Regjistrimi i popullsise ne Maqedoni keshtu sic eshte konceptuar eshte ne dem te shqiptareve
Pse diaspora te mbetet jashte regjistrimit
Regjistrimi i popullsise eshte nje projekt i madh dhe shume kompleks statistikor profesional e teknik me rendesi te posacme shoqerore ekonomike politike dhe kombetare. Mirepo ketu nuk do te flasim hollesisht as per rendesine e tij as per metodologjine as per definicionet e klasifikimet perkatese as per Ligjin dhe programin e aktiviteteve as per kapacitetet profesionale-kadrovike dhe organizative te Entit Statistikor te Kosoves as per koncepcionin mbi baze te te cilit do te realizohet operacioni ku do te demtohet me se shumti popullata shumice. Per te gjitha keto do te bejme fjale ne nje rast tjeter. Shkas per kete reagim jane deklaratat e ministres ne doreheqje te Ministrise se Administrates Publike e cila e ka marre me shume zallahi e pompozitet operacionin e regjistrimit te popullsise sikurse edhe nje ish-ministre zhurmemadhe e ketij dikasteri ne vitet 2005-2007 mbase edhe per motive personale elektorale.
Ministrja jone keto dite ne raste te ndryshme perseriti panderprere se regjistrimi do te mbahet ne prill te vitit 2011 duke paragjykuar suksesin e tij me zgjidhjen e dy ceshtjeve deri tash problematike perfshirjen e serbeve ne regjistrim dhe perfshirjen e shqiptareve ne diaspore. Eumlshte per ta admiruar ministren qe nuk shfaq asnje doze frike se ky regjistrim mund te deshtoj fare lehte pikerisht pse serbet ka shume mundesi qe ta bojkotojne operacionin ne nje ane dhe duke mbetur pa u perfshire ne te shqiptaret ne diaspore ne anen tjeter. Permes te ashtuquajtures liste komplementare ku pjesetaret e popullates shumice nuk do te perfshihen ne popullsine e pergjithshme te Kosoves nese nuk jetojne ne Kosove me shume se nje vit zbatimi i koncepcionit te popullsise se pranishme e jo te koncepcionit te popullsise rezidenciale tentohet te krijohet nje mjegullire me prapavije te qarte. Regjistrimi i popullsise eshte shtyre me vite te tera pikerisht pse serbet nuk u pajtuan qe ti pergjigjeshin operacionit. Ministrja jone dhe faktori i jashtem tash jane optimiste se serbet nuk do ta bojkotojne regjistrimin ndersa shqiptaret ne diaspore do ti mashtrojne me premtimin se do te perfshihen ne regjistrim.
Lista komplementare nje mashtrim ordiner i diaspores
E ashtuquajtura Lista komplementare eshte nje mashtrim i llojit te vet qe konsiston ne fshehjen e reagimit te shqiptareve te Kosoves me bojkotim te regjistrimit pse do te mbesin jashte perfshirjes ne regjistrim ata te cilet per shkaqe te dhunes ekonomike politike policore ushtarake etnike racore etj. te konceptuar mire nga pushteti fashistoid serb per nje kohe te gjate gjenden ne boten e jashtme me status te ndryshem qendrimi dhe kohezgjatje mbi nje vit. Ne fakt lista komplementare e rezervuar per shqiptaret eshte dinakeria e te huajve qe permes saj ne regjistrim te perfshihen serbet te cilet e kane braktisur Kosoven pas sulmeve te NATO-s dhe clirimit te Kosoves ne qershor te vitit 1999 pra para 12 vjeteve per ta bere Kosoven me dhune multietnike Faktori nderkombetar nuk preokupohet me gjendjen strukturore demografike dhe sociale te Kosoves por i intereson vetem pasqyra e tille etnike ku shqiptaret do te dalin ne numer me te vogel dhe serbet ne numer sa me te madh Deri tash me zbatimin e kriterit lidhja e personit me vendbanimin dhe pengesave te tjera te pakten rreth 300.000 shqiptare ne diaspore mbi 18 vjet nuk u perfshine ne listat e votuesve ne Kosove dhe me teper ne regjistrimin civil mbi 16 vjet te organizuar nga OSBE-ja pas luftes duke u shkelur e drejta e tyre per te zgjedhur dhe per tu zgjedhur dhe per te poseduar dokumente identifikimi. A ka logjike qe keto 12 vjetet e pasluftes te thuhet zyrtarisht se Kosova ka rreth 2 milion banore kur shtimi natyror me gjithe dobesite ne perfshirjen e ngjarjeve vitale nenregjistrimi sillet midis 27.000 dhe 30.000 veta mesatarisht ne vit
Ndersa tash nje vit ne zgjedhjet komunale lista e votuesve numeronte mbi 1.5 milion votues . Per kete numer duke marre parasysh moshen e popullates Kosova duhet te kishte se paku 2.7 milion banore. Keto dite KQZ-ja e shpalli listen prej 1.630.636 votuesve qe nenkupton minimum 3 milion banore. Shtrohet pyetja a eshte perfshire ne kete numer edhe diaspora
Me listen komplementare Formulari S1 nuk perfshihen ne popullsine e pergjithshme te Kosoves personat qe gjenden jashte Kosoves mbi 12 muaj. Keta persona nuk perfshihen as ne pyetesorin individual Formulari R3 ku edhe shenohet se per personat qe jetojne jashte Kosoves nuk plotesohet pyetesori individual R3 ndersa vetem personat nga Formulari individual perfshihen ne popullsine e pergjithshme te Kosoves dhe trajtohen si persona rezidenciale ne Kosove. Mashtrimi do te shkoje deri ne ate shkalle sa qe as qe do te perpunohen te dhenat nga lista komplementare Formulari S1 e cila edhe ashtu do te jete me plote defekte sa i perket perfshirjes Te luhet me diasporen tone qe dha kontribut te madh ne nderkombetarizimin e ceshtjes se Kosoves ne dhenien e ndihmave financiare per veprimtarite vitale te shqiptareve dhe ne rezistencen e armatosur kunder okupatorit serb eshte e pandershme dhe e turpshme. Me e ndershme eshte ti thuhet diaspores sone se do te mbese jashte procesit te regjistrimit sepse kete nuk po e lejojne te huajt Per demtimin e popullates shqiptare neser te huajt nuk bartin pergjegjesi. Ate e bartin vendoret shteti ministrat Enti i Statistikes shoqeria civile ekspertet etj.
Per keto 7-8 vite faktori i jashtem dhe te gjitha instancat relevante vendore kurre nuk kane menduar si te ngrihet niveli profesional-kuadrovik dhe organizativ i Entit Statistikor ne menyre qe te pergatitej nje regjistrim gjitheperfshires dhe cilesor sikunder qe nuk eshte penguar as menaxhimi i keq i ketij institucioni dhe keqperdorimet financiare. Per keto vite kapacitetet e Entit kane stagnuar madje kane rene me pensionimin e kuadrove profesionale ose edhe ndjekjen e tyre nga pergjegjes te instancave perkatese qeveritare ne vitet 2004-2007 me drejtore te regjistrimit te popullsise qe nuk ishin ne gjendje ta drejtonin as nje zyre te oficarise ne nje vendbanim te vogel rural perfshire Drejtorin e sotem te regjistrimit i cili madje nuk di ti nxjerre as perqindjet por e ka mbeshtetjen e fuqishme politike Eumlshte detyre e mediave qe te kerkojne nga njeriu me pergjegjes i tere projektit drejtori te intervistohet lidhur me regjistrimin e popullsise ne menyre qe te shihet kush eshte njeriu kryesor i ketij operacioni dhe pastaj te gjykohet per rezultatet e tij.
Inferioriteti ndaj te huajve
Eumlshte e vertete se ministrja jone e ka gjetur nje situate te cilesuar si fait accompli lidhur me regjistrimin e popullsise ose thene me thjesht i ka mbetur ne dore patatja e nxehte sepse disa vjet perpara jane kryer pazaret per menyren e regjistrimit dhe vecanerisht per koncepcionin dhe perkufizimin e popullsise rezidenciale nga te cilat varet sa banore do te kete Kosova dhe cfare perberje etnike. Ama ministrja nuk beri as me te voglen perpjekje per te nderruar bile dicka. Enti Statistikor i Kosoves eshte shnderruar ne me pak se nje argat te gjithe pyetesoret Formularet R1 R2 R3 dhe S1 dhe materiali tjeter per regjistrimin e vitit 2011 jane pergatitur nga te huajt dhe jane nje perkthim mekanik ne shqip me shume gabime gjuhesore e kuptimore ku nuk guxohet te nderrohet asnje germe e vetme. Kurajimi dhe pompoziteti i ministres sone ne doreheqje vijne nga mbeshtetja qe instancat nderkombetare po i japin realizimit te kesaj ndermarrjeje. E verteta eshte se ka 7-8 vjet qe regjistrimi i popullsise nga instancat profesionale dhe politike nderkombetare dhe vendore eshte dizajnuar ashtu qe te shkoje ne dem te shqiptareve dhe ne favor te pakicave dhe me konkretisht te serbeve. Qe ne vitin 2005 UNMIK-u kishte hartuar planin per formimin e qendrave te vecanta ne Serbi dhe Mal te Zi per regjistrimin e serbeve ani pse kishin kaluar 6 vjet nga shperngulja e tyre. Nderkaq per te tjeret vlente kriteri se nese mbi nje vit gjenden jashte Kosoves nuk do te perfshiheshin ne regjistrim Ky kriter diferencues me tendence te aplikimit te kamufluar do te vleje ne regjistrimin e vitit 2011
Po mbushen tashme 12 vjet qe faktori kosovar nuk e ka kundershtuar pothuajse ne asnje rast faktorin nderkombetar atje ku ka pasur shume te drejte dhe mbeshtetur ne fakte me bollek. Eumlshte per ta pershendetur reagimin e ashper te argumentuar te ministrit tone te Brendshem dr. Bajram Rexhepi dhe ministrit te Integrimeve Evropiane Besim Beqaj lidhur me kushtet shtese per liberalizimin e vizave per qytetaret kosovare ku menjehere u zbut toni i evropianeve. Instancat e huaja ne biseda me shqiptaret vecanerisht ne bisedat ku eshte vendosur statusi politik-konstitucional i Kosoves cfare jane p.sh. bisedimet e Vjenes ne vitet 2005-2007 dhe me heret e me vone - kurre nuk ka pasur versione dhe plane rezerve cfare kane pasur me Serbine dhe serbet. Plani i M. Ahtisaarit decentralizimi eshte perpiluar mbi baze te te dhenave te Serbise shifrat per numrin e banoreve perberjen etnike dhe siperfaqen e vendbanimeve dhe komunave te reja serbe ceshtjet kadastrale etj. dhe kerkesave te saj. Delegacioni i Kosoves ishte shnderruar ne nje karnaval ku shpeshhere shkohej ne Vjene me 50-60 veta pa profesioniste Ky delegacion si zemergjere dhe fleksibil veshtrohej me simpati nga bashkesia nderkombetare duke u lavderuar per konstruktivitet sepse ofroi me shume se sa prisnin te huajt dhe vete Beogradi zyrtar Keshtu me shume lehtesi doli plani 5-1 komuna te reja serbe me privilegje te papara ne Evrope dhe ne bote ku kufijte komunale u bene dhe kufij nderkombetare Per keto 11-12 vjet pas clirimit jane bere shume eksperimentime ne perpjekjet per te zbatuar modele te huaja ne fusha te ndryshme. Ne rrethanat tona specifike asnje model nuk ka gjetur zbatim ne terren. Me se keqi ka kaluar dhe po kalon sistemi i arsimit vecanerisht ai shkollimit te larte.
Nje kundershtim i tille nuk ndodhi as me problemin e regjistrimit te popullsise operacion qe ka rendesi jo vetem statistiko-demografike dhe eshte baze per planifikimin e zhvillimit ekonomik dhe social por eshte edhe ceshtje politike komponent qe e anashkalon ministrja jone gje qe eshte nje miopi politike. Jemi deshmitare qe fakti etnodemografik dhe statistik bile ne rastin e Ballkanit Perendimor e Qendror vecanerisht te Kosoves eshte bere dhe celes i zgjidhjes se raporteve politike dhe etnike. Eumlshte i njohur fakti se ne Serbi ne regjistrimin e vitit 2002 jane perfshire edhe serbet e Kosoves por shifra nuk eshte kumtuar sepse e mbajne per ta perdorur si shantazh ne momentin e duhur. Regjistrimi i vitit 2011 ne Kosove mund te jete rast i pershtatshem per ta perdorur kete shifer.
Marre nga e perditshmja e Prishtines Express