Narta kerkon shkolle greke
Vlore- Narta, fshati greqishtfoles i cili ndodhet vetem 6 km nga qyteti bregdetar i Vlores, jeton ne harmoni me pjesen tjeter te zones. Me nje popullsi relativisht te vogel, pasi pjesa dermuese e banoreve jetojne ne Greqi, te has syri kryesisht te moshuar dhe femije. Fshati njihet si minoritet grek dhe aty flitet vetem greqisht, kurse shqipja perdoret vetem ne shkolle. Ne dyqan, ne pazar, ne shetitoren para kishes se Nartes, pjesa me e madhe flasin vetem greqisht. Jo vetem ata qe jane ortodokse, pjese e ketij minoriteti, por edhe shume nga te ardhurit ne zone kane mesuar greqisht per force zakoni.
Por banoret dhe autoritetet shprehen se jane te pakenaqur pasi fshatit i mungon nje shkolle greke per minoritaret, ose te pakten futja e lendes se gjuhes greke ne shkollen ekzistuese 9-vjecare. Narta eshte e njohur per restorantet me baze peshku, e kryesisht per ngjalat. Ata qe kane zgjedhur te jetojne ne te, deshmojne per nje harmoni mes komuniteteve te ndryshme. Greqishtja per shume familje eshte gjuha e perdorur zakonisht, ndersa nuk ka nje shkolle apo qofte edhe nje lende, qe gjuha greke te mesohet lirisht. Kurset private jane zgjidhja e vetme per te mesuar shkrim dhe kendim ne gjuhen helene, edhe pse e quajne gjuhe amtare.
Kerkesa zyrtare e bere vite me pare nuk eshte pranuar dhe Narta, fshati greqishtfoles, e perdor kete gjuhe ne jeten e perditshme, kurse per shkrim e lexim zhvillohen kurse private. Ata deshmojne per nje harmoni qe ekziston mes komunitetit grek dhe atyre shqiptar ne zone. Kjo konfirmohet edhe nga Fredo Berberi, kreu i komunes Qender, qe ka nen administrim edhe fshatin Narte. "Eshte bere nje kerkese zyrtare ne Ministrine e Arsimit per nje shkolle minoriteti ne kete zone, por deri tani ekzistojne vetem kurset private qe ne Narte jane te zakonshme dhe e vetmja zgjidhje e femijeve dhe banoreve per te lexuar dhe shkruar greqisht", thote kryekomunari. Banoret shprehen se dikur kane qene me te varfer, por bashkejetesa gjithmone e mire.
Panajoti thote se eshte rritur ne Narte. "Une jetoj ne Greqi aktualisht dhe ketu vij disa here ne vit. Narta ka ndryshuar. Ne kemi folur gjithmone greqisht dhe kemi qene popull minoritet. Ai regjim na perbuzi per kete fakt dhe kemi vuajtur shume. Tani s'kemi probleme. Veten e kemi pare si pjese e Shqiperise edhe pse jemi minoritet. Por na mungon nje shkolle, ndersa femijeve dhe niperve ua mesojme vete gjuhen greke", tregon ai. Kurse Petro, nje tjeter banor i Nartes, thote se gjyshi i tij ka qene prift. "Sot jam 74 vjec, por mbaj mend se gjyshi im eshte rritur ketu. Merreshim me peshkim, me kaminat per tjegulla dhe me ullinj, kurse shqipen e mesuam ne shkolle, se nuk na linin te flisnim greqisht ne ate kohe dhe na therrisnin "monarko". Dikur kemi qene te varfer e vuanim per buken e gojes, kurse tani emigracioni ka ndryshuar gjithcka. Por ende ne fshat na mungon shkolla", rrefen i moshuari per gazeten.
"Ne shkolle mesojme shqip, ne shtepi flasim vetem greqisht"
Shkolla 9-vjecare "Kristaq Xhuveli" ndodhet pothuajse ne qender te fshatit Narte. Nxenesit mesojne ne gjuhen shqipe, megjithese pjesa me e madhe e familjeve jane minoritare. Edhe mesuesit e pranojne faktin se ne shkolle nuk praktikohet gjuha greke, nuk ka nje shkolle te tille apo te jete futur lenda e gjuhes greke. Donika, Anastasi, Violeta dhe Anxhela shprehen per gazeten "KJ" se ndjekin arsimin 9-vjecar ne shkollen e Nartes vetem ne gjuhen shqipe, kurse ne shtepi flasin vec greqisht. "Jam ne klase ne peste dhe greqishten e kam mesuar ne shtepi me prinderit. Ketu mesojme vetem shqip dhe anglisht", thote Donika. Kurse Anastasi tregon se greqishten e ka mesuar qe ne moshen 2-vjec. "Me shoket flasim greqisht dhe ne shqip, te dyja gjuhet, sipas rastit", thote ai. Anxhela eshte ne klasen e trete dhe thote se ka mesuar me kurs privat greqishten, kurse Violeta ka lindur ne Greqi, ku dhe ka mesuar gjuhen, kurse shqipen e ka mesuar ne shkolle. Edhe mesuesit shprehen se mesimi zhvillohet vetem ne gjuhen shqipe. "Ne shkolle nuk ka gjuhe greqisht, qe te jete lende e vecante, ketu mesojne shqip dhe anglisht. Narta nuk ka shkolle greke, vetem kurse private", shprehet mesuesja e gjuhe-leximit. Ndersa per marredheniet mes nxenesve ata thone se nuk ka pasur asnjehere probleme.
Ornela Hila
Por banoret dhe autoritetet shprehen se jane te pakenaqur pasi fshatit i mungon nje shkolle greke per minoritaret, ose te pakten futja e lendes se gjuhes greke ne shkollen ekzistuese 9-vjecare. Narta eshte e njohur per restorantet me baze peshku, e kryesisht per ngjalat. Ata qe kane zgjedhur te jetojne ne te, deshmojne per nje harmoni mes komuniteteve te ndryshme. Greqishtja per shume familje eshte gjuha e perdorur zakonisht, ndersa nuk ka nje shkolle apo qofte edhe nje lende, qe gjuha greke te mesohet lirisht. Kurset private jane zgjidhja e vetme per te mesuar shkrim dhe kendim ne gjuhen helene, edhe pse e quajne gjuhe amtare.
Kerkesa zyrtare e bere vite me pare nuk eshte pranuar dhe Narta, fshati greqishtfoles, e perdor kete gjuhe ne jeten e perditshme, kurse per shkrim e lexim zhvillohen kurse private. Ata deshmojne per nje harmoni qe ekziston mes komunitetit grek dhe atyre shqiptar ne zone. Kjo konfirmohet edhe nga Fredo Berberi, kreu i komunes Qender, qe ka nen administrim edhe fshatin Narte. "Eshte bere nje kerkese zyrtare ne Ministrine e Arsimit per nje shkolle minoriteti ne kete zone, por deri tani ekzistojne vetem kurset private qe ne Narte jane te zakonshme dhe e vetmja zgjidhje e femijeve dhe banoreve per te lexuar dhe shkruar greqisht", thote kryekomunari. Banoret shprehen se dikur kane qene me te varfer, por bashkejetesa gjithmone e mire.
Panajoti thote se eshte rritur ne Narte. "Une jetoj ne Greqi aktualisht dhe ketu vij disa here ne vit. Narta ka ndryshuar. Ne kemi folur gjithmone greqisht dhe kemi qene popull minoritet. Ai regjim na perbuzi per kete fakt dhe kemi vuajtur shume. Tani s'kemi probleme. Veten e kemi pare si pjese e Shqiperise edhe pse jemi minoritet. Por na mungon nje shkolle, ndersa femijeve dhe niperve ua mesojme vete gjuhen greke", tregon ai. Kurse Petro, nje tjeter banor i Nartes, thote se gjyshi i tij ka qene prift. "Sot jam 74 vjec, por mbaj mend se gjyshi im eshte rritur ketu. Merreshim me peshkim, me kaminat per tjegulla dhe me ullinj, kurse shqipen e mesuam ne shkolle, se nuk na linin te flisnim greqisht ne ate kohe dhe na therrisnin "monarko". Dikur kemi qene te varfer e vuanim per buken e gojes, kurse tani emigracioni ka ndryshuar gjithcka. Por ende ne fshat na mungon shkolla", rrefen i moshuari per gazeten.
"Ne shkolle mesojme shqip, ne shtepi flasim vetem greqisht"
Shkolla 9-vjecare "Kristaq Xhuveli" ndodhet pothuajse ne qender te fshatit Narte. Nxenesit mesojne ne gjuhen shqipe, megjithese pjesa me e madhe e familjeve jane minoritare. Edhe mesuesit e pranojne faktin se ne shkolle nuk praktikohet gjuha greke, nuk ka nje shkolle te tille apo te jete futur lenda e gjuhes greke. Donika, Anastasi, Violeta dhe Anxhela shprehen per gazeten "KJ" se ndjekin arsimin 9-vjecar ne shkollen e Nartes vetem ne gjuhen shqipe, kurse ne shtepi flasin vec greqisht. "Jam ne klase ne peste dhe greqishten e kam mesuar ne shtepi me prinderit. Ketu mesojme vetem shqip dhe anglisht", thote Donika. Kurse Anastasi tregon se greqishten e ka mesuar qe ne moshen 2-vjec. "Me shoket flasim greqisht dhe ne shqip, te dyja gjuhet, sipas rastit", thote ai. Anxhela eshte ne klasen e trete dhe thote se ka mesuar me kurs privat greqishten, kurse Violeta ka lindur ne Greqi, ku dhe ka mesuar gjuhen, kurse shqipen e ka mesuar ne shkolle. Edhe mesuesit shprehen se mesimi zhvillohet vetem ne gjuhen shqipe. "Ne shkolle nuk ka gjuhe greqisht, qe te jete lende e vecante, ketu mesojne shqip dhe anglisht. Narta nuk ka shkolle greke, vetem kurse private", shprehet mesuesja e gjuhe-leximit. Ndersa per marredheniet mes nxenesve ata thone se nuk ka pasur asnjehere probleme.
Ornela Hila