Raporti ekonomik global Shqiperia i dha fund tranzicionit
Forumi Ekonomik Boteror e rendit Shqiperine ne vendin e 88-te
Raporti global i konkurrueshmerise 2010-2011 pergatitur nga Forumi Ekonomik Boteror e rendit Shqiperine ne vendin e 88 mes 139 vendeve. Sipas ketij raporti Shqiperia i ka dhene fund tranzicionit duke kaluar ne nje zhvillim ekonomik eficent. Nga raporti u sigurohet gjithe investitoreve te huaj se Shqiperia eshte nje vend me perparesi ne kete drejtim. Reformat e ndermarra nga qeveria jane reflektuar ne nje sere treguesish e nentreguesish me te cilet matet ekonomia shqiptare e krahasuar me ekonomite boterore te 139 vendeve per sa i takon sjelljes se gjithanshme te nivelit te konkurrueshmerise se saj nga shume aspekte. Nuk ka me ekonomi shqiptare te renditur midis vendeve te fundit pas te 100-ve si 4-5 vjet me pare por nje Shqiperi konkurruese qe fluturoi shume vende nga viti 2005 ne 2010-n..
Ekonomite e te gjitha vendeve te botes klasifikohen sipas 12 shtyllave te konkurrueshmerise te cilat grupohen ne 3 klasa treguesish duke percaktuar keshtu 3 stade zhvillimi te tyre. Secili stad zhvillimi ka te beje me nje sere faktoresh te cilet reformohen dhe japin rezultat ne indeksin e konkurrueshmerise se cdo vendi.
Konkretisht
I. 1. Klasa e pare quhet Kerkesat Baze me 4 shtylla e perbehet nga faktore qe percaktojne dhe stadin e pare te zhvillimit ekonomik qe quhet dhe stadi ku ekonomite drejtohen nga faktore ekzistues ne vend si burime natyrore.
2. Reformat qe ndermarrin qeverite fillojne te zhvillojne 4 shtyllat e para te skemes si institucionet infrastruktura makroekonomia dhe shendeti e arsimi primar.
Ky moment perben fazen transitore te kalimit nga niveli 1-2 dhe kjo kerkon ca kohe.
II. 3. Klasa e dyte quhet Nxitesit e Eficences e faktoreve te zhvillimit e perbehet nga 6 shtylla dhe quhet faza ne te cilen ekonomia drejtohet nga eficenca. Ne kete faze eshte rritur konkurrueshmeria rritet e produktiviteti dhe niveli i pagave. Ketu konkurrueshmeria drejtohet nga edukimi tregu i punes tregjet financiare etj. Ketu ka hyre Shqiperia
4. Ka nje faze te ndermjetme tranzicioni nga 2-3 ku reformat synojne te thellojne hyrjen e teknologjise se re produkteve te reja inovacionit e tj.
III. 5. Se fundi vjen klasa e trete me 2 shtylla e quajtur Faktoret e Inovacionit dhe Sofistikimit.
Per ekonomite qe kane indeksin e pergjithshem mbi 50 cdo indikator individual pjese e klasave dhe shtyllave me vlere nen 51 apo mbi cdo nenindikator individual konsiderohet si avantazh konkurrues i asaj ekonomie
middot Shqiperia renditet sot ne raportin e Forumit Ekonomik Boteror 2010-2011 e 88-a nga 139 vende duke u ngritur ne nje vit me 8 pozicione ne indeksin e pergjithshem e duke kaluar nga stadi transitor 1-2 ne stadin e dyte ku zhvillimi ekonomik drejtohet nga eficenca. Pra Shqiperia ka bere dhe nje kapercim cilesor per sa i takon situates ekonomike.
middot Po tu referohemi treguesve individuale renditet ne 20 te parat ne
8.09 - Indeksi i te drejtave ligjore si mbrohet huamarrja e huadhenia Shqiperia e 6-a me 9 pike 10 pike Hong-Kongu I 1.
6.07 - Koha per te filluar biznes Shqiperia e 9-a me 5 dite Zelanda e Re 1 me nje dite le mbas 130 vendet e botes.
1.21 - Mbrojtja e investitorit Shqiperia renditet e 15 me 73 pike/10 kur Irlanda e para 97 pike e le mbrapa gjithe rajonin e shume vende te zhvilluara te BE-se.
7.06 - Pagesa dhe produktiviteti Shqiperia e 16 me 47 pike/ Singapori I me 56 pike
1.09 - Barra rregulluese administrative per biznesin Shqiperia renditet e 20 me 400 pike per sa i takon treguesit kur i pari Singapori ka 55 pike ndaj 7 te mundshmeve duke lene prapa 119 vende si Kanada Danimarke USA Slloveni Norvegji UK Gjermani etj. etj.
middot Ne 50 te parat ne
7.04 Punesimi e pushimi nga puna Shqiperia e 21 me 46 pike/ Hong-Kong I me 6 pike
2.09 Perdorimi i celulareve Shqiperia e 22-ta duke lene prapa shume vende te rajonit e te zhvilluara UK 24 Gjermani 26 Mali i Zi 35 etj.
6.06 Numri i procedurave per te filluar biznes Shqiperia e 23-ta me 5 pike/ Kanada e para me 10 le pas UK USA Kroaci Austri Mal i Zi etj.
6.04 Shtrirja dhe efekti i taksave sa nxitese jane te investosh Shqiperia e 39-a me 38 pike nga 61 - i pari Bahrejni.
7.01 Bashkepunimi punedhenes e punemarres Shqiperia e 42-ta me 47 pike/ Singapori i pari me 62 pike duke lene pas Cekine 50 Hungari 73 Slloveni 91 Bosnja 109 Bullgari 113 Rumani 128 Kroaci 136.
6.10 Tarifat mesatare te tregut Shqiperia e 44 me 33 pike e le pas Australine e 55 Mali i Zi ndash 56 Maqedonine e 69-a etj.
1.19 Eficenca e bordeve te kompanive Shqiperia e 47 me 48 pike/ Suedia e para me 59 pike. Le mbrapa Estonine 66 Hungarine 68 Polonine 73 Mali i Zi 75 Irlanda 84
Sllovenia 118 Kroacia 131.
1.12 Treguesi i transparences se politikave te qeverise Shqiperia e 49-a me 46 pike/ 63 Singapori qe eshte i pari duke lene pas Spanjen e 70 Kroacia 71 Letonia 77 Cekia 102 Itali 119 Bullgari 130 Bosnja 139.
6.09 Pengesat e tregut per importet Shqiperia e 49-a me 48pike / 64 i pari Katari. Le pas USA 67 Maqedoni 76 Bosnja 91 etj.
middot Nderkohe merr vende te larta ne fillim te renditjes dhe ne shendetesi
4.03 Ndikimi i biznesit ne tuberkuloz Shqiperia e 7-a me 67 pike/ e para Finlanda me 7 pike
4.04 Prekja nga tuberkulozi e 36
4.05 Ndikimi i SIDA-s ne biznes Shqiperia e 2-ta me 67 / Norvegjia e para po me 67 pike.
4.06 Shqiperia e para nga perqindja e SIDA-s ndash me e vogla ne bote per moshen 15-49 vjec
.
4.08 Jetegjatesi Shqiperia e 40-a 766 vjet/ Japonia e para me 826 vjet duke lene pas 99 vende e te gjitha ato te rajonit.
middot Shqiperia gjendet nga 51 ne 69 ne keta tregues
E 51-a me 61 pike per Kosto e terrorizmit ne biznes 1.13
E 53-a me 49 pike per Inkurajim te FDI nga rregullat e qeverise
E 53-a per Sa te dobishme jane shpenzimet e qeverise me 34 pike/ 61 Singapori
E 54-a per Cilesia e sistemit arsimor me 39 pike / 61 pike Singapori I .
E 55-a per Numrin e perdoruesve te internetit/ 100 te popullsise me 412.
E 55 ndasha per investimet ne trajnim te punonjesve me 42 pike / Suedia e para me 57 pike.
E 56-a per Kosto ne biznes nga krimi e dhuna me 52 pike
E 56-a per Eficenca e kuadrit ligjor ndaj veprimeve te qeverise me 38 pike/ Suedia 58
E 57-a per Sherbimet policore me 45 pike/ Finlanda 66
E 57-a per inflacionin 22
E 58-a per Cilesine e arsimit fillor me 41 pike/ Finlanda 66
E 58-a per Sjellje dhe etike brenda kompanive e jashte tyre me 41 pike/ Suedia 68
E 58-a per cilesine e infrastruktures te transportit ajror me 49 pike/ Hong-Kong 69
E 58-a per keqperdorim te fondeve publike me 36 pike/ Zelanda e Re 66
E 59-a per perdorim interneti ne bande te gjere
E 59-a per Eficenca e ligjeve per te zgjidhur mosmarreveshjet me 38 pike/ Singapori 68
E 61-a per Vdekjen foshnjore me 126 /1000 lindje
E 62-a per Orientim te biznesit ndaj klientit me 47 pike/ Japonia ka 64
E 62-a per Cilesi te matematikes e shkencave ne arsim me 42 pike/ Singapori 65
E 63-a per Dominim te tregut nga pak kompani me 37 pike / Gjermania 59
E 63-a per Besimi i publikut tek politikanet me 3 pike/ Singapori 64
E 64-a per Veshtiresi punesimi me 25/100 persona ndaj o Australia
E 65-a per Favorizime te firmave nga qeveria me 3 pike/Suedia 6
E 66-a per Pronesi te biznesit nga te huajt me 48/Sllovakia 63
E 68-a per ryshfete me 4/Zelanda e Re 67
E 69-a per internet ne shkolla me 38 pike/ Islanda 68
Pra vihet re nje hop i madh ne nje sere fushash ku Shqiperia gjithashtu renditet nder te parat dhe ne 70-shen e pare.