E Shtunë, 31 Tetor 2026

Shembulli i populizmit a po anon Evropa nga e djathta ekstreme

Evropa ndryshon dhe kozmosi i Holandes se vogel eshte nje indikator i besueshem per kthesen ne shume vende. Nga nje vend liberal model i tolerances dhe i lirise ky vend po rrezikon te kthehet ne nje vend te mbyllur te izoluar ne te cilin perkatesia ne nje fe tjeter vec asaj kristiane te kthehet ne shenje dalluese. Ndalimi i planifikuar i burkes kufizimet per emigracionin per qytetaret nga vendet joperendimore shkurtimet sociale dhe reduktimi i kontributeve ne BE te bejne te vemendshem.

Ne Holande po fryjne erera te tjera te cilat u fusin te dridhura myslimaneve dhe organizatave bamirese. Por edhe fqinjet evropiane te holandezeve duhet te pyesin veten Mos eshte Holanda teresisht ne perputhje me prirjen evropiane Si mund te ndodhe qe nje populist dhe demagog si Gert Wilders brenda nje kohe te shkurter ta coje partine e tij ne nje rezultat zgjedhor dyshifror duke i vene perpara partite tradicionale

Gert Wilders eshte qe tani shefi ne prapaskene i qeverise. Vrasja e populistit te djathte Pim Fortyun ne vitin 2002 e kritikut te Islamit dhe regjisorit Theo van Gogh dy vite me vone si edhe rezultati negativ i referendumit te BE-se ne vitin 2005 leshuan sinjalin e ndryshimit te paradigmes ne Holande. Modeli i nje shoqerie konsensusi dhe tolerance nisi te shperbehej sepse tensionet ne vend per nje kohe te gjate u fshehen nen mantelin e shtetit bamires social.

Tashme tregohen efektet e asaj qe u lejua formimi i subkulturave nga te huajt e vendosur ne periferi. Keta te fundit u rehatuan ne cepat e gjetur te shtetit bamires pa u perpjekur te jene vete aktive ne integrim.

Bashkejetesa paqesore u zevendesua nga tendencat ne rritje te polarizimit. Per politiken kjo nuk perbente ndonje teme per sa kohe qe mjaftonin te ardhurat nga taksat dhe njerezit vazhdonin te votonin partite tradicionale. Por tanime Gert Wilders dhe pasuesit e tij po e shkundin mire imazhin e nje vendi tradicionalisht te hapur dhe te orientuar nga shkembimi mes kulturave.

Shembulli i Wildersit mund te behet model edhe ne vende te tjera evropiane. Politika e Frances ndaj romeve gjendet ne nje harmoni kritike me tonin armiqesor ne shtetin e mullinjve te eres dhe kanaleve te famshme. Ne Hungari partia ekstremiste e djathte Jobbik mori 15 te votave edhe ne Poloni Danimarke Sllovaki jane futur ne parlament parti armiqesore ndaj te huajve Gert Wilders nuk eshte nje rast i vecuar dhe zjarrvenesit e tolerances fetare shpejt mund te gjejne imitues pertej Holandes.

Më shumë nga Analiza

Të gjitha ›