Ngrohja mes Tiranës dhe Athinës dhe situata në kufirin mes dy vendeve
Reportazh i gazetës në zonën kufitare mes Shqipërisë dhe Greqisë. Tensionet në kufi dhe negociatat për marrëdhënie tregtare
Alfred Friendly JR.
GREQI – Banorët e qytetit dhe ushtarët në këtë fshat malor në Greqi, me shtëpi të gurta, të shkretuara në kufirin që i ndajnë malet me Shqipërinë, është e vështirë të gjesh njerëz që besojnë se marrëdhëniet midis dy vendeve po ngrohen. Dy vendet janë akoma formalisht në luftë. Por, së fundi Shqipëria ka nisur të zgjohet nga izolimi i saj i vetë-imponuar dhe Greqia në mënyrë energjike po shqyrton mundësinë për marrëdhënie më të mira tregtare me fqinjët e saj ballkanas, kryesisht në përpjekjen që të kompensojë deficitin e madh tregtar. Por këtu në kufi e gjitha kjo duket akoma larg. 32 vjet më parë, kur trupat italiane lançuan sulmin e parë të Boshtit drejt Greqisë, ata patën një përkrahje të pasuksesshme nga Shqipëria.
Izolimi mes dy vendeve
Që nga fundi i luftës deri në vitin 1950 malet këtu u bënë arenë e luftës së vazhdueshme midis trupave greke dhe rebelëve komunistë që gjenin strehim të gatshëm në Shqipëri. Ieropiyi është një fshat i dalë aga lufta civile me 300 refugjatë, shtëpitë e të cilëve në Epirin e Jugut ishin shkatërruar nga komunistët. Rruga e asfaltit 15 milje që nga qyteti i begatë i Kosturit përfundoi këtu. Prapa tij, një rrugë e vjetër, e shtruar me kalldrëm, është katandisur në një grumbull gurësh dhe përfundon menjëherë në një barrikadë të thyeshme druri dhe me një rrethim me gjemba. Këtu afër, një stacion patrullimi kufitar i Ushtrisë Greke, në një largësi prej 300 këmbësh, sheh tej peizazhin e një lugine gri. Dy posta kufitare shqiptare shikohen nga ana tjetër e luginës. “Ne nuk kemi pasur asnjëherë kontakte me ata”, - thotë lejtënanti i dytë, Panajotis Haldeis, një student i ri i një universiteti athinas, që është duke kryer dy vitet e tij të shërbimit të detyrueshëm ushtarak te kjo postë e izoluar e kufirit prej 154 miljesh të gjatë. “Ndonjëherë njerëzit tanë ua bëjnë me dorë atyre, por ata nuk na përgjigjen asnjëherë”.
Marrëdhëniet tregtare
Ndërsa oficeri i tregoi një vizitori rreth e qark një imcak, të trembur dhe postën e fortifikuar në mënyrë të shkujdesur, negociatorët shqiptarë dhe grekë ishin takuar në Athinë për të diskutuar rreth një marrëveshjeje tregtare prej 1.5 milionë dollarësh që dhomat e tyre gati-tregtare kishin rënë dakord në Paris në janarin e kaluar. Ndikimi i ndonjë marrëveshjeje të tillë për të shkëmbyer naftë bruto, asfalt apo lesh shqiptar në këmbim të aluminit, hekurit dhe ilaçeve, nuk ndihej këtu. Rruga e vjetër, që përdorej për të transportuar maqedonasit në Adriatik përmes Korçës, është thuajse e pakalueshme. Madje edhe një lloj shkëmbimi tregtar kufitar që Jugosllavia dhe Shqipëria tentuan të nisin, është i vështirë të imagjinohet këtu. “Kur unë erdha këtu për herë të parë, para pesë muajsh, ne kishim një dezertor shqiptar që kaloi këtej, një ushtar të ri që duhej të kishte ndjekur rrugën përgjatë linjës elektrike që i lidhte nëpër fusha”, - kujtoi lejtënanti. “Që prej atëherë atje nuk ka ndodhur më asgjë. Madje, edhe kur dhentë kalojnë përtej kufirit, ato i sjellin sërish këtej”.
Teksa sheh shqiptarët që punojnë në mënyrë kolektive fushat e tyre, - të gjithë fshatrat në një pjesë të vendit dhe të gjithë, tek ana tjetër e kufirit, - grekët çuditen në boshllëkun që i ndan dy fqinjët dhe nuk pranojnë të shqyrtojnë mundësinë e marrjes së nismës së përbashkët. “Çfarë tregtie do të bëjmë ne me ata?” – pyet 39-vjeçari Loukas Dallas, një tregtar lëkurësh nga Kosturi. “Ne jemi të varfër këtu, por ata janë shumë më të varfër dhe nuk kanë para të blejnë atë që ne shesim”.
Shkrimi është publikuar në “The New York Times” më 24 maj 1970
Titulli origjinal i shkrimit është: “Greeks on albanian line feel no thaw”
Përgatiti: Albert Gjoka
5 Prill 2008
Alfred Friendly JR.
GREQI – Banorët e qytetit dhe ushtarët në këtë fshat malor në Greqi, me shtëpi të gurta, të shkretuara në kufirin që i ndajnë malet me Shqipërinë, është e vështirë të gjesh njerëz që besojnë se marrëdhëniet midis dy vendeve po ngrohen. Dy vendet janë akoma formalisht në luftë. Por, së fundi Shqipëria ka nisur të zgjohet nga izolimi i saj i vetë-imponuar dhe Greqia në mënyrë energjike po shqyrton mundësinë për marrëdhënie më të mira tregtare me fqinjët e saj ballkanas, kryesisht në përpjekjen që të kompensojë deficitin e madh tregtar. Por këtu në kufi e gjitha kjo duket akoma larg. 32 vjet më parë, kur trupat italiane lançuan sulmin e parë të Boshtit drejt Greqisë, ata patën një përkrahje të pasuksesshme nga Shqipëria.
Izolimi mes dy vendeve
Që nga fundi i luftës deri në vitin 1950 malet këtu u bënë arenë e luftës së vazhdueshme midis trupave greke dhe rebelëve komunistë që gjenin strehim të gatshëm në Shqipëri. Ieropiyi është një fshat i dalë aga lufta civile me 300 refugjatë, shtëpitë e të cilëve në Epirin e Jugut ishin shkatërruar nga komunistët. Rruga e asfaltit 15 milje që nga qyteti i begatë i Kosturit përfundoi këtu. Prapa tij, një rrugë e vjetër, e shtruar me kalldrëm, është katandisur në një grumbull gurësh dhe përfundon menjëherë në një barrikadë të thyeshme druri dhe me një rrethim me gjemba. Këtu afër, një stacion patrullimi kufitar i Ushtrisë Greke, në një largësi prej 300 këmbësh, sheh tej peizazhin e një lugine gri. Dy posta kufitare shqiptare shikohen nga ana tjetër e luginës. “Ne nuk kemi pasur asnjëherë kontakte me ata”, - thotë lejtënanti i dytë, Panajotis Haldeis, një student i ri i një universiteti athinas, që është duke kryer dy vitet e tij të shërbimit të detyrueshëm ushtarak te kjo postë e izoluar e kufirit prej 154 miljesh të gjatë. “Ndonjëherë njerëzit tanë ua bëjnë me dorë atyre, por ata nuk na përgjigjen asnjëherë”.
Marrëdhëniet tregtare
Ndërsa oficeri i tregoi një vizitori rreth e qark një imcak, të trembur dhe postën e fortifikuar në mënyrë të shkujdesur, negociatorët shqiptarë dhe grekë ishin takuar në Athinë për të diskutuar rreth një marrëveshjeje tregtare prej 1.5 milionë dollarësh që dhomat e tyre gati-tregtare kishin rënë dakord në Paris në janarin e kaluar. Ndikimi i ndonjë marrëveshjeje të tillë për të shkëmbyer naftë bruto, asfalt apo lesh shqiptar në këmbim të aluminit, hekurit dhe ilaçeve, nuk ndihej këtu. Rruga e vjetër, që përdorej për të transportuar maqedonasit në Adriatik përmes Korçës, është thuajse e pakalueshme. Madje edhe një lloj shkëmbimi tregtar kufitar që Jugosllavia dhe Shqipëria tentuan të nisin, është i vështirë të imagjinohet këtu. “Kur unë erdha këtu për herë të parë, para pesë muajsh, ne kishim një dezertor shqiptar që kaloi këtej, një ushtar të ri që duhej të kishte ndjekur rrugën përgjatë linjës elektrike që i lidhte nëpër fusha”, - kujtoi lejtënanti. “Që prej atëherë atje nuk ka ndodhur më asgjë. Madje, edhe kur dhentë kalojnë përtej kufirit, ato i sjellin sërish këtej”.
Teksa sheh shqiptarët që punojnë në mënyrë kolektive fushat e tyre, - të gjithë fshatrat në një pjesë të vendit dhe të gjithë, tek ana tjetër e kufirit, - grekët çuditen në boshllëkun që i ndan dy fqinjët dhe nuk pranojnë të shqyrtojnë mundësinë e marrjes së nismës së përbashkët. “Çfarë tregtie do të bëjmë ne me ata?” – pyet 39-vjeçari Loukas Dallas, një tregtar lëkurësh nga Kosturi. “Ne jemi të varfër këtu, por ata janë shumë më të varfër dhe nuk kanë para të blejnë atë që ne shesim”.
Shkrimi është publikuar në “The New York Times” më 24 maj 1970
Titulli origjinal i shkrimit është: “Greeks on albanian line feel no thaw”
Përgatiti: Albert Gjoka
5 Prill 2008