Midhat Frashëri dhe komunizmi

Komunizmi nuk nis as me Marksin, as n shekullin XIX. Ai ka ekzistuar shum m par se Marksi ta kthente n doktrin politike, shum shekuj m hert. Rrnjt e tij, nse i ndjekim, na ojn n fillimet e shoqris njerzore. N thelb, komunizmi sht tendenca e njeriut pr t devijuar rendin e gjrave nga rrjedha natyrore e tyre.

Kundrshtart kryesor t komunizmit n Shqipri, ashtu si dhe n vende t tjera, ishin nacionalistt. Nacionalizmi sht ndjenj natyrale e njeriut.

Mid’hat Frashri, si udhheqs dhe simbol i nacionalizmit shqiptar, n nj periudh t vshtir pr nacionalizmin, u kthye automatikisht n armikun kryesor t komunistve.

Ai ishte ndr t part shqiptar, n mos i pari, q e kishte kritikuar filozofin komuniste q kur u dukn shenjat e para t tij n Shqipri.

Grindjet mes klasave jan t lashta sa njerzimi, por “sot, – shkruante Mid’hat Frashri n 1924, – u kan dhn emrin socializm, marksizm, komunizm”.

“Mund t thuhet, – vazhdon ai, – se edhe Shqipria nuk do t shptoj nga nj smundje e prgjithshme dhe e prbotshme”. Vetm se n vendin ton, thekson po aty, komunizmi sht i sajuar me qllim, nuk vjen prej nevojs, nuk vjen natyrshm, ashtu si duhet t rrjedhin gjrat. “Jam i sigurt, – thot m tej, – se po e pikim (komunizmin) me pahir, kundr natyrs”.

Shqiptart e filluan hert flirtimin me komunizmin. Edhe Bajram Curri, pr t cilin nuk jam i sigurt n dinte shkrim e kndim, kishte deklaruar q n 1920 se "populli shqiptar do t shptoj, kur n Shqipri do t triumfojn idet e hasretit Lenin".

N 1924, n Shqipri shprtheu lvizja e par komuniste, e kryesuar nga Fan Noli, e cila, duke mos gjetur terren brenda dhe jasht vendit, dshtoi brenda gjasht muajsh. N 1928, kur shkruante pr kryengritjen e Shqipris s Mesme, Mid’hat Frashri e cilsoi at si “lvizje bolshevike” q ndodhi para se bolshevizmi t triumfonte n Rusi.

Mund t spekulojm se ky qndrim i tij mund t ket qen nj nga arsyet pse komunistt e kthyen n hero Haxhi Qamilin. Ata u munduan t fshinin ose shtrembronin nga historia e Shqipris gjithka q kishte t bnte me Mid’hat Frashrin. Ai ishte armiku m i madh i tyre. sht fakt, q shtrembrimi i qllimshm i fakteve historike nga historiografia komuniste fillon me Kongresin e Manastirit, ku Mid’hat Frashri ishte drejtues i tij.

Parashikimet e Mid’hat Frashrit, si n shum gjra q ai paratha, ishin tejet t sakta. Rreth dy dekada m von, pasi ai tha se “po e pikim komunizmin me pahir”, komunizmi u sajua vrtet n Shqipri si lvizje politike, nga jugosllavt, t cilt themeluan Partin Komuniste Shqiptare.

Ndrsa vendi ishte i pushtuar, komunistt i kthyen pushkt kundr shqiptarve, kundr nacionalistve, kundr vlerave shqiptare, kundr rendit natyror t gjrave.

N mbledhjen e Mukjes, mes nacionalistve dhe komunistve, ishte normale q t miratoheshin m s shumti pikpamjet e nacionalistve, ndrsa prishja e marrveshjes, me ndrhyrjen e komunistve sllav, ishte lvizje kundr natyrshmris s gjrave.

Nga nj takim n pikun e lufts, Musine Kokalari kujton fjalt e Mid’hat Frashrit:

“Rreziku komunist sht m kryesor. Un vet, ti e q s’kam kurrgj se humbas si pasuri se s’kam kurrgj, ve libraris... Po diktatura e kuqe sht mizore dhe derdh lumenj gjaku. Ndodhemi prpara nj kasaphane”.

Pasi kasaphana ka ndodhur, askush nuk mund ta vr n dyshim saktsin e parashikimit t tij. Detyra jon sht q prmes dekomunistizimit t shoqris, t’i kthejm gjrat n rendin natyral t tyre, te nacionalizmi.