Ngritja e cmimeve thellon varferine ne Kosove
Xhafer Koqeli nga Stroci i Vushtrise shites farash dhe Afrim Haliti nga Kushevica e Podujeves student jane vetem dy nga zerat e shumte te popullit te Kosoves te cileve ngritja e vazhdueshme e cmimeve po ua ben jeten gjithnje e me te veshtire. ShumePer stepermiNuk po mundem ti perballoj me nje social 75 euro se femijet po lypin. Dal e shes fara per dy-tri euro ndite se ma shume asnje sdalin. Jete e vshtire thote Xhaferi.
Boll vshtire se ma spari ske tardhura kurrkah. Ushqimet gjithnje e ma shtrejt. Smundesh me i perballu shton Afrimi.
Rritje e vazhdueshme cmimesh
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Xhafer Koceli shet fara ne rruget e Prishtines
Sipas Entit te Statisitkave te Kosoves nga muaji janar 2010 deri ne janar 2011 cmimet ne Kosove kane pesuar rritje prej 74 per qind ndersa vetem ne muajin e pare te ketij viti cmimet jane rritur deri ne 14 per qind. Duke pasur parasysh se shifra zyrtare e papunesise ne Kosove eshte 43 per qind ndersa mbi 12 per qind e popullsise jeton ne varferi te skajshme lufta per ekzistence behet e paperballueshme. Per me teper krizes globale i shtohet edhe gjendja e trasheguar nga e kaluara thote ministri per Pune dhe Mireqenie Sociale ne qeverine e Kosoves Nenad Rashiq.
Kjo eshte edhe pasoje e problemeve te grumbulluara gjate 20 viteve te kaluara dhe meqenese rreth 70 per qind e popullates sone jane nen moshen 35 vjecare punesimet e pakta kane ndikuar ne thellimin e varferise. Dhe edhe pse mendoj se Kosova ka nje te ardhme te mire sa per shkak te struktures sociale po aq per shkak te mundesive te pamjaftueshme te punesimit keto vite do te jene te veshtira per te gjithe ne. Se sado qe hapen mundesi punesimi ekonomia jone eshte shume e dobet per te absorbuar rreth 40 mije krahe te rinj pune qe dalin cdo vit. Ka disa tregues per zgjidhjen agfatgjate te problemit te papunesise mirepo rruga do te jete e gjate dhe e mundimshme thote ministri Rashiq.
Per shkak te krizes globale stagnojne punesimet sezonale
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Nenad Rashic Minister per Pune dhe Mireqenie Sociale.
Marreveshjet me shtete te ndryshme per punesime sezonale ishin projekte qe mbillnin optimizem per zbutjen e problemit te papunesise ne Kosove mirepo kriza globale dhe shkurtimi i vendpunimeve neper shtetet perkatese pamundesoi realizimin e tyre. Kerkesa e ketyre diteve nga Afganistani per dergimin e 200-300 punetoreve nga Kosova jep shprese se kerkesa te tilla do te vine edhe nga shtete te tjera. Mirepo krahas veshtiresive ministri Rashiq eshte optimist se Kosova se shpejti do te jete nje shoqeri e vogel dhe e zhvilluarPikerisht kjo fuqi e re punetore me ben optimist. Sepse keto kapacitete te cilat ndoshta tash shihen si barre nje ditenuk e di se kur do ta kuptojme se ky eshte nje thesar te cilit kur ti vije koha te shfrytezohet dhe do te kemi nevoje per fuqi punetore ne do te jemi nje shoqeri shume e pasur. E di se deri ne ate moment ka nje rruge te gjate dhe para nesh shtrihen periudha te veshtira. Por ne do ti tejkalojme thote ministri Rashiq.
Pagat e Kosoves - mimet e Evropes
Te dhenat e Entit te Statistikave tregojne se paga mesatare ne Kosove ne vitin 2010 ishte 272 euro shume kjo tejet e vogel per permbushjen e nevojave elementare te jetes ne familje thone punonjesit. Pagat jane te uleta. Marrim nje page ditore te vendeve perendimore me te cilen duhet ekzistuar nje muaj. A mund te mbijetojne kosovaret me ccime evropiane Vetem artikulli kryesor buka prej 25 eshte ngritur ne 50 cent. Une mendoj se duhet perkujdesur per prodhime vendore qe artikujt ti sigurojme me cmime te uleta thote Lulezim Morina nga DragashiNjeriu nuk mund tia dale mbane me nje page prej 256 eurosh as per nevojat elementare e jo per te mbajtur familjen. E per rritjen e cmimeve me mire mos me pyetni se as qe guxoj te mendoj per kete thote Edita Shacireviq nga komuna e Istogut.
Rritje pagash per punonjesit - ka per te papunet
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Papunesi ne Prishtine
Kuvendi i Kosoves tashme ka miratuar buxhetin per vitin 2011 me rritje pagash per punonjesit e sektorit publik ndersa qeveria e Kosoves pohon per perafrim te qendrimeve me Fondin Monetar Nderkombtar i cili ishte kunder nje vendimi te tille. Mirepo cka per te papunet Ligji perkujdeset per te gjithe pergjigjet ministri Rashic sipas te cilit aktualisht jane 36 mije familje me 173 mije anetare te cilet perfitojne nga asistenca sociale. Edhe pse nje ndihme solide prej 45 deri ne 85 euro prej vitit 2009 ka rritje te vazhdueshme te kerkesave per asistence sociale. Por sipas mendimit tim ky nuk eshte tregues real i varferise duke qene se ka edhe keqperdorime te shumta ne perzgjedhjen e kandidateve te cilet nuk i plotesojne kushtet e parapara thote ministri Rashiq sipas te cilit komunat duhet te shtojne kujdesin ne perzgjedhjen e perfituesve te asistences sociale ne menyre qe rritja e kerkesave te mos jete me nje problem kronik ndersa asistenca sociale te arrije tek ata qe vertet kane nevoje. Sidoqofte krahas papunesise enorme dhe varferise se skajshme rritja e vazhdueshme e cmimeve te artikujve me elementare per jete per pjesen dermuese te qytetareve te Kosoves beteja per mbijetese eshte me e eger se kurre.
Autor Ajete Beqiraj
Redaktoi Angjelina Verbica