Respektimi i ligjit njeri nder tiparet e Princit Karl
Sic eshte bere e njohur ne shtypin tone dhe ne TV me 16.11. 2010 u perurua ne Rogner botimi ne shqip i librit te Gunnar Ribsit Riebs Nje princ ne bregun e kalter. Eumlshte botimi me i ri i Shtepise Botuese 55. Duke i dhene lexuesit kapitullin e parafundit me titullin bdquoPleqeria te ben ti kuptosh me mire njerezit do te japim disa mendime per kete pjese te librit i cili ka mjaft aktualitet edhe per gjendjen e tanishme te vendit tone sido qe kane kaluar 7 dhjetevjecare prej asaj kohe teper te veshtire per Belgjiken.
Pjesa qe i paraqitet lexuesit eshte kreu i parafundit i ketij libri te Ribsit njohes i thelle i ngjarjeve te kohes dhe personi qe e njeh shume mire te gjithe veprimtarine e Regjentit Karl gjate asaj kohe tere reacute te zeza per Belgjiken dhe per Mbreterine e saj.
Sic dihet Belgjika pesoi pushtimin hitlerian qysh ne hapat e pare te pushtimeve gjermane. Mbreti Leopold i Belgjikes mbeti rob i ushtrise pushtuese. Ne keto rrethana te trishta ishte e pamundur per Mbretin rob qe ai te shmangte kerkesen e Hitlerit per nje takim ne Berlin.
Ndonese Mbreti - ne gjendje roberie - vuri si kusht pavaresine e vendit te tij pas luftes dhe miretrajtimin e roberve belge ky takim ne vetvete e kishte komprometuar ate. Ne Belgjike nje pjese e qeverise belge si shume qeveri te tjera nen pushtim vepronte ne mergim jashte shtetit. Por Princi Karl i vellai i Mbretit organizoi qendresen ne Belgjike ne cilesine e Regjentit te zgjedhur nga Parlamenti. Drejtimi i Shtetit ne klandestinitet aftesia e Karlit qe tashme drejtonte vendin nen pushtim bashkepunimi i tij me forcat politike te nje monarkie kushtetuese pluraliste tanime te vene nen zgjedhe i japin Princit Karl aureolen e nje politikani trim e atdhetar ne sherbim teresor te kombit e te monarkise. Ne faqe te tjera te ketij libri shohim nje zhdervjellesi te habitshme te kamuflimit te ndryshimit te fizionomise gjer ne mosnjohje edhe nga njerezit qe e kishin fiksuar fytyren e tij ne faqet e gazetave kur punonte ne punera te rendomta te profesioneve te shumellojta si bahcevan si punetor servisi makinash si rojtar punishtesh e te tjera te kesaj natyre. Nderkaq lidhjet me forcat e qendreses beheshin gjithmone e me te volitshme pa rene fare ne sy.
Kur ushtria e Vermahtit mori te tatepjeten levizja per clirimin e Belgjikes kishte marre permasa te medha dhe Regjenti e Parlamenti belg e ushtronin veprimtarine e tyre ne menyre me te hapet. Kishte te majte e te djathte. Por e majta belge vuri interesat kombetare mbi ato partiake. Bashkepunimi ndermjet te dy grupimeve te medha ishte i harmonishem pavaresisht nga shkembimi i pikepamjeve jo gjithmone konvergjuese. Madje duhet permendur edhe nje grupim i trete teper i madh ai i monarkisteve. Ishte i madh sepse respektohej Kushtetuta qe ishte nje bazament i Monarkise. Nga ana tjeter forcat politike respektonin traditen. Pavaresisht se mbreti Leopold kerkohej nga nje pjese e Dhomave qe te abdikonte ne favor te te birit qe nuk e kishte mbushur ende moshen per te qene monark i Shtetit belg Regjenti qe i kishte bere sherbime te shquara vendit ne nje periudhe vertet kritike ishte i gatshem tia linte vendin te nipit ndonese linden disa kunderthenie ndermjet tij dhe te vellait te madh Mbretit Leopold. Kjo paraqitet ne fragmentin e librit te Ribsit qe jepet e copez e shkeputur nga libri i Ribsit. Mbreti Boduin fitoi menjehere simpatine e Parlamentit dhe Belgjika eshte sot njera nga mbreterite e perparuara mike e ngushte e Shqiperise e Mbretit Leka dhe e Princit tone. Belgjika eshte njeri nga shtetet Bashkimit Europian qe ka mbeshtetur perparimet e qeverisjes demokratike-integruese dhe mori pjese ne menyre te hareshme ne gezimin e popullit tone per liberalizimin e vizave. Ajo ka qene prane nesh ne aderimin tone ne NATO dhe do te jete nje faktor i rendesishem per statusin tone si vend kandidat per ne BE.
Ne librin e Ribsit jepen argumente sesi e majta belge ne cdo rrethane ka qene dhe eshte nje force politike konstruktive dhe bashkepunuese duke vene kurdohere interesat e Kombit permbi ato partiaket. Vete Regjenti kishte njerin nder miqte e tij me te mire e me te sinqerte socialistin Pol- Hanriacute Spakun. Ky ka qene minister i Jashtem dhe kryeminister ne vitet 1938-1939 1946 dhe 1947-1949. Por me emblematik eshte rasti i nje deputeti komunist i cili i zene rob nga gjermanet vuajti kampet e nazizmit pa realitetin e gjendjes ekonomike te mjeruar sovjetike dhe pasi mundi te kthehej gjalle ne atdhe hoqi dore - ne nje rrefim publik - nga botekuptimi i tij iluzor komunist. Ky episod ne faqet e librit eshte domethenes per lexuesin tone.
Shembulli i Belgjikes demokratike tregon se shtete qe kane pesuar fatkeqesi dhe peripeci te renda ne nje kohe te historise kane ditur te rigjenerohen dhe te jene te lulezuara ne nje shtet pluralist me kontributin e opozites qe eshte konstruktive duke pare perspektiven kombetare. Por njeheresh duke respektuar si te shenjte ligjin qe i percakton si shtete ligjore ne kuptimin me te mire te fjales.