Ne pritje te mjeteve nga Konferenca e Donatoreve
Nga Luljeta Krasniqi
Perfaqesues te Qeverise se Kosoves shpresojne qe gjate vitit 2009, te gjitha mjetet e premtuara nga Konferenca e Donatoreve, do te mund te derdhen ne Kosove. Megjithate, ata vleresojne se ky proces eshte paksa i nderlikuar dhe qe merr kohe. Kryeshefi i Agjencise per Koordinim, Zhvillim dhe Integrime Evropiane, Edon Cana, thote se pergatitjet per derdhjen e ketyre mjeteve ne Kosove, jane ne proces e siper. Ai potencon se aktualisht ende jane ne fazat fillestare te terheqjes se ketyre donacioneve. "Ne nuk e kemi daten e sakte, por brenda gjashte muajve te ardhshem do te mbahet forumi i larte dhe pastaj procesi do te kaloje ne nje faze te re dhe ajo faze eshte kur te hollat do te jene te gatshme per investime konkrete", thote Cana. Ai thekson se keto donacione, te cilat pritet qe te derdhen ne Kosove, gjithashtu do te ndihmojne ne pershpejtimin e procesit per integrimin e Kosoves ne Bashkimin Evropian. "Nuk do te kemi nje investim jokoordinues, por do te kemi investim sektorial neper fusha qe ne mendoje qe jane me te rendesishme", thote Cana.
Ne anen tjeter, Hajdar Korbi, nga Ministria e Ekonomise dhe Financave, thote se Kosova gjate vitit 2008 ka nenshkruar disa marreveshje protokollare me Gjermanine, Zvicren, Suedine dhe Holanden, nderkaq gjate vitit 2009 parate e premtuara nga Konferenca e Donatoreve do te fillojne te derdhen ne Kosove. "Nje fond tjeter, i cili mendohet te shfrytezohet per sherbimin e borxheve te jashtme, te cilat potencialisht Kosova mund t'i trashegoje ne te ardhmen, eshte bere me nenshkrimin e nje marreveshjeje me Departamentin e Shtetit Amerikan dhe Bankes Boterore dhe ato fonde tanime vetem jane angazhuar", thote ai. Korbi, nder te tjera, thekson se shumica e mjeteve qe do te vijne prej komunitetit te donatoreve, do te shkojne ne sektoret qe jane prioritet i Qeverise se Kosoves.
Ndersa, eksperte per ceshtje ekonomike, vonesen e ketyre mjeteve e arsyetojne me krizen globale, e cila ka prekur shume nga vendet, te cilat kane qene pjese e ketyre donacioneve per Kosoven. Eksperti per ceshtje ekonomike, Mejdi Bektashi, thote se per shkak te krizes globale, derdhja e ketyre mjeteve do te marre kohe. Megjithate, ai shpreson qe ne qershor te ketij viti do te fillojne te rrjedhin keto mjete. "Nje nder problemet kryesore eshte shfrytezimi dhe menyra e menaxhimit te mjeteve. Sipas materialeve qe jane dhene ne Konferencen e Donatoreve, disa shtete kane projekte konkrete", vlereson Bektashi.
Ai e quan shume urgjente hyrjen e ketyre mjeteve ne Kosove. Ai vlereson se investimi i ketyre mjeteve do te ndikoje ne permiresimin e disa sektoreve, ndersa qellimi kryesor do te ishte hapja e vendeve te reja te punes dhe ndihma ne disa ceshtje sociale.
"Nje problem tjeter ne transformimin e ketyre mjeteve nga premtimet ne te holla, eshte se disa shtete kane kerkuar prolongimin edhe per vitin 2010 te ketyre mjeteve", thote ai.
Megjithate, zoti Bektashi thote se permes donacioneve, shume veshtire mund te niset zhvillimi stabil ekonomik i Kosoves. Sipas tij, Qeveria e Kosoves duhet te orientohet ne terheqjen e investimeve te huaja.
Ai thote se mjetet e fituara nga Konferenca e Donatoreve duhet te shfrytezohen per projekte, te cilat do te ndikojne ne permiresimin e standardit jetesor te qytetareve.
Sidoqofte, 1. 2 miliard euro eshte shuma e pergjithshme e mjeteve te fituara ne Konferencen e Donatoreve, qe eshte mbajtur me 11 korrik, ne Bruksel. Prej tyre, 1.1 miliard do te perdoren per zhvillim ekonomik, nderkaq 100 milione euro te tjera per pagesen e borxhit te jashtem te Kosoves.
Perfaqesues te Qeverise se Kosoves shpresojne qe gjate vitit 2009, te gjitha mjetet e premtuara nga Konferenca e Donatoreve, do te mund te derdhen ne Kosove. Megjithate, ata vleresojne se ky proces eshte paksa i nderlikuar dhe qe merr kohe. Kryeshefi i Agjencise per Koordinim, Zhvillim dhe Integrime Evropiane, Edon Cana, thote se pergatitjet per derdhjen e ketyre mjeteve ne Kosove, jane ne proces e siper. Ai potencon se aktualisht ende jane ne fazat fillestare te terheqjes se ketyre donacioneve. "Ne nuk e kemi daten e sakte, por brenda gjashte muajve te ardhshem do te mbahet forumi i larte dhe pastaj procesi do te kaloje ne nje faze te re dhe ajo faze eshte kur te hollat do te jene te gatshme per investime konkrete", thote Cana. Ai thekson se keto donacione, te cilat pritet qe te derdhen ne Kosove, gjithashtu do te ndihmojne ne pershpejtimin e procesit per integrimin e Kosoves ne Bashkimin Evropian. "Nuk do te kemi nje investim jokoordinues, por do te kemi investim sektorial neper fusha qe ne mendoje qe jane me te rendesishme", thote Cana.
Ne anen tjeter, Hajdar Korbi, nga Ministria e Ekonomise dhe Financave, thote se Kosova gjate vitit 2008 ka nenshkruar disa marreveshje protokollare me Gjermanine, Zvicren, Suedine dhe Holanden, nderkaq gjate vitit 2009 parate e premtuara nga Konferenca e Donatoreve do te fillojne te derdhen ne Kosove. "Nje fond tjeter, i cili mendohet te shfrytezohet per sherbimin e borxheve te jashtme, te cilat potencialisht Kosova mund t'i trashegoje ne te ardhmen, eshte bere me nenshkrimin e nje marreveshjeje me Departamentin e Shtetit Amerikan dhe Bankes Boterore dhe ato fonde tanime vetem jane angazhuar", thote ai. Korbi, nder te tjera, thekson se shumica e mjeteve qe do te vijne prej komunitetit te donatoreve, do te shkojne ne sektoret qe jane prioritet i Qeverise se Kosoves.
Ndersa, eksperte per ceshtje ekonomike, vonesen e ketyre mjeteve e arsyetojne me krizen globale, e cila ka prekur shume nga vendet, te cilat kane qene pjese e ketyre donacioneve per Kosoven. Eksperti per ceshtje ekonomike, Mejdi Bektashi, thote se per shkak te krizes globale, derdhja e ketyre mjeteve do te marre kohe. Megjithate, ai shpreson qe ne qershor te ketij viti do te fillojne te rrjedhin keto mjete. "Nje nder problemet kryesore eshte shfrytezimi dhe menyra e menaxhimit te mjeteve. Sipas materialeve qe jane dhene ne Konferencen e Donatoreve, disa shtete kane projekte konkrete", vlereson Bektashi.
Ai e quan shume urgjente hyrjen e ketyre mjeteve ne Kosove. Ai vlereson se investimi i ketyre mjeteve do te ndikoje ne permiresimin e disa sektoreve, ndersa qellimi kryesor do te ishte hapja e vendeve te reja te punes dhe ndihma ne disa ceshtje sociale.
"Nje problem tjeter ne transformimin e ketyre mjeteve nga premtimet ne te holla, eshte se disa shtete kane kerkuar prolongimin edhe per vitin 2010 te ketyre mjeteve", thote ai.
Megjithate, zoti Bektashi thote se permes donacioneve, shume veshtire mund te niset zhvillimi stabil ekonomik i Kosoves. Sipas tij, Qeveria e Kosoves duhet te orientohet ne terheqjen e investimeve te huaja.
Ai thote se mjetet e fituara nga Konferenca e Donatoreve duhet te shfrytezohen per projekte, te cilat do te ndikojne ne permiresimin e standardit jetesor te qytetareve.
Sidoqofte, 1. 2 miliard euro eshte shuma e pergjithshme e mjeteve te fituara ne Konferencen e Donatoreve, qe eshte mbajtur me 11 korrik, ne Bruksel. Prej tyre, 1.1 miliard do te perdoren per zhvillim ekonomik, nderkaq 100 milione euro te tjera per pagesen e borxhit te jashtem te Kosoves.