Nga Selaniku ne Tirane
TIRANE - Nese do te mbetej i vlefshem pohimi i asaj thenies sipas se ciles ne kete bote cdo gje eshte relative edhe rruga nga
Selaniku ne Tirane e tille do te konsiderohej. E tille jo vetem per nga distanca lineare e cila disave mund tu dukej e gjate dhe ca te tjereve e shpejte ne te udhetuar por edhe ne kuptimin kohor ne dekada dhe vite te ndryshme qe i ndajne keto qytete njeri i krijuar teper heret dhe tjetri shume me vone. Sidoqofte ketu nuk eshte fjala per te renditur as kilometrikisht dhe as kronologjikisht pikat ndarese apo takuese te ketyre qendrave me rendesi ne Gadishullin Ballkanik por per relativitetin e kesaj rendesie sidomos ne fushen politike te dhjetevjecarit te fundit. Le te shpjegohemi konkretisht.
Para pak ditesh kur kryeministri i Shqiperise ndodhej ne Bruksel per te marre pjese ne nje takim te perfaqesuesve te Partive Popullore Europiane pyetjes se gazetareve se si do ta komentonte ai deklaraten e homologut helenik Papandreu i cili se fundmi la te nenkuptohej per bllokimin qe mund ti bente shteti i tij fqinjit te vet ne rrugen e integrimit europian nese nuk respektohet minoriteti etnik grek nga Tirana zyrtare Sali Berisha iu pergjigj vec te tjerash qe deklarata me mbeshtetese per integrimin e Ballkanit drejt Bashkimit Europian eshte bere ne Samitin e Selanikut. Shumekush qe i degjoi keto fjale aty per aty mund te jete habitur dhe me pas te kete dashur ti therrase kujteses mbi kohen dhe permbajtjen e kesaj deklarate. Ne keto radhe per ti ardhur ne ndihme memories se lexuesit ndoshta qysh ne fillim do te duhet qe te tregojme se ky Samit i njohur saktesisht me emertimin lsquoForumi i Selanikut eshte mbajtur jo keto dite apo keta muaj por qysh ne vitin 2002 disa vite perpara se ne vendin tone te ngjitej ne pushtet koalicioni qeverises i drejtuar nga Sali Berisha.
Qe atehere Bashkimi Europian tregoi gatishmeri tua hapte dyert e veta shteteve nga Europa Qendrore dhe Lindore. Pergjithesisht kjo ndodhi se pari pas apelimeve te gjata dhjetevjecare per tu larguar keto vende nga komunizmi si nje model autoritar situate e cila shtetet e Europes Perendimore ndjenin detyrim moral qe te solidarizoheshin me vendet e demokratizuara tashme se dyti ngaqe tregjet e ketyre vendeve per produktet europiano ndash perendimore nuk duheshin nenvleftesuar se treti mbetej e qarte qe stabiliteti i kontinentit te vjeter nuk varej vetem nga Perendimi por edhe nga Lindja. Ne kete kuader nese shtetet e Europes Qendrore dhe Lindore do te qendronin jashte proceseve integruese perkatese mundesia e nje ndikimi te ri nepermjet Rusise e pasigurise se demokratizimit dhe hapjes se ekonomive te tyre do te ishte mjaft e madhe. Aq me teper mund te theksohej kjo mundesi po te merrej parasysh qe Europa Juglindore eshte tradicionalisht nje perzierje kulturash dhe besimesh e cila gjendet ne nje pike kryqezuese midis Europes dhe Lindjes se afert nje zone konflikti etik potencial. Prandaj vleresoheshin si te domosdoshme per te jehuar edhe ne Tirane ato qe tha ne Forumin Ballkanik Komisioneri i atekohshem i BE-se Chris Patten Zgjedhja eshte per ne e qarte ose do te importojme stabilitetin ne Ballkan ose Ballkani do te eksportoje destabilitetin ne Europe Western Balkans Demokracy Forum ndash Thessaloniki 11 April 2002.
Me pas permiresimi gradual i dukshem e cilesor i standardeve demokratike ne hapesirat e rajonit tone perkatesisht edhe ne Shqiperi e inkurajuan Komisionerin tjeter Olli Rehn per tu shprehur rreth nje lokalizimi me te ngushte pra mbi raportet midis mundesise se pranimit nga Bashkimi Europian dhe Ballkanit Perendimor Ballkani Perendimor nuk eshte problem per mundesine e pranimit nga Bashkimi Europian Future Enlargement lsquoabsorption capacity coming to the fore 23 March 2006. Nje opinion te tille kishte shprehur nate kohe edhe Kancelari austriak Wolfgang Schuessel sipas te cilit Premtimet e Bashkimit Europian ndaj Bullgarise Rumanise dhe shteteve te tjera te Ballkanit duhet te mbahen.... Por me kalimin e katerndash pese viteve evidencat e BE-se paraqiten edhe brenda territoreve perendimore te Ballkanit disnivele pak a shume te theksuara duke lene ne fund te listes Shqiperine dhe Bosnjen. Diferencimi i ketyre dy shteteve eshte ndjere vecanerisht ne liberalizimin e vizave te qytetareve te tyre per ne lsquoZonen Shengen.
Aktualisht kur vendi yne po perjeton prej me se nje viti krize te thelle komplekse si pasoje e rezultateve mjaft te dyshimta gjithnje e me te kontestueshme te zgjedhjeve parlamentare te 28 qershorit 2009 dhe e mungeses se transparences se ketyre zgjedhjeve kur nga Komisioni Europian eshte terhequr dhe terhiqet insistueshem vemendja e Tiranes zyrtare se pa funksionimin e duhur te institucioneve pengohet seriozisht ecja drejt BEndashse kur nga Parlamenti Europian syte drejtohen vazhdimisht ketu per zbatimin e Rezolutes se tij te hartuar dhe te miratuar posacerisht per gjendjen shume kritike ne Shqiperi Kryeministri i kesaj te fundit trumbeton me stilin e tij skandaloz te mashtrimeve edhe ne Bruksel Si qeveri jemi te vendosur per te ndermarre cdo reforme cdo vendim cdo ligj ne menyre qe procesi i integrimit te behet nje proces suksesi reformash. Mirepo askund nuk mund te besohen keto deklamime te perseritura perderisa realisht jeta politike dhe institucionale e vendit vazhdon te qendroje krejtesisht e paralizuar si edhe ende nuk shihet ndonje drite jeshile ne fund te ketij tuneli ku e ka futur Shqiperine klika drejtuese e saj. Nderkohe qe po forcohet besimi se megjitheqe Sali Berishes i vete mendja ne kete kohe krize totale te Forumi i Selanikut dhe e permend kete si mburoje per prapambetjen ku e ka lene vendin ai nuk do te lejohet me gjate qe ta shtyje zgjidhjen e kesaj krize per ne kalendrat greke.
G.SH/BalkanWeb
Selaniku ne Tirane e tille do te konsiderohej. E tille jo vetem per nga distanca lineare e cila disave mund tu dukej e gjate dhe ca te tjereve e shpejte ne te udhetuar por edhe ne kuptimin kohor ne dekada dhe vite te ndryshme qe i ndajne keto qytete njeri i krijuar teper heret dhe tjetri shume me vone. Sidoqofte ketu nuk eshte fjala per te renditur as kilometrikisht dhe as kronologjikisht pikat ndarese apo takuese te ketyre qendrave me rendesi ne Gadishullin Ballkanik por per relativitetin e kesaj rendesie sidomos ne fushen politike te dhjetevjecarit te fundit. Le te shpjegohemi konkretisht.
Para pak ditesh kur kryeministri i Shqiperise ndodhej ne Bruksel per te marre pjese ne nje takim te perfaqesuesve te Partive Popullore Europiane pyetjes se gazetareve se si do ta komentonte ai deklaraten e homologut helenik Papandreu i cili se fundmi la te nenkuptohej per bllokimin qe mund ti bente shteti i tij fqinjit te vet ne rrugen e integrimit europian nese nuk respektohet minoriteti etnik grek nga Tirana zyrtare Sali Berisha iu pergjigj vec te tjerash qe deklarata me mbeshtetese per integrimin e Ballkanit drejt Bashkimit Europian eshte bere ne Samitin e Selanikut. Shumekush qe i degjoi keto fjale aty per aty mund te jete habitur dhe me pas te kete dashur ti therrase kujteses mbi kohen dhe permbajtjen e kesaj deklarate. Ne keto radhe per ti ardhur ne ndihme memories se lexuesit ndoshta qysh ne fillim do te duhet qe te tregojme se ky Samit i njohur saktesisht me emertimin lsquoForumi i Selanikut eshte mbajtur jo keto dite apo keta muaj por qysh ne vitin 2002 disa vite perpara se ne vendin tone te ngjitej ne pushtet koalicioni qeverises i drejtuar nga Sali Berisha.
Qe atehere Bashkimi Europian tregoi gatishmeri tua hapte dyert e veta shteteve nga Europa Qendrore dhe Lindore. Pergjithesisht kjo ndodhi se pari pas apelimeve te gjata dhjetevjecare per tu larguar keto vende nga komunizmi si nje model autoritar situate e cila shtetet e Europes Perendimore ndjenin detyrim moral qe te solidarizoheshin me vendet e demokratizuara tashme se dyti ngaqe tregjet e ketyre vendeve per produktet europiano ndash perendimore nuk duheshin nenvleftesuar se treti mbetej e qarte qe stabiliteti i kontinentit te vjeter nuk varej vetem nga Perendimi por edhe nga Lindja. Ne kete kuader nese shtetet e Europes Qendrore dhe Lindore do te qendronin jashte proceseve integruese perkatese mundesia e nje ndikimi te ri nepermjet Rusise e pasigurise se demokratizimit dhe hapjes se ekonomive te tyre do te ishte mjaft e madhe. Aq me teper mund te theksohej kjo mundesi po te merrej parasysh qe Europa Juglindore eshte tradicionalisht nje perzierje kulturash dhe besimesh e cila gjendet ne nje pike kryqezuese midis Europes dhe Lindjes se afert nje zone konflikti etik potencial. Prandaj vleresoheshin si te domosdoshme per te jehuar edhe ne Tirane ato qe tha ne Forumin Ballkanik Komisioneri i atekohshem i BE-se Chris Patten Zgjedhja eshte per ne e qarte ose do te importojme stabilitetin ne Ballkan ose Ballkani do te eksportoje destabilitetin ne Europe Western Balkans Demokracy Forum ndash Thessaloniki 11 April 2002.
Me pas permiresimi gradual i dukshem e cilesor i standardeve demokratike ne hapesirat e rajonit tone perkatesisht edhe ne Shqiperi e inkurajuan Komisionerin tjeter Olli Rehn per tu shprehur rreth nje lokalizimi me te ngushte pra mbi raportet midis mundesise se pranimit nga Bashkimi Europian dhe Ballkanit Perendimor Ballkani Perendimor nuk eshte problem per mundesine e pranimit nga Bashkimi Europian Future Enlargement lsquoabsorption capacity coming to the fore 23 March 2006. Nje opinion te tille kishte shprehur nate kohe edhe Kancelari austriak Wolfgang Schuessel sipas te cilit Premtimet e Bashkimit Europian ndaj Bullgarise Rumanise dhe shteteve te tjera te Ballkanit duhet te mbahen.... Por me kalimin e katerndash pese viteve evidencat e BE-se paraqiten edhe brenda territoreve perendimore te Ballkanit disnivele pak a shume te theksuara duke lene ne fund te listes Shqiperine dhe Bosnjen. Diferencimi i ketyre dy shteteve eshte ndjere vecanerisht ne liberalizimin e vizave te qytetareve te tyre per ne lsquoZonen Shengen.
Aktualisht kur vendi yne po perjeton prej me se nje viti krize te thelle komplekse si pasoje e rezultateve mjaft te dyshimta gjithnje e me te kontestueshme te zgjedhjeve parlamentare te 28 qershorit 2009 dhe e mungeses se transparences se ketyre zgjedhjeve kur nga Komisioni Europian eshte terhequr dhe terhiqet insistueshem vemendja e Tiranes zyrtare se pa funksionimin e duhur te institucioneve pengohet seriozisht ecja drejt BEndashse kur nga Parlamenti Europian syte drejtohen vazhdimisht ketu per zbatimin e Rezolutes se tij te hartuar dhe te miratuar posacerisht per gjendjen shume kritike ne Shqiperi Kryeministri i kesaj te fundit trumbeton me stilin e tij skandaloz te mashtrimeve edhe ne Bruksel Si qeveri jemi te vendosur per te ndermarre cdo reforme cdo vendim cdo ligj ne menyre qe procesi i integrimit te behet nje proces suksesi reformash. Mirepo askund nuk mund te besohen keto deklamime te perseritura perderisa realisht jeta politike dhe institucionale e vendit vazhdon te qendroje krejtesisht e paralizuar si edhe ende nuk shihet ndonje drite jeshile ne fund te ketij tuneli ku e ka futur Shqiperine klika drejtuese e saj. Nderkohe qe po forcohet besimi se megjitheqe Sali Berishes i vete mendja ne kete kohe krize totale te Forumi i Selanikut dhe e permend kete si mburoje per prapambetjen ku e ka lene vendin ai nuk do te lejohet me gjate qe ta shtyje zgjidhjen e kesaj krize per ne kalendrat greke.
G.SH/BalkanWeb