Per kapercimin e kufijve per bashkepunim me te forte
Investitoret gjermane e kane te qarte qe Evropa Juglindore eshte nje formacion ekonomik shume kompleks dhe se vendet ne rajon nuk mund te laquofuten te gjitha ne nje thesraquo sic u tha me te drejte ne diskutimet e konferences. Ato mund te ndahen ne vija te trasha ne dy pjese Ballkani Perendimor qe perbehet nga vende qe duan te hyjne ne BE dhe Bullgaria e Rumania te cilat per shkak te problemeve te tyre jane laquoanetare te paperfunduar te BE-seraquo sic i cileson ata revista britanike bdquoThe Economist.
Sa per vendet e Ballkanit Perendimor industria gjermane per nje kohe teper te gjate ka folur per potenciale. Tani ka ardhur koha qe ato te shfrytezohen kerkoi drejtuesi i Deges Lindore te Shoqates Ekonomike Gjermane Reiner Lindner. Por edhe vendet vete duhet ti permiresojne kushtet ekonomike per investimet e huaja thote ai laquoPermiresime nevojiten ne sektorin e blerjes se territorit. Ne duhet te jemi ne gjendje te blejme toka e ti zoterojme ato per nje kohe te gjate. Kemi nevoje per garanci investimesh te cilat mundesojne procese gjyqesore ne raste demesh a konfliktesh. Dhe ne te gjithe vendet duhet punuar me shume per te luftuar korrupsionin.raquo
Komisioni i BE-se paralajmeron prej vitesh Bullgarine dhe Rumanine per korrupsion kronik dhe lufte te pamjaftueshme kunder krimit te organizuar. Ketyre u shtohen edhe laquomangesite e rejaraquo si per shembull mungesa e aftesise per te absorbuar parate e BE-se. Nga 2007 e gjer me 2011 Rumania ka perdorur vetem 11 te mjeteve qe i takojne.
Kjo aftesi eshte e nevojshme per te joshur investitoret e huaj ne vend. Sepse nuk mjafton vetem te ndryshosh ligjet thote Marco Walde drejtues i dhomes tregtare e industriale gjermano-rumune laquoNe Rumani dhe Bullgari ne vume re se perpjekjet e shumta per reformimin e vendit u nderprene me anetaresimin ne BE me 1 janar 2007. Shume vete menduan se aty perfundoi puna. Kjo gjendje per fat te keq vazhdon ende ne shume sektore.raquo
Kandidateve te tjere qe presin te hyjne ne BE Lindner u sugjeron laquoMe mire eshte qe te presin edhe nje vit derisa ti plotesojne te gjitha kushtet e te jete stabilizuar ekonomia qe te mos kene te njejtat probleme si Rumania dhe Bullgaria.raquo
E megjithe dobesite e shumta Ballkani ende ofron nje terren te mire per investim. Michael Pfeiffer drejtor ekzekutiv i Shoqates Gjermane per Politike te Jashtme terheq vemendjen per sektoret qe ofrojne vendet e Ballkanit Perendimor Mjafton te shohim se cduhet te bejne keto vende per te plotesuar kushtet e anetaresimit ne sektoret e ujit kanalizimit menjanimit te mbeturinave. Ketu sipermarrjet gjermane mund te investojne me miliona. Dhe e mira e kesaj eshte se per keto projekte ofrohen shume ndihma evropiane.raquo
Nje laquoprodukt gjermanraquo qe po behet gjithmone e me atraktiv per shume vende eshte sistemi dual i profesionalizimit ne te cilin profesioni mesohet paralelisht ne shkolle dhe nepermjet praktikes ne nje ndermarrje. Dhe ky sistem ka shume perparesi edhe ne aspektin shoqeror thote Bertram Rollmann drejtues i dhomes industriale e tregtare gjermano-bullgare. laquoSistemi dual ka edhe nje efekt qe u jep mundesi grupeve me te dobeta sociale ose pakicave te paintegruara qe te marrin pjese aktive ne ekonomin e vendit.raquo
Edhe nje sugjerim i pergjithshem u permend nga investitoret gjermane Qe ne zhvillimin ekonomik te tyre vendet e Ballkanit te perqendrohen ne dy-tre sektore te caktuar me te ardhme. E kjo te kuptohet edhe nga te tjeret ata duhet te perfaqesohen me mire jashte shtetit.
AutorMarinela Liptcheva-Weiss/Anila Shuka
RedaktoiAida Cama