Pushteti qendror vs pushteti lokal
Dekretimi i dates se zgjedhjeve lokale nga ana e Presidentit te Republikes nxit subjektet politike institucionet e organizimit dhe monitorimit te zgjedhjeve qe te fillojne pergatitjet e nevojshme. Sic dihet zgjedhjet lokale kane nje rendesi te vecante per nga pikepamja e demokracise ne nivelin lokal pasi demokracia e realizuar nepermjet hallkave te ketij pushteti eshte ura e pare lidhese midis qytetarit dhe qeverisjes. Nepermjet saj njerezit mesohen te administrojne nga afer problemet e bashkesise lokale. Pikerisht per kete fakt nga specialistet e shkencave politike sugjerohet qe forma e ushtrimit te influences publike ne nivelin lokal te jete e tipit pjesemarrese dhe jo perfaqesuese. Nje keshill qe ne shume vende me demokraci funksionale kjo forme ushtrimi pushteti nga ana e sovranit eshte kthyer ne tradite.
Ndersa te ne debati mbi gjendjen e pushtetit lokal ne pergjithesi dhe format e komunikimit me publikun drejtohet me shume te nje aspekt i thjeshte administrativ menaxhues teknik sesa synon te thelbi i problemit politik. Mesa duket konstatimi i Aleks De Tosqueville se lirite bashkiake ne radhe te pare fitohen me shume veshtiresi si pasoje e influences se pushtetit qendror por edhe kur fitohen de jure injorohen de facto nga arroganca e pushtetit qendror. Ky pushtet i mbetur ne meshiren e fatit nuk ia del dot ti beje balle nje qeverisje te gjalle dhe te forte. Sigurisht per tu mbrojtur me sukses nga kjo arrogance duhet qe te zhvilloje ne menyre te plote disa zakone te tipit bashkiak. Keshtu per sa kohe qe lirite bashkiake nuk jane kthyer ne zakone per aq kohe eshte e lehte qe ti shkaterrosh ato.
E zhvillojme kete linje arsyetimi pasi debati politik i koheve te fundit nisur nga natyra dhe qellimi mesa duket do te percaktoje deri diku menyren se si do te zhvillohet kjo fushate lokale. Shqetesimi per te ndertuar nje debat apo fushate ne drejtim te nevojes per te forcuar demokracine e pushtetit lokal apo per te filluar te ndertohet kultura e nevojes pjesemarrese te publikut duket shume larg pasi konfliktet e hapura mesa duken gjasat do ta perqendrojne te gjithe energjine e debatit te kesaj periudhe. Po ndalemi per te analizuar me konkretisht kete aspekt.
Konflikti mazhorancendashopozite per transparencen dhe reformen zgjedhore. Ceshtja e numerimit te fleteve te votimit do te mbaje peng per disa kohe aspektin e hetimit te zgjedhjeve dhe si rrjedhim nevojen per permiresimet e ketij Kodi Zgjedhor. PS-ja dhe aleatet e saj duke insistuar ne sigurimin e fleteve te votimit me cdo kusht pavaresisht kushtezimit qe vjen nga Kodi Zgjedhor nuk pranojne alternativat qe u ofron pozita duke lene te hapur debatin per transparencen e zgjedhjeve te kaluara.
Diskutimi ne zgjidhje te ketij ngerci ka mbetur te ceshtja kush duhet ti drejtohet Komisionit te Venecias. Nderkohe qe koha ne dispozicion per te bere transparencen e kerkuar dhe cfare eshte me e rendesishme te ndermerren reforma per te korrigjuar problemet e kodit nisur nga rekomandimet e OSBE/ODIHR nuk premton shume. Keshtu qe vetiu te lind pyetja A eshte realisht e shqetesuar opozita per te bere transparencen e zgjedhjeve dhe permiresimet e saj apo e ka thjesht nje alibi
Sigurisht nje pergjigje mund te ishte se edhe mazhoranca duke mos i dhene zgjidhje kerkeses se opozites por duke tribluar ne aspekte teknike nuk duket shume e interesuar per te bere transparencen e ketyre zgjedhjeve dhe aq me shume te ndermarre nje reforme ne drejtim te permiresimit te Kodit Zgjedhor. Nuk eshte se nuk ka baza ky arsyetim. Per mazhorancen sa me shume ne kohe te zgjase ngritja e komisionit hetimor parlamentar me objekt hetimin e zgjedhjeve aq me mire behet per te pasi ngritja ne kohe e ketij komisioni mund te sherbeje si karte per opoziten ne prag te zgjedhjeve lokale per te delegjitimuar ne syte e publikut qeverine aktuale dhe mbi kete fakt mund te ngreje alibine per rrezikun e zgjedhjeve lokale si pasoje e zakonit qe ka kjo qeveri kjo forcohet edhe me zakonin qe ka lideri i kesaj force qe i duhet te shpenzoje shume energji si ta justifikoje rezultatin e zgjedhjeve ne rast humbjeje aq me shume me situaten qe eshte ne PS.
Njekohesisht edhe reforma zgjedhore nga te dyja palet nuk eshte se i shqeteson shume pasi presioni i partive te vogla me ofrimin e dites se zgjedhjeve do te rritet dhe mund te krijoje kokecarje per ta ne drejtim te formimit te koalicioneve parazgjedhore. Nje kohe e shkurter per te ndermarre disa reforma do te ishte me mire. Sic ka ndodhur zakonisht. Ne kete menyre i tregohet opinionit publik por me shume faktorit nderkombetar qe shqetesimet e paraqitura nga OSBE/ODIHR moren vemendjen e nevojshme.
Konflikti presidence-mazhorance. Sic e dime nga ngjarjet e ndodhura kohet e fundit ndermjet Presidences dhe qeverise deshmohet per nje klime jo shume te shendetshme per funksionimin e pushtetit te gjyqesorit. Nga njera ane ky tension ndermjet paleve ka mundesuar angazhimin e tyre per ti treguar njeri-tjetrit por me shume publikut dhe faktorit nderkombetar ligjshmerine dhe kompetencat kushtetuese qe po ushtrohen gjate procesit te perzgjedhjes dhe shqyrtimit nga ana e komisionit parlamentar te ketyre kandidaturave. I gjithe procesi ka konsoliduar disa zakone qe duhen vleresuar sic jane ngritja e nje komisioni te vecante per perzgjedhjen e kandidaturave berja publike e kritereve per te mundesuar keto perzgjedhje ngritja e nje komisioni parlamentar degjimor i cili ka vene ne levizje te gjitha institucionet qe posedojne te dhenat zyrtare per karrieren profesionale te kandidaturave si dhe berja publike nga ana e mazhorances e kritereve politiko-morale qe udhehiqet ajo per te dhene pelqimin ne Parlament gjate votimit per keto kandidatura. Por nga ana tjeter i gjithe ky proces matet me rezultatet qe ka arritur dhe deri tani kemi pese kandidatura te munguara ne KLD kater ne Gjykaten Kushtetuese si dhe moszgjedhjen e kryetarit te ketij institucioni kater kandidatura ne Gjykaten e Larte.
Pra palet kane bere nje pune te mire ne drejtim te ngritjes se filtrave per te perzgjedhur dhe shqyrtuar kandidaturat por nuk kane ndertuar urat e bashkepunimit ku Kushtetuta shprehet qarte qe kompetencat qe ka Presidenti per te dekretuar kandidaturat kushtezohen nga dhenia e pelqimit nga ana e Parlamentit me konkretisht pozita. Keshtu qe sa do te perfeksionohen kriteret dhe transparenca e perzgjedhjes se kandidaturave apo kriteret ligjore-politike ku mbeshtetet pala tjeter per te dhene pelqimin per keto kandidatura konsensusi mbetet celesi i vetem i zgjidhjes pasi kete gje imponon edhe fryma kushtetuese.
Por pyetja qe lind ne kete rast eshte E kerkon mazhoranca ne njeren ane apo Presidenti ne anen tjeter ne keto momente kete fryme bashkepunuese Veshtire te japesh nje pergjigje te prere dhe perfundimtare por nje gje eshte e kuptueshme per sa kohe palet do te vazhdojne te mbeten ne pozicionet aktuale zgjidhja e ngercit mbetet e veshtire dhe si rrjedhim kostot politike do te vazhdojne te jene per Presidentin brenda radheve te PD-se ndersa per qeverine ne raport me publikun.
Antikorrupsioni do te jete konflikti tjeter midis pozites dhe opozites. Sic kemi pare ne kete periudhe palet do te intensifikojne akuzat ndaj njera-tjetres per te treguar ne sy te publikut shkallen e abuzimit apo vullnetin qe gezon pala akuzuese per ta parandaluar kete fenomen. Interesante ne keto taktika politike eshte fakti se pozita e atakon Kryeministrin Berisha nepermjet akuzave te ngritura ndaj eksponenteve te rendesishem te PD-se. Ndersa qeveria e atakon z.Rama duke e akuzuar direkt ate. Pra ne qofte se i pari perdor te tjeret qe te akumuloje para nepermjet aferave korruptive tjetri eshte i perfshire direkt ne keto afera gjithmone sipas pretendimeve te bera publike nga palet pasi organet e drejtesise nuk jane shprehur akoma ne lidhje me keto akuza.
Pra keto konflikte nga natyra dhe interesi i paleve qe i kane shkaktuar do te mbajne peng debatin ne lidhje me nevojen e zhvillimit te nje demokracie ne nivel lokal. Ne keto kushte ne do te vazhdojme te shpenzojme energji ne drejtim te kuptimit te ketyre perplasjeve dhe efekteve qe shkaktojne ato ne drejtim te politikes se madhe. Ndersa per sa i perket problematikes se pafundme qe paraqet politika e vogel per momentin koha nuk ofron shanse per tu kthyer ne nje debat te gjithanshem dhe te mund te sfumoje debatin e vazhdueshem qe prodhon pushteti qendror.