket praktikave te dy eksporteve te datave 10.02.2009 per sasin 2625.9 ton dhe dt. 28.02.2009 per sasine 14583.679 ton eshte dokumentacion i cili nuk pasqyron te verteten mbi destinacionin e sasise 17209.579 ton nafte virgin. (2625.9 ton + 14583.679 ton.) Nga kqyrja e dy praktikave te fundit doganore (te sipercituara) prane deges se doganes Vlore rezulton se ne kundershtim me sa pasqyrohet ne keto deklarata eksporti sasia e virgin naftes nuk eshte ngarkuar ne anijet Rita S dhe Calitea dhe nuk ka kaluar nga porti detar Vlore.
Nga kqyrja e dokumentacionit prane portit detar Vlore rezulton se anija e fundit qe ka transportuar virgin naften i perket muajit janar te vitit 2009 dhe i referohet deklarates doganore Exp R.649 DT. 19.01.2009.
Fakti se sasia e pasqyruar ne deklaratat doganore prej 17.209.579 ton qe i perket muajit shkurt te vitit 2009 nuk eshte ngarkuar ne anije provohet dhe nga kqyrja e regjistrave (ditareve) te hyrje-daljeve te anijeve prane Kapitenerise se Portit Detar Vlore ku rezulton se: Nga kqyrja e ditarit te oficerit te sherbimit te Kapitenerise rezulton se anija tregtare Rita S ka mberritur ne portin e Vlores ne daten 06.02.2009 ne oren 06.00 dhe ka qendruar ne Rad (paraporti ne det). Kjo anije eshte larguar po nga Radi ne daten 11.02.2009. Po nga ditari i sherbimit rezulton se kjo anije nuk eshte ankoruar ne kalaten e portit detar Vlore per veprime tregtare dhe eshte larguar ne det te hapur pa u ngarkuar. Nga kqyrja e regjistrit te Kapitenerise rezulton se anija Rita S ka mberritur ne portin e Vlores ne daten 22.02.2009 dhe eshte larguar ne date 28.02.2009 bosh pa ngarkese.
Nga kqyrja e regjistrave te Kapitenerise se Portit Detar Vlore rezulton se anija tregtare Calitea nuk ka mberritur ne portin Detar Vlore ne muajt janar, shkurt , mars etj. Referuar kesaj praktike doganore rezulton se anija Calitea eshte ngarkuar me virgin nafte nepermjet terminalit te Armo-s , terminal i cili gjendet ne gjirin e Vlores. Ky fakt perben nje rrethane te rreme per shkak se nga kqyrja e dokumentacionit prane njesise se Armo-s ne fshatin Narte te Vlores , FIETEK (ku gjendet dhe Pontili nepermjet te cilit virgin nafta pompohet evadohet ne tubacione me destinacion terminalin ne det) rezulton se ky pontil ka funksionuar per kete proces deri ne muajin shtator te vitit 2008. Ky fakt konfirmohet dhe nga deklarimet e ishdrejtorit te FIETEK Vlore Genci Koka i cili shpjegon se nepermjet pontilit eshte evaduar nafte ne det deri ne muajin shtator te vitit 2008.
Me shkresen nr. 207/1 prot. 30.06.2011 Porti Detar Vlore ka informuar se kufiri maksimal i ngarkeses per anijet tregtare qe perpunohen ne portin e Vlores eshte 7500 ton. (shih deklaraten doganare Exp R.2361 dt 28.02.2009 sipas te ciles rezulton se sasia e eksportuar e virgin naftes eshte 14583.679 ton)
Lidhur me sasin dhe vleren e naftes virgin te blere nga shoqeria Euroil sha rezulton se :
Sasia reale e blerë nga Sh.A. Euroil për vitin 2008 ësht렠 19,636.69 ton ( nëntëmbëdhjetëmijë e gjashtëqind e tridhjetë e gjashtë pikë gjashtëdhjetë e nëntë ton)
Sasia reale e blerë nga Sh.A. Euroil për vitin 2009 është 16,720.38 ton ( gjashtëmbëdhjetë mijë e shtatëqind e njëzet pikë tridhjetë e tetë ton)
Sasia e blerë për vitet 2008 dhe 2009 ësht렠 36,357.07 ton ( tridhjetë e gjashtë mijë e treqind e pesëdhjetë e shtatë pikë zero shtatë ton)
Vlera e blerjeve pa Tvsh për vitin 2008 të naftës virxhin është: 1,028,111,429.42 lekë (një miliard e njëzetetë milion e njëqind e njëmbëdhjetë mijë e katërqind e njëzetë e nënëtë pikë dyzet rdy lekë)
Vlera e Tvsh-së së zbritshme për vitin 2008 është : 205,622,285.88 lekë (dyqind e pesë milion e gjashtëqind e njëzet e dy mijë e dyqind e tetëdhjetë e pesë pikë tetëdhjetë e tetë lekë)
Vlera e blerjeve reale pa Tvsh për vitin 2009 është: 787,198,168.73 lekë (shtatëqind e tetëdhjetë e shtatë milion e njëqind e nëntëdhjetë mijë e njëqind e gjashtëdhjetë e tetë pikë shtatëdhjetë e tre lekë)
Vlera e Tvsh-së së zbritshme për vitin 2009 është: 157,439,633.93 lekë ( njëqind e pesëdhjetë ë shtatë milion e katërqind e tridhjetë e nëntë mijë e gjashtëqind e tridhjetë e tre pikë nëntëdhjetë e tre lekë).
Li