Nicolas Sarkozy, perandori i ri i Europës

Berlini nuk është më qendra e Europës. Modeli gjerman i menaxhimit të ekonomisë europiane nuk i rezistoi krizës. Siç demonstrohet nga plani i shpëtimit të miratuar pak ditë më parë, tani BE është në duart e Nicolas Sarkozy. Politika është një profesion mizor. Fitorja dhe humbja shpesh shkojnë dorëpërdore, ashtu si triumfi dhe dështimi. Ndonjëherë, humbet gjithçka në pak javë. Shembulli i fundit në kronologji kohore është ajo e Angela Merkel. Në fund të marsit ajo ishte ende sovrania e Europës, kishte triumfuar në samitin e pranverës në Bruksel, aty kishte diktuar kushtet e saj në negocimin e ndihmës ndaj Greqisë. Sipas saj, më shumë se çdo gjë tjetër, ishte domosdoshme të mos bëhej asgjë. Dhe shtetet e tjera duhet ta pranojnë. Gjashtë javë më vonë, ish-sovrania e Europës duket disi e ridimensionuar në profilin. Kujdesi i saj nuk e ka çuar askund. Fuqia e saj është e gërryer, në Gjermani si dhe në Europë.
Kur në fundjavën e kaluar shtetet e Europës kanë ndërtuar në vetëm një natë plani gjigantë të veprimit për të shpëtuar euron; është Franca, e cila ka marrë drejtimin e situatës, në marrëveshje me Italinë dhe vendeve të tjera të Mesdheut. Ngjarjet e ditëve të fundit janë një shenjë e një ndryshimi. Kriza financiare dhe iniciativat e shpëtimit kanë habitur BE, nga lart poshtë. BE tani do të bëhet më pak gjermane dhe më shumë Franceze, dhe jo vetëm për shkak se Presidenti francez Nikolas Sarkozi ka arritur të paraqesë veten si një drejtues vizionar në krizë, ndërsa mendimet e Merkel ishin ende duke u përballuar me zgjedhjet në Nordrhein-Westfalen. Në të ardhmen politika e europiane të jetë alla-“frënge” dhe kështu në metodat dhe funksionimin e institucioneve.
Lamtumirë Paktit të Stabilitetit/Në fund të javës së kaluar, në fakt, gjermanët kapitulluan, duke braktisur një pozicion që deri kohët e fundit ishte shumë e shenjtë për ta. Tani gjërat vendosen ashtu sic do Parisi: pakti i stabilitetin të euros - një shpikje gjermane - në formën e saj aktuale përfundon në kosh. Tani për tani, në fakt, nuk është pakti që siguron qëndrueshmërinë e monedhës unike Euro, por plani 110 miliardë për grekët dhe fondi për 750 miliardë planifikuar për shtetet e tjera që mund të falimentojnë.
Në fakt është zhdukur edhe ndalimin për të bërë “Shpëtime” in extremis: në muajt e fundit gjermanët kishin përdorur këtë klauzolë për t’u mbrojtur kundër çdo kërkesë të gjykatës kushtetuese së tyre. Francezët ishin larg nga një ide e ngjashme dhe në fund ishin ata që janë imponuar. Sarkozi i është afruar qëllimin të tij të qeverisjes ekonomike të 16 anëtarëve të euro-zonës, dhe në të vërtetë ky është grupi që mori vendime të rëndësishme në fundjavën e kaluar. Komisioni Europian është parë e anashkaluar në një qoshe. Megjithatë që fundjavën e kaluar ishte edhe një rast për të gjitha vendet e zonës euro për të kuptuar gjërat tash e tutje asgjë do të jetë e mundur, pa një lidership të fortë politik dhe një forcim i qartë të bashkëpunimit ekonomik midis vendeve partnere. Deri tani gjermanët kanë qenë gjithmonë të shurdhër për këtë kërkesë. Kurse tani Europa do të ketë një qeveri ekonomike, zyrtar ose jo. Bashkimi Europian nuk ka zgjedhje tjetër nëse do të korrigjuar defektet e themelore të monedhës së saj.
Revolucioni është i përhershëm/Por sot është edhe vizioni francez i Banka Qendrore Europiane që ka pasur të drejtë: i konceptuar sipas modelit të Bundesbank si një institucion i pavarur, BQE është lënë e përfshirë papritmas në marrëveshjen e arritur në Bruksel fundjavën e kaluar. Ka deklaruar se është e gatshme, në raste emergjente, të marrë përsipër borxhet e vendeve në prag të falimentimit. Pavarësia e saj është vetëm një kujtim. Banka qendrore është organ ekzekutiv i organeve politike. Një fakt i paparë dhe potencialisht revolucionar.
Nuk duhet të jemi naivë. Ne nuk duhet të besojnë se ortodoksia gjermane do të bëjë që të kthehet gjërat në vend menjëherë sapo Bursat të jenë qetësuar dhe kriza financiare do të jesh pas nesh. Ka mjaftuar një javë për të rrëzuar tabu Europës, një pas një kanë rënë të gjithë. Kur partnerët europianë do të fillojnë të reflektojë mbi pasojat e kësaj krize të euros dhe përcaktohen rregullat e reja të lojës brenda Bashkimit monetar, gjermanët do ta gjenden në një pozitë delikat. Modeli i tyre Europian nuk i ka rezistuar testin. Dhe ata vetë kanë pranuar këtë duke nënshkruar planit e urgjencës për monedhën europiane.
(presseurope.eu)