Raporti i Vatikanit Te krishteret e Lindjes se Mesme nuk jane vetem

Paradite e ngarkuar me veprimtari e djeshmja ne Sinodin per Lindjen e Mesme ne Vatikan ku vijojne diskutimet rreth temes Bashkim e deshmi. Ne pranine e Benediktit XVI referuesi i pergjithshem Antonius Nagib patrik i Kopteve te Aleksandrise ne Egjipt si dhe sekretari i posacem Jozef Suif kryeipeshkev i maroniteve te Qipros paraqiten Raportin pas diskutimeve permbledhje e argumenteve kryesore te trajtuara deri tani ne Sinod mbi bazen e te cilave do te hartohen edhe propozimet perfundimtare.
Ne oret e vona te paradites nje delegacion i Eterve sinodale u takua me Ministrin italian te Puneve te Jashtme Franko Fratini ne pranine e ambasadorit italian prane Selise se Shenjte Antonio Xanardi Landi.
Te shumta temat e trajtuara ne raportin e patrikut Naguib por nje e vetme siguria te krishteret e Lindjes se Mesme nuk jane vetem. E smund te jene kurre sepse jane nen mbrojtjen e Fjales se Zotit sepse te krishtere misionare qe vijojne ta kumtojne Lajmin e Mire. E kumtimi i tyre nuk eshte prozelitizem thirrje per te nderruar fe sepse Jezusi nuk u kerkon misionareve te bindin por te kumtojne me gezim Ungjillin. U theksuan edhe nje here domosdoshmeria e lirise fetare e asaj te ndergjegjes barazia e nenshtetasve para ligjit rendesia e mjeteve te komunikimit instrument i fuqishem me vlere te madhe per mbrojtjen dhe perhapjen e mesazhit ungjillor. Shume u fol edhe per shkollat e universitetet katolike qe duhen mbrojtur sepse mjedise te privilegjuara per bashkejetese paqesore.
Duke lexuar faqen politike u denua dhuna ngado qe te vije u shpreh solidariteti me palestinezet gjendja aktuale e te cileve u nenvizua ne Sinod favorizon fondamentalizmin. U fol edhe per Irakun ku situata e te krishtereve behet gjithnje me dramatike gje qe nuk mund te mos i bjere ne sy bashkesise nderkombetare.
Qendrore edhe tema e emigrimit nje e drejte natyrore u shpreh Sinodi por qe nuk duhet inkurajuar si rrugezgjidhje e pelqyer. Ne vend te saj Sinodi kerkon inkurajimin e paqes e te zhvillimit qe te krishteret te mos ikin te mbeten ne Lindjen e Mesme. Shikimi i salles zgjerohet duke vene theksin edhe mbi problemet e diaspores sepse Kishat e Lindjes se Mesme nuk i kepusin kurre lidhjet me besimtaret edhe kur jane jashte vendit te tyre. E ceshtja e emigrimit ka te beje edhe me ata qe levizin neper rajon si afrikanet e aziatiket te cilet shpesh shfrytezohen pa meshire ndersa duhen mikpritur e duhen ndihmuar. Vemendje e posacme iu kushtua te rinjve e grave force per te sotmen e shprese per te ardhmen ashtu si dhe laikeve realiteteve te reja kishtare dhe vleres se jetes monastike e kundruese qe duhet rizbuluar. U fol edhe per krijimin e lsquobankes se meshtareve dhe nje banke tjeter lsquote laikeve ne menyre qe te kete gjithnje sa me shume njerez te gatshem per te ndihmuar besimtaret e zonave qe kalojne periudha te veshtira.
Persa i perket dialogut ekumenik Eterit Sinodale ripohojne ne gjurmet e Benediktit XVI se pa bashkim nuk mund te kete deshmi e se percarja eshte shkandull. Duhet bere nje perpjekje e sinqerte per ti kapercyer paragjykimet shprehet salla. Propozohet pastaj edhe hyrja e Patrikeve ne Konklav si dhe studimi i nje forme te re te ushtrimit te parise qe te mos e cenoje misionin e Ipeshkvit te Romes e te frymezohet nga format kishtare te mijevjecarit te pare te krishterimit. Teme delikate kjo thuhet ne Sinod qe mund te studiohet nga nje komision shumedisiplinor i krijuar per kete rast i ngarkuar nga vete Ati i Shenjte. Urohet edhe te krijohen mjete ekumenike komunikimi e te themelohen komisione lokale qe te punojne per thellimin e ekumenizmit.
E akoma ne qender te vemendjes familja e minuar nga vizioni relativist i Perendimit e katekizmi qe promovon vlerat morale e shoqerore dhe ndihmon per tiu kundervene sekteve. U arrit ne nje miratim te njezeshem lidhur me perdorimin e nje teksti te vetem arab per lutjen e se dieles ashtu si edhe per festimin e perbashket te Pashkeve e te Krishtlindjes ne te njejten dite.
Ne marredheniet me hebrenjte per zgjidhjen e konfliktit izraelo-palestinez urohet rrugezgjidhja lsquody popuj-dy shtete si dhe thellimi i dialogut ne te gjitha nivelet duke mos e pranuar antisemitizmin e antihebraizmin ashtu si dhe interpretimet tendencioze te disa verseteve te Bibles qe perligjin dhunen.
Me myslimanet thuhet ne Sinod duhet pare gjithcka na bashkon si per shembull shenjteria e jetes duke shmangur cdo veprim provokues. Urojme lexohet ne Raport qe parimi koranik Feja nuk pranon detyrime te vihet vertet ne jete sepse liria fetare eshte ne baze te marredhenieve te mira ndermjet te krishtereve e myslimaneve. Prandaj te gjithe duhet ta ndryshojne mendesine e tyre per te kapercyer frymen e konfesionalizmit duke i perballuar problematikat shoqero-politike si te drejta universale.Se fundi te gjithe te punojne te bashkuar per te miren e mbare shoqerise per nje qytet ku te ndjehet fort fryma e bashkimit e per nje agim te ri ne Lindjen e Mesme. Raporti perfundoi me 23 pyetje. U takon grupe te vogla tu japin pergjigje per te pergatitur pastaj propozimet perfundimtare.
Letra e plote e Papes per seminaristet Behuni lajmetare te Zotit nder njerez. Abuzimet seksuale shperfytyrojne meshtarine/Te dashur seminariste ne dhjetor 1944 kur me thirren ushtar komandanti i kompanise pyeti secilin prej nesh se cprofesion deshironte te bente ne te ardhmen. U pergjigja se doja te behesha meshtar katolik. Zv.tenenti mu pergjigj atehere ju duhet te kerkoni dicka tjeter. Ne Gjermanine e re nuk ka me nevoje per prifta. E dija se kesaj Gjermanie te re po i vinte fundi e se pas shkaterrimeve te jashtezakonshme qe i solli ajo marrezi vendit do te kishte nevoje me shume se kurre per meshtare. Sot situata eshte krejtesisht e ndryshme. Por ne menyra te ndryshme edhe sot shume mendojne se meshtaria katolike nuk eshte profesion per te ardhmen por i perket se kaluares. Ju te dashur miq keni vendosur te hyni ne seminar e prandaj jeni ne rruge drejt ministerit meshtarak te Kishes Katolike kunder atyre kundershtimeve e opinioneve. Keni bere shume mire. Sepse njerezit do te kene gjithnje nevoje per Zotin pavaresisht nga epoka e mbizoterimit te teknikes e te globalizimit per ate Zot qe na u tregua ne Jezu Krishtin e qe na mbledh ne Kishen universale per te mesuar me Te e permes Tij jeten e vertete e per ti mbajtur parasysh e per ti bere te frytshme kriteret e humanitetit te vertete. Aty ku njeriu nuk e percepton me Zotin jeta behet e zbrazet asgje nuk mjafton. Njeriu kerkon pastaj strehe ne dehje e ne dhune nga te cilat kercenohet sidomos rinia. Zoti jeton. Ka krijuar secilin prej nesh prandaj i njeh te gjithe. Eumlshte kaq i madh sa te kete kohe per gjerat tona te vogla Floket e kokes suaj jane te numeruara. Zoti jeton e ka nevoje per njerez qe te ekzistojne per Te e tua cojne te tjereve. Po ka kuptim te behesh meshtar bota ka nevoje per meshtare per barinj sot neser e pergjithmone deri sa te ekzistoje.
Seminari eshte bashkesi ne rruge drejt sherbimit meshtarak. Me kete them nje gje shume te rendesishme meshtar nuk behesh me forcat e tua. Duhet bashkesia e dishepujve bashkesia e atyre qe duan ti sherbejne Kishes se perbashket. Me kete leter dua te ve ne dukje ndash edhe duke pare mbrapa ne kohen kur isha ne seminar ndash disa elemente te rendesishme per keto vite te rruges suaj.
Kush deshiron te behet meshtar duhet te jete sidomos njeri i Zotit sic e pershkruan Shen Pali Apostull 1 Tm 611. Per ne Zoti nuk eshte hipoteze e larget nuk eshte nje i panjohur qe eshte terhequr pas lsquobig bang-ut. Zoti na eshte treguar ne Jezu Krishtin. Ne fytyren e Krishtit shohim fytyren e Zotit. Ne fjalet e tij degjojme vete Zotin qe na flet. Prandaj gjeja me e rendesishme ne rrugen drejt meshtarise e gjate gjithe jetes meshtarake jane marredheniet personale me Zotin ne Jezu Krishtin. Meshtari nuk eshte administrator i ndonje shoqate te cilen mundohet ta mbaje e ti shtoje numrin e anetareve. Eumlshte lajmetar i Zotit nder njerez. Per kete miq te dashur eshte kaq e rendesishme te mesoni si te jetoni ne kontakt te vazhdueshem me Hyjin. Kur Zoti thote Lutuni cdo cast natyrisht nuk na kerkon te themi vazhdimisht fjale lutjeje por te mos e humbim kurre kontaktin e brendshem me Zotin. Ushtrimi i ketij kontakti i jep kuptim lutjes. Prandaj eshte e rendesishme qe dita te filloje e te perfundoje me lutje. Qe ta degjojme Zotin ne leximin e Shkrimit Shenjt. Qe ti themi deshirat dhe shpresat tona gezimet e vuajtjet gabimet e falenderimet per cdo gje te bukur e te mire. Ne kete menyre e kemi gjithnje para syve si pike referimi per jeten. Keshtu behemi te ndjeshem ndaj gabimeve e mesojme si te punojme per tu permiresuar por behemi te ndjeshem edhe per cdo gje te bukur e te mire qe na dhurohet cdo dite si dicka evidente e keshtu rritet mirenjohja. Me mirenjohjen rritet gezimi per faktin se Zoti na qendron prane e mund ti sherbejme.
Zoti nuk eshte vetem nje fjale per ne. Ne Sakramentet Ai na dhurohet personalisht permes gjerave te qenesishme te mishit e gjakut. Qendra e marredhenieve tona me Zotin dhe e pervijimit te jetes sone eshte Eukaristia. Kremtimi i saj me shpirt per te takuar keshtu vete Krishtin duhet te jete qendra e te gjitha diteve. Shen Cipriani e ka interpretuar keshtu frazen e Ungjillit Buken tone te perditshme jepna neve sot duke thene nder te tjera se buka jone buka qe marrim si te krishtere ne Kishe eshte vete Zoti eukaristik. Ne lutjen e Atynes kerkojme qe Hyji te na e dhuroje perdite kete buke qe ai te jete gjithnje ushqimi i jetes sone. Krishti i Ringjallur qe na dhurohet ne Eukaristi brumoste vertet krejt jeten tone me shkelqimin e dashurise se tij hyjnore. Per ta kremtuar drejt Eukaristine eshte e nevojshme qe te mesojme te njohim ta kuptojme e ta duam liturgjine e Kishes ne formen e saj konkrete. Ne liturgji lutemi me besimtaret e te gjithe shekujve ndash e kaluara e tashmja dhe e ardhmja bashkohen ne nje kor te vetem e te madh lutjeje. Sic mund te them nga pervoja ime personale eshte dicka entuziazmuese te mesosh e te kuptosh dalengadale si eshte arritur deri ketu sa pervoje feje ka ne strukturen e liturgjise se Meshes sa breza e kane formuar duke u lutur. Edhe Sakramenti i Pendeses eshte i rendesishem. Me meson ta shoh veten me syte e Zotit e me detyron te jem i ndershem me vetveten. Me udheheq drejt pervuajterise. Famullitari i Arsit pati thene Ju mendoni se nuk ka kuptim te fitosh faljen e mekateve sot duke e ditur se neser do te beni po te njejtat mekate. Por ndash keshtu thote ndash vete Zoti per momentin i harron mekatet tuaja te se nesermes per tiu dhuruar hirin sot. Pavaresisht se duhet te luftojme vazhdimisht me te njejtat gabime eshte e rendesishme ta kundershtojme shemtimin e shpirtit indiferencen qe na thote se tashme jemi keshtu e ska tjeter. Eumlshte e rendesishme te mos e leme rrugen pa u bere merak me mirenjohjen qe vjen nga vetedija se Zoti me fal gjithnje e serish. Por edhe pa indiference e cila nuk do te na lejonte te luftonim per shenjterimin e jetes e per tu permiresuar. E duke lejuar qe te me falin mesoj edhe si ti fal te tjeret. Duke njohur mjerimin tim behem edhe me tolerant e i kuptoj me mire dobesite e te afermit. Mbajeni te paster brenda vetes sensibilitetin per pershpirterine popullore qe eshte e ndryshme ne te gjitha kulturat por gjithnje e ngjashme sepse zemra e njeriut ne fund te fundit eshte po ajo. Sigurisht pershpirteria popullore priret drejt iracionalitetit nganjehere ndoshta edhe drejt dukjes. E megjithate perjashtimi i saj eshte krejtesisht i gabuar. Permes saj feja ka hyre ne zemrat e njerezve eshte bere pjese e ndjenjave te tyre e zakoneve e jetes se tyre te perbashket. Prandaj pershpirteria popullore eshte pasuri e madhe e Kishes. Feja behet mish e gjak. Sigurisht pershpirteria popullore duhet pastruar vazhdimisht i duhet referuar thelbit por meriton dashuri ajo na ben edhe ne nemenyre plotesisht reale Popull i Zotit. 5. Koha ne seminar eshte edhe e sidomos kohe studimi. Feja e krishtere ka nje permase racionale dhe intelektuale qe eshte thelbesore. Pa te feja nuk do te ishte ajo qe eshte. Shen Pali flet per nje forme mesimdhenieje se cile si jemi besuar ne pagezim Rm 617. Ju te gjithe e njihni fjalen e Shen Pjetrit konsideruar nga teologet e Mesjetes si justifikimi per teologjine racionale e shkencore Te jeni gjithnje te gatshem tu pergjigjeni kujtdo tiu kerkoje lsquoarsyen logos e shpreses qe eshte ne ju 1Pjt 315. Te mesosh aftesine per te dhene pergjigje te tilla eshte nje nga detyrat kryesore te viteve te seminarit. Mundem vetem tju lutem fort studioni me impenjim Shfrytezojini vitet e studimit Nuk do te pendoheni. Natyrisht shpesh lendet e studimit duken shume larg nga praktika e jetes se krishtere dhe nga sherbimi baritor. Megjithate eshte krejtesisht e gabuar ti beni vetes menjehere pyetjen pragmatike a do te me sherbeje kjo nete ardhmen A do te jete e dobishme praktikisht per baritorine Nuk eshte fjala per te mesuar vetem gjerat qe qartesisht do tju duhen por eshte fjala per te njohur e kuptuar strukturen e brendshme te fese ne teresine e saj ne menyre qe ajo te behet pergjigje per pyetjet e njerezve qe ndryshojne nga ana e jashtme nga brezi ne brez e megjithate ne thelb mbeten po ata. Prandaj eshte e rendesishme te shkohet pertej pyetjeve te momentit per te kuptuar ato te vertetat e per te gjetur edhe pergjigjet e verteta. Eumlshte e rendesishme te njihet me fund Shkrimi i Shenjte teresisht si Beslidhja e Vjeter ashtu edhe ajo e Re formimi i teksteve vecoria e tyre letrare kompozimi i tyre gradual deri ne formimin e librave te shenjta kanonike njesia e brendshme dinamike qe nuk gjendet ne siperfaqe por qe eshte e vetmja qe i jep cdo teksti kuptimin e plote. Eumlshte e rendesishme te njihen Eterit e Kishes dhe Koncilet e medha ne te cilet Kisha ka asimiluar duke reflektuar e besuar pohimet thelbesore te Shkrimit Shenjt. Mund te vazhdoj me tej keshtu ajo qe quajme dogmatike eshte kuptimi i permbajtjeve te vecanta te fese ne unitetin e tyre madje ne thjeshtesine e tyre me te fundme cdo vecori eshte ne fund te fundit vetem shtjellim i fese ne nje Zot te vetem qe na eshte shfaqur e na shfaqet neve. Qe eshte e rendesishme te njihni ceshtjet thelbesore te teologjise morale dhe te doktrines shoqerore te Kishes seshte e nevojshme as tjua them. Sa e rendesishme eshte sot teologjia ekumenike njohja e bashkesive te ndryshme te krishtera eshte mese e qarte njelloj nevoja e orientimit ne fete e medha e jo e fundit filozofia kuptimi i kerkimit e i shtrimit njerezor te pyetjeve te cilave feja deshiron tu jape pergjigje. Por mesoni edhe si te kuptoni e ndash guxoj te them ndash te doni edhe te drejten kanonike teper te nevojshme me format e zbatimit praktik te saj nje shoqeri pa ligje do te ishte nje shoqeri pa te drejta. E drejta eshte kusht i dashurise. Tani nuk dua te rreshtoj te tjera por tju them edhe nje here duajeni studimin e teologjise e ndiqen me ndjeshmeri per ta ankoruar teologjine ne bashkesine e gjalle te Kishes e cila me autoritetin e saj nuk eshte nje pol i kundert me shkencen teologjike por kusht per mbarevajtjen e saj. Pa Kishen qe beson teologjia nuk eshte me vetvetja e behet nje bashkesi lendesh te ndryshme pa unitet te brendshem.
6. Vitet e seminarit duhet te jene edhe kohe per te arritur pjekurine njerezore. Per meshtarin i cili duhet te shoqeroje edhe te tjeret gjate rruges se jetes deri te porta e vdekjes eshte e rendeishme qe ai vete te kete arritur ekuilibrin ndermjet zemres e intelektit arsyes e ndjenjave trupit e shpirtit e te jete i plote nga pikpamja njerezore. Prandaj tradita e krishtere i lidh gjithnje virtytet teologale me virtytet kardinale qe rrjedhin nga pervoja njerezore e nga filozofia e ne pergjithesi nga tradita e shendoshe etike e njerezimit. Shen Pali u thote qarte filipianeve Si perfundim. Vellezer ceshte e vertete ceshte fisnike ceshte e drejte ceshte e paster ceshte e dashur ceshte e nderuar ceshte virtyt e cmeriton lavde ky te jete objekti i mendimeve tuaja 48. Ne kete kontekst ben pjese edhe integrimi i seksualitetit ne teresine e personalitetit. Seksualiteti eshte dhurate e Krijuesit por edhe detyre qe ka te beje me zhvillimin e njeriut brenda nesh. Kur nuk integrohet me personin seksualiteti behet banal e shkaterrues njekohesisht. Sot e shohim kete ne shume shembuj te shoqerise. Kohet e fundit na eshte dashur te shohim me keqardhje te madhe se si disa meshtare e kane shperfytyruar ministerin e tyre me abuzimin seksual te femijeve e te te rinjve. Ne vend qe ti udhehiqnin personat drej pjekurise njerezore dhe ne vend qe te beheshin shembull per ta shkaktuan me abuzimet e tyre shkaterrime per te cilat ndjejme dhimbje e keqardhje te thelle. Per shkak te tyre shumekujt madje edhe juve vete mund tju linde pyetja nese eshte mire te beheni prifterinj nese rruga e celibatit ka kuptim si rruge njerezore. Por abuzimi qe natyrisht duhet denuar nuk mund te diskreditoje misionin meshtarak i cili mbetet i madh dhe i paster. Faleminderit Zotit te gjithe njohim meshtare te bindur te brumosur me fe te cilet deshmojne se ne kete gjendje e pikerisht ne jeten e celibatit mund te arrihet nje humanitet i vertete i paster dhe i pjekur. Ajo qe ndodhi duhet te na beje me vigjilente e te kujdesshem pikerisht per ta pyetur mire veten para Zotit ne rrugen drejt meshtarise per te kuptuar nese ajo eshte vullneti i tij per mua. Eumlshte detyre e eterve rrefyes dhe e eproreve tuaj tju shoqerojne dhe tju ndihmojne ne ket rruge perzgjedhjeje. Eumlshte element thelbesor i rruges suaj praktikimi i virtyteve njerezore themelore me veshtrimin drejt Zotit te shfaqur ne Krishtin e ta lindi veten gjithnje e serish te pastroheni prej Tij.
7. Sot fillimet e thirrjes meshtarake jane me te shumellojshme se ne vitet e kaluara. Vendimi per rrugen e meshtarise merret sot shpesh gjate pervojes ne nje profesion shekullar. Rritet shpesh brenda bashkesise sidomos brenda levizjeve qe favorizojne takimin komunitar me Krishtin e Kishen e tij nje pervije shpirterore e gezimi ne sherbim te fese. Vendimi merr forme edhe ne takimet krejtesisht personale me madheshtine e mjerimin e te qenit njeri. Keshtu kandidatet per meshtare jetojne shpesh ne kontinente shpirterore krejtesisht te ndryshme. Mund te jete e veshtire te shihen elementet e perbashketa te mandatit te ardhshem e te rruges se tij shpirterore. Per kete arsye seminari eshte i rendesishem si bashkesi qe shkon pertej formave te vecanta te pershpirterise. Levizjet jane dicka e mrekullueshme. Ju e dini sa i vleresoj dhe i dua si dhurate e Shpirtit Shenjte per Kishen. Por ato duhen vleresuar sipas menyres me te cilen i afrohen realitetit te perbashket katolik jetes se Kishes se vetme e te perbashket te Krishtit e cila megjithe shumellojshmerine e saj eshte gjithsesi nje e vetme. Seminari eshte periudha gjate se ciles mesoni njeri me tjetrin dhe njeri nga tjetri. Gjate bashkejeteses ndoshta te veshtire nganjehere duhet te mesoni bujarine dhe tolerancen e jo vetem ta duroni njeri-tjetrin por te pasuroheni nga njeri-tjetri ne menyre qe secili te mund te sjelle kontributin e vet ne bashkesi ndersa te gjithe i sherbejne se njejtes Kishe te njejtit Zot. Kjo shkolle tolerance madje shkolle e pranimit dhe e kuptimit ne unitetin e Korpit te Krishtit eshte pjese e elementeve te rendesishme te viteve te seminarit.
Te dashur seminariste Me keto rreshta desha tju tregoj sa ju mendoj ne keto kohe te veshtira e sa ju jam afer me lutje. Lutuni edhe per mua qe ta kryej mire sherbimin tim derisa te doje Zoti. Ia besoj rrugen e pergatitjes suaj per meshtari mbrojtjes amnore te Zojes se Bekuar shtepia e se ciles qe shkolle e se mires dhe e hirit. Te gjitheve ju bekofte Zoti i gjithpushtetshem Ati Biri e Shpirti i Shenjte.
Marre nga Radio Vatikani