Problemet tona nga periferia

Fjala e shkrimtarit, nobelistit turk, pas dorëzimit të titullit Doctor Honoris Causa, të akorduar nga Universiteti i Tiranës

“Ju falnderoj shum pr fjalt e ngrohta q that pr mua, m keni
nj nder t madh. Dita e sotme sht nj dit e paharruar pr mua. Un kam shkruar prej 40 vitesh romane. Pjesn m t madhe t jets sime e kam kaluar n dhomn time t puns. Kam pes vjet q bashkpunoj me nj universitet. Domethn q gjat gjith jets sime nuk kam
asnj pun tjetr prvese kam shkruar romane, kto pes vite t fundit, jam pedagog n Universitetin e Kolumbis n Amerik.

Kam edhe aspektin tim akademik. N aspektin akademik, teorik un mund ta konsideroj veten si nj autodidakt, gjithka e kam msuar vet. Vetm se n kto pes vitet e fundit, n kontaktet e shumta nga profesor nga vende t ndryshme t bots, po fitoj edhe un aspektin tim akademik dhe teorik. Sigurisht ktu u fol pr shum probleme q na shqetsojn pr botn e sotme, por kto probleme na shqetsojn ne sepse ndodhemi n periferi t qendrs. Nuk ndodhemi n qendr. Dhe vendet q ndodhen n periferi t qendrs, qoft vendi yn, qoft vendi juaj, qoft Kina, Amerika Latine t njjtat probleme jetojn.

Ne kemi nj histori pr t ciln ndjejm prgjegjsi dhe kemi nj ndjesi t veant ndaj saj. Por sht edhe nj bot e re, nj familje e re, t cils duhet t’i bashkohemi dhe bjm prpjekjet tona pr t’u bashkuar asaj.

T gjitha shoqrit dhe popujt sot bjn prpjekje pr ta prqafuar kt modernizm, kt bot moderne. Por n asnj mnyr nuk duhet t harrojm identitetin e secilit, identitetin ton. Domethn, prqafimi q po i bjm ne modernes na krijon edhe disa probleme morale.

Ne duhet ta ndiejm t gjith barrn e historis me nj prgjegjsi t thell morale.

Ne duhet t jemi patjetr t lir n kt bot moderne t re, q dshirojm t prqafojm.

Ka shum njerz, ndrmjet tyre jam dhe un, q duke e ndjekur verbrisht identitetin kombtar, t kaluarn ton ky proces na vshtirson, na ngadalson prqafimin ton drejt modernes.

Por sht edhe mendimi, nse ne do ta prqafojm qorrazi kt bot moderne, kt modernitet, kjo do t largoj nga ndjenjat tona kombtare, nga identiteti yn kombtar. Dhe probleme t tilla nuk kan mbaruar dhe nuk do t mbarojn menjher. Pra, kudo, qoft n Amerikn Latine, qoft n Azin e Largt t tilla probleme ekzistojn; identiteti dhe moderniteti, e kaluara dhe liria.

Por n fund t fundit, krijimtaria, qoft ajo krijimtari letrare, qoft ajo krijimtari akademike, mbshteten n fuqin imagjinuese t vet njeriut.

Ne jemi t ndrgjegjshm se nuk jemi robr t historis, por ama n qoft se do t shkputemi nga ajo, do t gabojm rnd.

Dhe t gjitha kto shtje dhe dilema q sapo trajtova tani, jan shprehur n nj mnyr modeste n librat e mi.

Un jam tepr i lumtur sot, q jam pritur shum ngroht edhe nga personalitete t larta shtetrore dhe n kt rast, dhe nga rektorati i nderuar i Universitetit t Tirans. Pr mua kjo do t jet nj dit e paharruar. Ju falnderoj s teprmi”.