Regjistrimi, shtrengohen masat e kontrollit Rozeta Rapushi
Merr votat e nevojshme ne Kuvend, projektligji shume i debatuar per ndryshimet ne ligjin per “Regjistrimin e pergjithshem te popullsise dhe banesave”. Por edhe pse ne mungese te opozites, shqyrtimi dhe votimi i kesaj nisme, hasi jo pak debate ne seancen e djeshme plenare, ku kryetari i Partise per Drejtesi, Integrim dhe Unitet, Shpetim Idrizi kerkoi sqarime mbi projektin se nuk lidhet me regjistrimin mbi baze etnike dhe fetare. Idrizi propozoi gjithashtu edhe ndryshime ne projekt, qe u miratuan nga mazhoranca, por pavaresisht kesaj, Kuvendi e miratoi me 71 vota pro projektligjin, dhe 2 abstenime te dy deputeteve te PDIU-se, Shpetim Idrizi dhe Dashamir Tahiri.
Debatet
Ministri i Inovacionit, Genc Pollo, duke e quajtur nje domosdoshmeri miratimin e ketij projekti, akuzoi se nga shume zyrtare, po abuzohet me permbajtjen e tij. “Ky projektligj, nder te tjera eshte edhe nje detyrim i qeverise ne kuader te Marreveshjes se Stabilizim Asociimit. Me te eshte abuzuar shume me ceshtjen e regjistrimin e popullates. Eshte shume per te ardhur keq, abuzimi qe eshte bere me kete projekt, perfshire me disa zyrtare faqezinj. Kjo nisme eshte ne perputhje me normen evropiane”, theksoi Pollo. Por sipas kreut te PDIU-se, Shpetim Idrizi, projekti eshte i paqarte dhe ne disa raste provokativ. “Procesi per hartimin e ketij projektligji duhet te kishte perfshire dhe grupet e interesit, pasi do kishin bere transparent qendrimin e tyre. Per shprehine e identitetit kombetar duhet lexuar mire Kushtetuta, nenet perkatese per kete pike. Sepse realisht ka njerez qe per interesa te caktuara kane ndryshuar kombesi, dhe kjo nuk duhet barazuar me shprehjen subjektive te etnitetit”, reagoi Idrizi. Madje sipas tij, pavaresisht se ky ligj i perket vendit tone do te kete implikime nderkombetare. “Pergjigja eshte se ky projektligj me gjithe perpjekjet qe behen prej ideatorit ka implikime nderkombetare sa do te nenvleresohet prej propozuesve do provonte implikime nderkombetare. Shtetet fqinje kane shprehur hapur interesin per kete proces. PDIU ka terhequr vemendjen e nevojes per nje proces te drejte dhe transparent. Ne formen qe eshte paraqitur ky ligj ka probleme, ne gjykimin tone, ligji duhet te sqaronte konceptin”, vijoi ai.
Ndryshimet
Ne projektin e sjelle, me vote Kuvendi miratoi dhe perfshiu edhe ndryshimet e kerkuara nga PDIU. Kreu i kesaj force politike, Shpetim Idrizi, kerkoi qe ne kete nisme, te behet nje riformulim i pikes 16 te saj, ku te shtohet qe refuzimi ose deklarimi i rreme i popullsise te denohet me gjobe deri ne 100 mije leke. Nje propozim i pranuar nga mazhoranca. Kryetarja e Kuvendit, Jozefina Topalli, e pershendeti kete propozim duke e vleresuar si shume te mire. Ne projektligj, u perfshi edhe propozimi tjeter i PDIU-se, fakti i saktesimit se keto te dhena per regjistrimin, do te perdoren vetem per motive statistikore, teksa INSTAT pas propozimit te cameve eshte i detyruar te verifikoje me ligj ne regjistra te dhenat e deklaruara nga individet. Sipas PDIU-se, kjo pike do te shmange abuzimet dhe mashtrimet e mundshme me kombesine. Amendamenti i PDIU-se qe nuk u miratua nga Kuvendi, ndalonte ne menyre taksative censusin mbi baza fetare, duke kufizuar mundesine e pyetjeve te pyetesorit te censusit. Mosmiratimi i ketij amendamenti, qe do t’i jepte fund debatit mbi regjistrimin, beri qe PDIU te abstenoje ne votim.
Projektligji i miratuar
Neni 1
Ne titull dhe kudo ne ligj fjala “regjistrim” zevendesohet me fjalen “census”.
Neni 4
Detyrimi per t’u pergjigjur
Te gjithe personat, me shtetesi shqiptare apo te huaj, si dhe personat pa shtetesi, me perjashtim te personelit diplomatik te akredituar ne Shqiperi, te cilet ne momentin e censusit ndodhen brenda territorit te Republikes se Shqiperise, jane te detyruar te japin informacionin e percaktuar si te detyrueshem ne pyetesoret e censusit te popullsise dhe te banesave, te miratuar nga Komisioni Qendror i Censusit, ne perputhje me shkronjen “e” te nenit 12 te ketij ligji:
a) ne menyre te plote;
b) ne menyre te sakte dhe te besueshme.
Neni 20
Kundervajtjet
Perbejne kundervajtje administrative dhe denohen, perkatesisht, me gjobe shkeljet e meposhtme:
1. Mosdhenia e informacionit ne forme te plote dhe/ose te sakte e te besueshme, te percaktuar si te detyrueshem, ne perputhje me percaktimet e shkronjave “a” dhe “b”, te nenit 4 te ketij ligji, nga personi/at pergjegjes denohet me gjobe prej 100.000 lekesh;
2. Mosrespektimi i rregullave te konfidencialitetit te percaktuara ne nenin 9 te ligjit nga personi/at pergjegjes denohet me nje gjobe prej 10.000 deri 50.000 leke;
3. Mosrespektimi i rregullave te percaktuara ne nenin 19 te ketij ligji nga personi/at pergjegjes denohet me gjobe nga 15.000 deri 20.000 leke.
Dule kunder: Regjistrimi te perfshije etnine dhe fene
Jashte dyerve te Kuvendit, institucion qe e ka braktisur prej kohes, kryetari i Partise Bashkimi per te Drejtat e Njeriut, Vangjel Dule, kritikoi projektligjin e miratuar dje per regjistrimin e popullsise. Ai kritikoi qeverine qe e ka zvarritur dhe shtyre procesin e regjistrimit. Nderkohe qe politika e ndjekur nga ekzekutivi, ka inkurajuar forca politike dhe politikane, qe te jene insistues ne qendrimet dhe politikat e tyre per te mbajtur vendin larg agjendes evropiane. “Regjistrimi i pergjithshem i popullsise, mbetet instrument i vetem qe garanton ne produktin e vet, ato te dhena thelbesore per shoqeri te organizuar me qellim hartimin e nje filozofie qe do te burojne praktikat qe do te respektojne standardet e qytetareve te nje vendi. Ne kete kuader qeveria karakterizohet ne aktivitetin e politikat e veta nga ece-jake te dyshimta ne nje kohe qe eshte premtuar dhe angazhuar zyrtarisht per zhvillimin e ketij regjistrimi”, reagoi dje Dule. Sipas tij, qeveria fillimisht e planifikoi regjistrimin per pranveren e 2011, por me pas, mori vendimin me argumentet aspak bindese per te shtyre kete proces per vjeshten e 2011. “Ne Parlament po debatohen ndryshime anesore pa asnje anesi praktike ne ligjin e regjistrimit te popullsise dhe banesave”, vleresoi ai. Dule kerkoi qe ne kete projektligj te perfshihen elementet e perkatesise etnike te gjuhes anetare dhe te besimit fetar. Kjo sipas tij, per arsyet e thjeshta se Shqiperia eshte i vetmi vend i Keshillit te Evropes, aspirant per ne Bashkimin Evropian, qe prej me se nje shekull nuk ka zhvilluar nje regjistrim te tille te popullsise me keto elemente thelbesore per hartimin e politikave me nje shtet modern te se drejtes.
Debatet
Ministri i Inovacionit, Genc Pollo, duke e quajtur nje domosdoshmeri miratimin e ketij projekti, akuzoi se nga shume zyrtare, po abuzohet me permbajtjen e tij. “Ky projektligj, nder te tjera eshte edhe nje detyrim i qeverise ne kuader te Marreveshjes se Stabilizim Asociimit. Me te eshte abuzuar shume me ceshtjen e regjistrimin e popullates. Eshte shume per te ardhur keq, abuzimi qe eshte bere me kete projekt, perfshire me disa zyrtare faqezinj. Kjo nisme eshte ne perputhje me normen evropiane”, theksoi Pollo. Por sipas kreut te PDIU-se, Shpetim Idrizi, projekti eshte i paqarte dhe ne disa raste provokativ. “Procesi per hartimin e ketij projektligji duhet te kishte perfshire dhe grupet e interesit, pasi do kishin bere transparent qendrimin e tyre. Per shprehine e identitetit kombetar duhet lexuar mire Kushtetuta, nenet perkatese per kete pike. Sepse realisht ka njerez qe per interesa te caktuara kane ndryshuar kombesi, dhe kjo nuk duhet barazuar me shprehjen subjektive te etnitetit”, reagoi Idrizi. Madje sipas tij, pavaresisht se ky ligj i perket vendit tone do te kete implikime nderkombetare. “Pergjigja eshte se ky projektligj me gjithe perpjekjet qe behen prej ideatorit ka implikime nderkombetare sa do te nenvleresohet prej propozuesve do provonte implikime nderkombetare. Shtetet fqinje kane shprehur hapur interesin per kete proces. PDIU ka terhequr vemendjen e nevojes per nje proces te drejte dhe transparent. Ne formen qe eshte paraqitur ky ligj ka probleme, ne gjykimin tone, ligji duhet te sqaronte konceptin”, vijoi ai.
Ndryshimet
Ne projektin e sjelle, me vote Kuvendi miratoi dhe perfshiu edhe ndryshimet e kerkuara nga PDIU. Kreu i kesaj force politike, Shpetim Idrizi, kerkoi qe ne kete nisme, te behet nje riformulim i pikes 16 te saj, ku te shtohet qe refuzimi ose deklarimi i rreme i popullsise te denohet me gjobe deri ne 100 mije leke. Nje propozim i pranuar nga mazhoranca. Kryetarja e Kuvendit, Jozefina Topalli, e pershendeti kete propozim duke e vleresuar si shume te mire. Ne projektligj, u perfshi edhe propozimi tjeter i PDIU-se, fakti i saktesimit se keto te dhena per regjistrimin, do te perdoren vetem per motive statistikore, teksa INSTAT pas propozimit te cameve eshte i detyruar te verifikoje me ligj ne regjistra te dhenat e deklaruara nga individet. Sipas PDIU-se, kjo pike do te shmange abuzimet dhe mashtrimet e mundshme me kombesine. Amendamenti i PDIU-se qe nuk u miratua nga Kuvendi, ndalonte ne menyre taksative censusin mbi baza fetare, duke kufizuar mundesine e pyetjeve te pyetesorit te censusit. Mosmiratimi i ketij amendamenti, qe do t’i jepte fund debatit mbi regjistrimin, beri qe PDIU te abstenoje ne votim.
Projektligji i miratuar
Neni 1
Ne titull dhe kudo ne ligj fjala “regjistrim” zevendesohet me fjalen “census”.
Neni 4
Detyrimi per t’u pergjigjur
Te gjithe personat, me shtetesi shqiptare apo te huaj, si dhe personat pa shtetesi, me perjashtim te personelit diplomatik te akredituar ne Shqiperi, te cilet ne momentin e censusit ndodhen brenda territorit te Republikes se Shqiperise, jane te detyruar te japin informacionin e percaktuar si te detyrueshem ne pyetesoret e censusit te popullsise dhe te banesave, te miratuar nga Komisioni Qendror i Censusit, ne perputhje me shkronjen “e” te nenit 12 te ketij ligji:
a) ne menyre te plote;
b) ne menyre te sakte dhe te besueshme.
Neni 20
Kundervajtjet
Perbejne kundervajtje administrative dhe denohen, perkatesisht, me gjobe shkeljet e meposhtme:
1. Mosdhenia e informacionit ne forme te plote dhe/ose te sakte e te besueshme, te percaktuar si te detyrueshem, ne perputhje me percaktimet e shkronjave “a” dhe “b”, te nenit 4 te ketij ligji, nga personi/at pergjegjes denohet me gjobe prej 100.000 lekesh;
2. Mosrespektimi i rregullave te konfidencialitetit te percaktuara ne nenin 9 te ligjit nga personi/at pergjegjes denohet me nje gjobe prej 10.000 deri 50.000 leke;
3. Mosrespektimi i rregullave te percaktuara ne nenin 19 te ketij ligji nga personi/at pergjegjes denohet me gjobe nga 15.000 deri 20.000 leke.
Dule kunder: Regjistrimi te perfshije etnine dhe fene
Jashte dyerve te Kuvendit, institucion qe e ka braktisur prej kohes, kryetari i Partise Bashkimi per te Drejtat e Njeriut, Vangjel Dule, kritikoi projektligjin e miratuar dje per regjistrimin e popullsise. Ai kritikoi qeverine qe e ka zvarritur dhe shtyre procesin e regjistrimit. Nderkohe qe politika e ndjekur nga ekzekutivi, ka inkurajuar forca politike dhe politikane, qe te jene insistues ne qendrimet dhe politikat e tyre per te mbajtur vendin larg agjendes evropiane. “Regjistrimi i pergjithshem i popullsise, mbetet instrument i vetem qe garanton ne produktin e vet, ato te dhena thelbesore per shoqeri te organizuar me qellim hartimin e nje filozofie qe do te burojne praktikat qe do te respektojne standardet e qytetareve te nje vendi. Ne kete kuader qeveria karakterizohet ne aktivitetin e politikat e veta nga ece-jake te dyshimta ne nje kohe qe eshte premtuar dhe angazhuar zyrtarisht per zhvillimin e ketij regjistrimi”, reagoi dje Dule. Sipas tij, qeveria fillimisht e planifikoi regjistrimin per pranveren e 2011, por me pas, mori vendimin me argumentet aspak bindese per te shtyre kete proces per vjeshten e 2011. “Ne Parlament po debatohen ndryshime anesore pa asnje anesi praktike ne ligjin e regjistrimit te popullsise dhe banesave”, vleresoi ai. Dule kerkoi qe ne kete projektligj te perfshihen elementet e perkatesise etnike te gjuhes anetare dhe te besimit fetar. Kjo sipas tij, per arsyet e thjeshta se Shqiperia eshte i vetmi vend i Keshillit te Evropes, aspirant per ne Bashkimin Evropian, qe prej me se nje shekull nuk ka zhvilluar nje regjistrim te tille te popullsise me keto elemente thelbesore per hartimin e politikave me nje shtet modern te se drejtes.