Rama: “Bojkoti i Parlamentit do të vazhdojë, mandatet e deputetëve nuk do të digjen”

Kryetari i Partisë Socialiste, Edi Rama, dje ka dhënë një intervistë ekskluzive për Zërin e Amerikës, ku është pyetur nga gazetari Arben Xhixho për situatën aktuale politike në vend. I pyetur për Marrëveshjen e kufirit detar me Greqinë, e cila u rrëzua nga Gjykata Kushtetuese, Rama theksoi se kjo marrëveshje ishte në kundërshtim me interesat e publikut. Kreu socialist shpjegoi se arsyeja pse PS-ja iu adresua Gjykatës Kushtetuese ishte për t'i dhënë mundësi mendimit të lirë dhe për faktin se rezultonte nga shqetësimet e ngritura si një instrument jashtë kontrollit të Kushtetutës dhe ligjit. Kryesocialisti Rama, i pyetur për bojkotin e opozitës, deklaroi se nuk do t’i jepet fund bojkotit derisa të realizohen qëllimet që i kanë shtyrë të refuzojnë pjesëmarrjen në Parlament. Ai ka theksuar se do të vazhdojnë protestat e opozitës në bulevardin "Dëshmorët e Kombit" për sa kohë që nuk ka dialog dhe mirëkuptim. Rama nënvizoi se zgjedhja për bojkotin e Parlamentit nuk është shprehje e një dëshire apo një vizioni për të bërë politikë, por si e vetmja rrugë për ta mbajtur fokusin te çështja e transparencës së zgjedhjeve. I pyetur se si do të realizohet hapja e kutive, kreu i opozitës tha se do të merret parasysh nëse ka pasur apo jo deformim të procesit dhe shkelje të ligjit, dhe në rast se po, u kalohet organeve kompetente për shqyrtim kjo shkelje. Përsa u përket mandateve të deputetëve socialistë, Rama theksoi se nuk do të digjen dhe se si do të ndodhë kjo, pak rëndësi ka.

Zoti Rama, po e filloj intervistën me një zhvillim të fundit në Shqipëri. Gjykata Kushtetuese ka marrë një vendim lidhur me Marrëveshjen ujore të Shqipërisë me Greqinë. Sipas njoftimeve të para të shtypit, Marrëveshja është rrëzuar, por ende nuk dihen argumentet e Gjykatës. Do të ishim të interesuar për reagimin tuaj lidhur me këtë çështje?

Reagimi i parë që vjen ndër mend është keqardhja e thellë për katandisjen e qeverisjes në Shqipëri në një instrument të errët, i cili vepron, për fat të keq, në kundërshtim me interesat e publikut dhe, në këtë rast, me interesa akoma më të mëdha. Arsyeja pse ne iu adresuam Gjykatës Kushtetuese ishte për t'i dhënë mundësi mendimit të lirë, të bazuar në një ekspertizë të thellë dhe për ta larguar këtë çështje shumë të nxehtë që me të drejtë provokoi ndjeshmërinë e mbarë publikut shqiptar nga tryeza e debatit politik, të vetëdijshëm se bëhet fjalë për një marrëveshje, e cila duhet mes Shqipërisë dhe Greqisë, marrëveshje mes dy vendesh jo vetëm fqinje, por dhe vendesh mike, por njëkohësisht dhe shumë të shqetësuar për faktin se ky instrument i domosdoshëm për mbarëvajtjen e punëve mes dy vendeve, rezultonte nga shqetësimet e ngritura si një instrument jashtë kontrollit të Kushtetutës dhe ligjit.

Zëri i Amerikës – Zoti Rama, le të ndalemi te qëndrimi i Partisë Socialiste që pas zgjedhjeve. Po bëhen gati 5 muaj që socialistët po bojkotojnë Parlamentin. Cili është vlerësimi juaj, a mendoni se bojkoti i ka realizuar apo po i realizon synimet e tij?
Edi Rama – Bojkoti i Parlamentit nga ana jonë nuk është asgjë tjetër, veçse shprehja e një krize të thellë të demokracisë. Ne kemi zgjedhur që ta bojkotojmë Parlamentin jo si shprehje e një dëshire apo një vizioni për të bërë politikë, por si të vetmen rrugë për ta mbajtur fokusin te çështja e transparencës së zgjedhjeve, pa të cilën askush në Shqipëri nuk ka garanci se zgjedhjet e ardhshme nuk do të jenë një kopje akoma më e shëmtuar, madje e zgjedhjeve të shkuara, të cilat në këndvështrimin tonë ishin jashtë standardeve që meriton populli shqiptar për të zgjedhur lirisht përfaqësuesit e tij dhe në asnjë mënyrë nuk duhet të përsëriten

Zëri i Amerikës – Z. Rama, ju jeni shprehur se Partia Socialiste e ka pranuar rezultatin e zgjedhjeve, por, nga ana tjetër, ajo konteston legjitimitetin e tyre. Kjo thënie tingëllon si kontradiktore.

Edi Rama – Aspak...

Zëri i Amerikës - A mund të na e sqaroni këtë?

Edi Rama – Aspak! Kjo është thjesht shprehje e një të vërtete që ka të bëjë nga një anë me faktin se pavarësisht se ne kemi qenë dhe jemi të bindur për padrejtësinë e vendimit të Gjykatës, vendimi i saj është një vendim që nuk mund të rrëzohet përveçse përmes gjykatës dhe në kushtet kur procesi në rrugë gjyqësore është ezauruar, rezultati i zgjedhjeve është legal. Pra ne e pranojmë si të tillë, sepse kemi pranuar sistemin demokratik si të vetmin sistem ku ne mund të jetojmë, por, nga ana tjetër, ne jemi absolutisht të bindur se është i domosdoshëm një hetim i gjithë procesit zgjedhor jo për të ndryshuar rezultatin, as për të rrëzuar vendimin e Gjykatës, i cili po e përsëris, merret si i mirëqenë, por për t'i prerë rrugën përsëritjes së farsës së zgjedhjeve të 28 qershorit në procesin e ardhshëm zgjedhor, kurdo që të jetë ai. Transparenca e plotë e procesit zgjedhor, duke filluar nga hapja e kutive të votimit, për të nxjerrë në dritën e diellit gjithçka kanë ato kuti, si dhe vërtetësinë e këtij procesi, është një parakusht për të garantuar fundin e një tradite të shëmtuar zgjedhjesh të deformuara dhe të kontestuara.

Zëri i Amerikës – Sa pritet të vazhdojë bojkoti?

Edi Rama - Deri kur të realizohen qëllimet që na kanë shtyrë të refuzojmë të marrim pjesë në një parlamenti që, sipas nesh, duhet të rifitojë legjitimitetin duke u rikthyer në arenën e ballafaqimit politik përpara syve të gjykatësit popull, i cili me votë vendos se kush fiton, kush duhet të qeverisë, kush humb dhe kush duhet të qëndrojë në opozitë. Në rast se vota e popullit humbet vlerën, vetë parlamenti nuk ka asnjë vlerë.

Zëri i Amerikës - Ju keni thënë se mandatet e deputetëve socialistë nuk do të digjen. A ekziston mundësia e hyrjes së Partisë Socialiste në Parlament për të bërë betimin? Teorikisht, a ekziston kjo mundësi? E përjashtoni ju nga skema juaj e mosdjegies së mandateve?

Edi Rama - Unë kam thënë se mandatet nuk do të digjen dhe se si kjo do të ndodhë ka pak rëndësi; rëndësi ka që bojkoti i Parlamentit nuk do të ndërpritet deri në realizimin e qëllimeve tona dhe në arritjen e objektivit madhor, që Shqipëria të mos ketë më zgjedhje maskaradë si ato të 28 qershorit.

Zëri i Amerikës – Z. Rama, në rast të ngërçeve apo bllokimeve politike, ka gjithmonë një palë që hedh hapin e parë drejt konsensusit dhe përgjithësisht kjo palë fiton në planin moral. A jeni ju i përgatitur të hidhni hapin e parë?

Edi Rama – Në ç'kuptim?

Zëri i Amerikës - Për të arritur konsensusin, pra që Partia Socialiste të kthehet në Parlament.

Edi Rama – Ne, në planin moral, kemi qenë dhe mbetemi të fituar, sepse gjithmonë kemi vënë interesat e vendit dhe cilësinë e demokracisë në Shqipëri, mbi interesat e pjesshme të forcës politike apo llogaritë personale të ditës.
Në këtë aspekt dëshiroj ta ritheksoj që megjithëse jemi të pazgjedhur edhe pse i kemi fituar zgjedhjet, për shkak të manipulimit elektoral, megjithëse e konsiderojmë moshapjen e kutive të votimit një shkelje flagrante të një ligji të votuar konsensualisht, pasi është shkruar konsensualisht, megjithëse e konsiderojmë vendimin e Gjykatës së padrejtë, ne kemi pranuar se rezultati i zgjedhjeve është ai që ka dhënë Gjykata, dhe e kemi hedhur hapin tonë duke thënë: "... Dakord zotërinj, edhe pse populli nuk ju ka dhënë votën për të qeverisur, qeverisni, sepse procesi ligjor në fund ju dha mandatet për të qeverisur, plus mashtrimi i madh publik i Ilir Metës e plotësoi këtë farsë; por, nga ana tjetër, ne refuzojmë t'i nënshtrohemi logjikës që ju kërkoni të impononi, sipas së cilës në Shqipëri do të fitojë ai që numëron, dhe jo ai që voton, pra vullneti i popullit".

Zëri i Amerikës – Dua t'ju pyes në lidhje me hapjen e kutive të votimit, si e parashikoni ju, në çfarë hapash do të kalojë ky proces. Në fund të fundit, kush do t'i hapë këto kuti, cilat kuti do të hapen, a do të përcaktoni ju se cilat duhet të hapen?
Edi Rama – Nuk ka asnjë rëndësi. Rëndësi ka parimi i garantimit të transparencës në funksion të një hetimi, i cili, si çdo hetim parlamentar, duhet të na japë dy konkluzione: a ka pasur apo jo deformim të procesit dhe shkelje të ligjit? Dhe, në rast se po, i kalohet organeve kompetente për shqyrtim kjo shkelje? Nga ana tjetër, çfarë masash duhen marrë për ta përmirësuar procesin legjislativ? Këto janë dy gjërat që ne duam të arrijmë. Pra një autopsi e zgjedhjeve të vdekura, për mos të lejuar që zgjedhjet e ardhshme të vdesin nga e njëjta sëmundje.

Zëri i Amerikës – A mund t'i arrini këtë synime dhe këto kërkesa përmes negociatave?

Edi Rama – Ne e kemi thënë dhe e përsërisim që për ne dialogu është instrumenti i politikës së mirëkuptimit. Por, për sa kohë nuk ka vullnet për dialog dhe mirëkuptim, atëherë me patjetër ka edhe të tjera instrumente që demokracia i njeh, ndër të cilat është dhe instrumenti i protestës popullore që në javët e ardhme do të njohë përshkallëzime të reja për faktin se një popull i tërë nuk mund t'i nënshtrohet arbitraritetit, shkeljes së ligjit dhe deformimit të vullnetit të tij për një periudhë madje të pacaktuar, siç është periudha që kemi përpara, ku na presin të tjera zgjedhje dhe ku nuk kemi më asnjë garanci se ajo që shkruhet në ligj zbatohet në realitet.

Zëri i Amerikës – Në qoftë se më lejoni t'ju sjell në vëmendje një shembull nga Shtetet e Bashkuara, në një rast po kaq të kontestuar elektoral që ndodhi këtu në vitin 2000. Gjykata e Lartë amerikane mori vendimin e saj, sipas së cilit, kandidati i atëhershëm Al Gore u tërhoq, pranoi rezultatin, dhe kandidati tjetër, z. Bush, u bë president. Më pas votat e kontestuara në Florida u hapën dhe u gjykuan nga shtypi, shoqëria civile për efekte transprence në bazë të lirisë së informacionit.

Edi Rama – Madje ai proces nxori edhe dy rezultate. Në rast se do të ishin hapur vetëm kutitë që kërkonte kandidati Al Gor, do të kishte fituar presidenti Bush; në rast se do të ishin hapur të gjitha kutitë, do të kishte fituar kandidati Al Gor. Asgjë nuk ndryshoi në kuptimin e rezultatit, por shumëçka ndryshoi në procesin legjislativ për përmirësimin e kushteve për bërjen e zgjedhjeve në Florida dhe përtej Floridës. Ky është shembulli tipik që tregon pse nuk asnjë kundërshti të brendshme në kërkesën tonë. Ne rezultatin e konsiderojmë si shprehje të një procesi legal, pra nuk kërkojmë marrjen e pushtetit në tavolinë, as rishpërndarje të mandateve nga ky proces transparence, por kërkojmë transparencë në funksion të garantimit të zgjedhjeve të ardhshme.

Zëri i Amerikës – Po transparencën nuk mund ta kërkoni ta bëni ju që jeni palë në zgjedhje, por një palë e tretë, siç ndodhi në Shtetet e Bashkuara...

Edi Rama - Ne këtë transparencë kërkojmë ta bëjmë duke qenë palë, por jo e vetmja palë, së bashku me palën tjetër në qeveri, së bashku me shoqërinë civile nëse është e interesuar që të marrë pjesë dhe nën monitorimin e partnerëve ndërkombëtarë.

Zëri i Amerikës – Këtu futeni në një rreth vicioz. Ju kërkoni që ta bëni këtë, por në Parlament nuk shkoni. Si mund të dilet nga ky ngërç?

Edi Rama – Ne jemi gati të shkojmë në Parlament qysh nesër në rast se qeveria është e gatshme të pranojë publikisht se nuk ka ndër mend ta kufizojë objektin e hetimit. Pra se është e gatshme të përfshijë edhe hapjen e kutive në këtë objekt të hetimit. Kërkojmë një marrëveshje të negociuar paraprakisht me dialog, për t'i hapur rrugë një procesi transparence nga i cili do të fitojë në radhë të parë populli shqiptarë dhe pastaj, pa dyshim, do të fitojë ligji dhe do të fitojnë zgjedhjet e ardhshme, pavarësisht se kush do të jetë fituesi në fund të tyre.

Zëri i Amerikës - Do t'i kthehem dhe njëherë fjalës tuaj për mosdjegien e mandateve. Si do t'u përgjigjeshit ju atyre deputetëve socialistë që kanë gjithë këto muaj që nuk po marrin rrogën. A do ta pranonit ju dhe njëherë teorikisht bërjen e betimit dhe bojkoti mund të vazhdojë dhe duke bërë betimin, apo jo?

Edi Rama - Kjo nuk ka pasur nevojë për përgjigje sepse deputetët socialistë kanë marrë përsipër një përgjegjësi, e cila është një përgjegjësi morale dhe qytetare për të përfaqësuar gjithë atë popull opozitar, i cili erdhi në bulevardin "Dëshmorët e Kombit" në një masë 100 mijëshe dhe do të dalë përsëri në bulevardin "Dëshmorët e Kombit", e ndoshta dhe më i shumtë në numër, dhe sigurisht, nga ana tjetër, këtu kemi të bëjmë përsëri me një telenovelë, e cila është inspiruar dhe sponsorizuar nga Sali Berisha, me ndihmën e Ilir Metës, me ndihmën e Fatos Nanos nga mbrapa kuintave, me ndihmën e një pjese dërrmuese të organeve të shtypit që e kanë bastarduar misionin e tyre për ta kthyer këtë histori në një histori u dogjën s'u dogjën mandatet, ndërkohë që çështja e mandateve është një çështje që në radhë të parë nuk ka të bëjë fare me vullnete jashtë vullnetit të popullit opozitar. Ato janë mandatet e popullit opozitar, nuk janë më shumë, por janë më pak çfarë populli i ka dhënë me votë Partisë Socialiste, ato mandate nuk do të digjen, modalitetet janë një çështje krejt e parëndësishme, ndërkohë që ajo që mbetet e rëndësishme është thelbi i çështjes.

28 Janar 2010