Raporti, 4654 fëmijë romë të punësuar

Fëmijët janë 3-16 vjeç dhe punojnë pa kontrata individuale pune

Jo vetm lypin, por edhe punojn, n t gjith vendin jan 4654 fmij rom t punsuar. Ndonse shum prej nesh i kan hasur npr rrugt e kryeqytetit, nj raport i fundit i ILO-s evidenton se fenomeni i punsimit t fmijve shtrihet n t gjith vendin. Fmijt rom jan kryesisht t moshave 3-16 vje dhe punojn pa kontrata individuale pune. Kontrollet tregojn se vajzat predominojn 78.7% t fmijve n pun. Duke analizuar marrdhniet e puns t fmijve t evidentuar rezultojn se 12% e tyre jan gjetur pa kontrata individuale pune. Pjesa tjetr kan kontrat dhe punojn 6 or n dit dhe me nj kohzgjatje javore pune 30-36 or. ILO prmes programit kombtar "Mbi eliminimin e puns s fmijve", ka arritur t krijoj nj sistem q ka mundsuar trheqjen nga puna t 700 fmijve, nga Tirana, Shkodra, Elbasani, Kora dhe Berati, t vlersuara si qytetet me problematikn m t madhe.

Raporti

Raporti global ka prfshir t dhna totale sipas rajoneve. Ai tregon q Azia, Amerika Latine dhe Karaibet vazhdojn t luftojn n reduktimin e fenomenit t puns s fmijve, ndrkoh q Afrika ka shnuar nj rritje n. Ky rajon gjithashtu ka incidencn m t lart t rasteve t fmijve q punojn, ku 1 n 4 fmij jan t prfshir n pun. Fenomeni ka shnuar ulje n radht e femrave, por rritje tek meshkujt. Po ashtu, rritje me 20 pr qind ka shnuar edhe numri i fmij t punsuar q i prkasin grupmoshs 15 deri n 17.

Fushata globale pr t'i dhn fund puns s fmijve sht n nj pik kritike. Objektivi pr eliminimin e formave m t kqija t puns s fmijve deri m 2016 duket se nuk do t arrihet n disa vende t bots. T dhnat e ktij raporti do t paraqiten n konferencn globale q do t zhvillohet n Hag m 10-11 maj, ku do t jen t pranishm 450 delegat nga 80 vende, midis t cilve edhe Shqipria.

Bot

215 milion fmij n mbar botn jan t punsuar, 115 milion e t cilve kryejn pun t kqija dhe t rrezikshme. Shifrat alarmuese dalin nga raporti global, i cili prgatitet nj her n katr vjet, i bazuar n Deklaratn e Zyrs Ndrkombtare t Puns (ILO) mbi Parimet dhe t Drejtat Themelore n Pun. Sipas ktij raporti, fenomeni i puns s fmijve vazhdon t dobsohet, por me nj ritm shum t ngadalt, duke e
kshtu shqetsues fenomenin e shfrytzimit t fmijve pr pun.

Raporti

• Fenomeni i puns s fmijve vazhdon t zvoglohet, por n mnyr modeste - vetm 3% gjat 2004-2008. Gjat 4-vjearit t par q prfshinte vitet 2000-2004, ka pasur nj rnie prej 10%.

• Numri global i fmijve q punojn sht 215 milion, 7 milion m pak se n vitin 2004.

• N grupmoshn e 5-14-vjearve, numri i fmijve q punojn sht zvogluar me 10% dhe numri i fmijve t prfshir n punt e rrezikshme me 31%.

• Ndrkoh q numri i fmijve q punojn n pun t rrezikshme ka shnuar rnie, shkalla e prgjithshme e reduktimit sht ngadalsuar. Rreth 115 milion fmij vazhdojn t punojn n pun t rrezikshme.

• Nj rnie prej 15% sht shnuar n numrin e vajzave t prfshira n pun dhe nj rnie prej 24% sht shnuar n numrin e vajzave t prfshira n punt e rrezikshme. Numri i djemve t prfshir sht rritur si n normat e incidencs ashtu edhe n shifra relative.

• N grupmoshat 15-17 vje ka pasur nj rritje t fmijve t prfshir n pun - nga 52 milion n 62 milion.

• N grupmoshn 5-14 vje t fmijve t prfshir n aktivitet ekonomik, rajoni i Azis dhe Ameriks Latine e Karaibeve ka shnuar nj rnie. N t kundrt, pr t njjtn grupmosh, numri i fmijve t prfshir n aktivitete ekonomike sht rritur n Afrik. Situata n kt rajon paraqitet alarmante ku 1 n 4 fmij t grupmoshs 5-17 vje jan fmij q punojn, krahasuar me 1 n 8 n Azi dhe 1 n 10 n Amerikn Latine dhe Karaibe.

• Shumica e fmijve q punojn jan t prfshir n punn n bujqsi (60%). Vetm 1 n 5 fmij q punojn, paguhen. Shumica drrmuese punojn n familje pa pages.

• 1/3 e fmijve n t gjith botn jetojn n vende q nuk i kan ratifikuar kto konventa.