Saga fanta-socialiste e Maks Gjerazit
Del sot ne qarkullim nga KB libri i Ardian Vehbiut Gjashtedhjete e gjashte rrefimet e Maks Gjerazit pergatitur per botim nga Ardian Klosi.
Nje tablo sui generis e jetes sone nen diktature humor fin e satire fshikulluese qe i ben personazhet e ketij libri sa reale dhe aq absurde me shume se fryme te vdekura.
Po botojme bashke me nje nga rrefimet e MaGjes edhe fragmente nga pasthenia e Ervin Hatibit qe shoqeron librin i cili do te prezantohet sot e enjte 28 tetor ne Teatrin e Metropolit ne ora 18.
Para se te nisim leximin tone ne tregimet e Maks Gjerazit ashtu si para cdo udhetimi na nevojitet pashmangshem ndonje informacion i vogel ndonje parapergatitje minimale per klimen te themi relievin a per ndonje zakon idiomatik te vendit ku po shkelim.
Udhetare te sprovuar apo aventurieret nuk duan tia dijne per keto lloje informacionesh por nje udhetar si une qe deshiron te krenohet per vendin e cuditshem qe ka zbuluar perpiqet te pergatise ndonje harte ndonje metafore te propozoje ndonje lloj veshjeje te pershtatshme por qe ste ben dot murg per terrenin drejt te cilit po therret te tjeret. Por per te shpjeguar leximin tim me duhet fillimisht te shpjegoj se nga jam nisur per te mberritur deri tek ai.
Le te imagjinojme per disa caste se mbreti i famshem lakuriq i perralles vdes mu gjate procesionit te madh fill porsa i ka shpalosur popullit te cmeritur nder te tjera veshjet e papara e te magjepsura qe i kane endur rrobaqepesit cinike. Behet fjale per veshjen konceptuale mbreterore nje lloj lakmusi te cilen vetem te padenjet budallenjte ose femijet qe nuk i kap ligji nuk do ta dallojne dot si veshje.
Ne momentin kur vdes mbreti vdes njekohesisht edhe garanti i madh certifikuesi suprem i sugjestionit te veshjeve dhe pasketaj shume thjesht mund te imagjinojme sesi veshjet e paqena do ti trashegoje me fronin princi i radhes e keshtu lakuriqesia fuqiplote e pushtetit shenjteruar me heshtjen kumbuese te mbretit do te vijoje te transportohet me tej ne histori te perforcohet nga konspiracioni i tradites e paqortuar deri te arrije gradualisht dikur ne nje maksimum mpiksjeje velaturash nderimi sa as femijet e budallenjte nuk do ta vene dot re mire mungesen.
Veshtruar prej skajit te vet te pafundme perralla ndryshon perspektive rrobaqepesit batakcinj do te fshihen vetiu nga fillimet e ngjarjes dhe autoresia e rrobave arrogante do ti mbetet mbretit te pare atij qe i autorizoi e solemnizoi publikisht atij qe na i la si testament me pushtetin absolut te pakritikueshem.
Vdekja e diktatorit autokratit eshte ne fakt nje lloj vdekjeje e historise. Ngjarjet qe vijojne pas kesaj vdekjeje te dyfishte jane thjesht komente mbi jeten e diktatorit apo nen diktatorin.
Se ai ka ofruar dhe pastaj permbyllur kanonin dhe kodin me te cilin trashegimtaret e subjektet e tij do te luftojne per te gjetur kuptim e legjitimitete me tej neper incidentet perdite ne rrjedhen e kohes deri ne revolucion kur te prodhohet nje diktator i ri nje autoritet tjeter i pavarur nga i pari i cili do ta rifuse kohen edhe nje here ne shinat e historise.
Po deri atehere do te mbreteroje nje lloj i posacem i anarkise nekroarkia nje ring i madh ne te cilin njerezia do te konkurrojne nen uniforma te njejta pershtatur prej coherave te shenjta te mbretit....
Ne nje kohe te mbyllur si nje sahat muri pa akrepin e ores personazhi Diktatori sherben si nje akrep minutash qe tejshpon si shish cdo cope te serialit por Ai edhe eshte edhe nuk eshte Diktatori historik qe njohim me teper eshte ajo krijesa pa datevdekjeje plaga qe vegjeton nen serume nga fitorja ne fitorje paralel me jeten ne inkubatoret e tregimit Koma.
Ne sagen e Maks Gjerazit njerit prej nesh koha rrethore dhe izolimi japin mjedisin e ngushte nga ku duhet dale per pak oksigjen vetem per tu rizhytur serish ne nje ajer ferkimesh midis perditshmerise repetitive veshur me kemishe force propagande dhe perjetimit te zhveshur te kujtdo.
Ferkimi mes dyfishimeve si te optikave publike/personale mbi gjerat si ato te natyres metamorfike me tumorin kafsherimin doppelganger-in si ferkimet midis kronikes dhe retrospektives humorit e frikes apo ato te brendshmet te doublespeak-ut nuk i heqin aspak natyren realiste tregimeve te serise ashtu si mesuam me kubistet tjeterfishimet dhe shformimet e subjektit jane vetem nje menyre per tia thelluar imazhin me permasa te reja per te negociuar kompleksitetin dhe shumefaqesine qe mbart e fsheh i shenjuari i gjalle.
Ashtu si pseudonimi Maks Gjerazi me shume hero i heshtur se autor i sages mbeshtjell pa dalje shkrimtarin po aq edhe fiksioni mbeshtillet e shkrihet me dokumentarin ne tregime per tu sintetizuar ne nje rrefim me te vertete se vete realiteti.
A nuk ishte me mbret se asnjehere tjeter mbreti diten kur u imponua nen veshjen fiktive