Rikthehet gripi i derrave shendetesia nen alarm

Zbulohet nje rast ne Kosove me A/H1N1. Ministria e Shendetesise bene thirrje Vaksinohuni

U duk sikur u zhduk por ne fakt vetem sa kishte fjetur pasi vetem dy dite me pare ne Kosove eshte evidentuar nje person me virusin A/H1N1 ose sic njihet edhe si gripi i derrave. Kater muaj pas deklaratave te Organizates Boterore te Shendetesise per mbylljen e pandemise se gripit te ri pandemik A/H1N1 shfaqja rishtazi e rasteve te reja ne rajon ka ndezur sistemin Alert edhe per shendetesine shqiptare. Ne nje dalje publike drejtori i Politikave Shendetesore ne Ministrine e Shendetesise Pellumb Pipero ka bere thirrje per vaksinim te popullates dhe bluzave te bardha pasi sipas tij situata epidemiologjike eshte renduar se shumti me qarkullimin e njekohshem te gripit stinor dhe atij A/H1N1.

Fakti qe fare prane nesh ne Kosove eshte evidentuar nje rast i tille me A/H1N1 por edhe komunikimi me OBSH-ne na ka bere qe Ministria e Shendetesise ti paraprije ne kohe nje epidemie te mundshme dhe sidomos per sa i perket marrjes se masave te nevojshme per te vleresuar gatishmerine e sistemit Alert ne monitorimin e situates dhe per te nderhyre me mjete dhe masa efikase - tha Pipero.

Eksperienca e kalimit te sezonit ne hemisferen jugore ka deshmuar se qarkullimi i njekohshem i viruseve te gripit stinor dhe atij A/H1N1 dhe sidomos mbivendosja e tyre ne grupet e popullsise me risk te larte shpesh ka qene fatale - per kete sipas Piperos - kjo eshte arsyeja qe OBSH ka kerkuar dhe kerkon nga te gjitha vendet e rajonit tone por edhe ne rang boteror rritjen e gatishmerise te sistemit Alert per te monitoruar vleresuar ne kohen e duhur dhe per te marre masat e nevojshme per te parandaluar infeksionin e njekohshem te te tre viruseve qarkullues por dhe per te zvogeluar demin ne rastin kur ato mbivendosen.

Ndezja e sistemit Alert per shendetesine vjen per te parandaluar nje epidemi te mundshme gjithashtu edhe per te zvogeluar masen e demit ne grupmoshat me te rrezikuara dhe ne te semuret kronike me semundje kardiovaskulare dhe me diabet tek femijet deri ne moshen 15 vjec mosha e trete dhe grate shtatzena.

Vaksina

Drejtori i Politikave Shendetesore ne Ministrine e Shendetesise Pellumb Pipero gjate pasqyrimit te situates epidemiologjike deklaroi se ne rajon qarkullojne viruset e gripit stinor A/H3N2 A/H1N1 dhe viruset B. Sipas tij te tria keto viruse jane perfshire permbahen ne vaksinen e gripit stinor 2010 -2011 per hemisferen e Veriut. Per kete Organizata Boterore e Shendetesise OBSH rekomandon vaksinimin per gripin stinor me qellim parandalimin e infeksionit.

Ndersa vete Ministria e Shendetesise MSH ka perfshire ne programin e imunizimit vaksinen e gripit stinor. Vaksina nuk ben pjese ne kalendarin e vaksinave te detyrueshme. Prej muajit tetor 2010 vaksina eshte shperndare ne rrjetin e hapur te farmacive. Nga te dhenat operative rreth 110 000 doza vaksine kane hyre ne vend dhe deri me tani jane vaksinuar nje numer i konsiderueshem i popullates dhe punonjesve te shendetesise. Personat qe perfshihen ne grupet e siperpermendura keshillohen te blejne vaksinen dhe ta aplikojne ne qendren me te afert shendetesore. Vaksina aplikohet ne periudhen nentor ndash janar.

Masat

Shendetesia ka ndezur tashme sistemin Alert si dhe ka marre te gjitha masat per pergatitjen e institucioneve shendetesore dhe Institutit te Shendetit Publik dhe perballimin e gripit stinor 2010 - 2011. Prej disa kohesh ka filluar fushata sensibilizuese per publikun e gjere nepermjet shperndarjes se materialeve te informim - edukimit transmetimit te spoteve televizive kujdesi per te semurin me grip higjiena e duarve vaksinohuni etj. Te gjitha institucionet dhe qendrat shendetesore ne vend kane marre udhezimet e duhura per rritjen e vigjilences per gripin forcimin e survejances mbikeqyrjes se situates dhe mjekimit ne kohe sipas rekomandimeve standarde. OBSH rekomandon perdorimin e preparateve antivirale oseltamivir dhe zanamivir per trajtimin e rasteve. Perdorimi i preparateve antivirale me qellim profilaktik parandalues nuk rekomandohet nga Organizata Boterore e Shendetesise. Sasi te mjaftueshme te preparatit Tamiflu ndodhen ne vend. Preparati eshte i lejuar vetem per perdorim spitalor sipas indikacioneve mjekesore dhe i shperndare ne cdo spital rajonal dhe rrethi.

Te dhenat

Sipas te dhenave ne fillim te muajit shtator 2010 nje shtet ka raportuar 12 raste vdekjesh nga te cilat 2 raste nga influenca B dhe 10 raste nga influenca pandemike H1N1 2009. Informacioni paraprak nga rastet e infektuara me virusin pandemik H1N1 tregon se grupet me risk te larte per semundje te renda apo vdekjeprurese te percaktuara gjate pandemise se gripit mbeten me te rrezikuara. Disa persona nga rastet e vdekjeve te raportuara me siper nuk ishin te vaksinuar. Ndaj sigurimi i vaksinimit per gripin stinor dhe vaksinimi ne perqindje te larte i personave me risk per zhvillimin e nderlikimeve nga gripi eshte i rendesishem.

Nderkohe qe nga monitorimi i tregut farmaceutik rezulton se ka sasi te mjaftueshme per gripin stinor e cila mbron edhe nga gripi A/H1N1 ndaj dhe rekomandojme qe te gjithe qytetaret e vecanerisht grupet e riskut te vaksinohen sa me shpejte te jete e mundur nderkohe qe eshte urdheruar edhe vaksinimi me perparesi i punonjesve te sistemit shendetesor vecanerisht atyre qe jane ne kontakt me te semure te infektuar me viruset ne fjale. Krahas vaksinimit keshillohet ngritja e nivelit te kushteve higjieno-sanitare dhe nje diete e pasur vecanerisht ne lengje dhe proteina.

Vaksinimi rekomandohet per

-Personat mbi 65 vjec

-Femijet mbi 6 muaj

-Te rriturit me semundje kronike te zemres dhe mushkerive semundje metabolike apo te veshkave semundje kronike te melcise gjendjet kronike neurologjike ose te pamjaftueshmerise imunitare

-Personat qe jetojne ne institucionet rezidenciale te perkujdesit social dhe me paaftesi

-Punonjesit e shendetesise perfshire ata qe kujdesen per te moshuarit apo personat me paaftesi

-Grate shtatzena

-Grupe te tjera sipas situates epidemiologjike

Keshilla

-Vaksinohuni

-Qendroni ne shtepi kur jeni semure

-Kerkoni ndihmen e mjekut ne rast te perkeqesimit te gjendjes shendetesore

-Perdorni diete te pasur me proteina fruta dhe lengje

-Shmangni qendrimet ne mjedise te mbyllura dhe te populluara

-Perdorni shami kur kolliteni ose teshtini

-Lani sa me shpesh duart me uje dhe sapun sidomos pas prekjes se hundes gojes e syve dhe pas shtrengimit te duarve me persona te tjere