Shqiperia vendi qe meritonte me shume
Gjate regjimit famekeq komunist te diktatorit ego-maniak shqiptar Enver Hoxha i cili kishte nevoje per 80 vellime autobiografike per te mbajtur kujtimet e tij vendi i vogel ballkanik ne Adriatik nuk toleronte asnje investim te huaj perendimor - dhe nuk lejonte kontakt te drejtperdrejte as me Rusine staliniste as me Kinen Maoiste. Kur z. Hoxha vdiq ne vitin 1985 trashegimia e tij ekonomike ishte vecse nje vend i shtypur prej tre milione banoresh - me shume se nje milion prej te cileve jetonte ne varferi te mjere.
Per 40 vjet shqiptaret mezi arrinin te mbijetonin ne fermat kolektive dhe ishin njerezit me te varfer ne te gjithe Evropen. Ata mbeten relativisht te varfer edhe sot. Shqiperia sot ka nje GDP prej 225 miliarde USD nga 4 miliarde USD ne vitin 1980 dhe renditet ne vendin e 117 globalisht sipas CIA World Factbook. Megjithate ajo ende regjistron mesatarisht vetem 6200 ne te ardhurat per fryme - duke u renditur ne vendin e 131. Eurostat agjencia statistikore e BE-se thote se shqiptaret fituan vitin e kaluar sa 25 e mesatares se BE.
Por prisni. Cfare eshte kjo Nga zero dollare ne investime te huaja vetem disa vjet me pare Shqiperia tani raporton investime te huaja te barabarta me 25 per qind te GDP - ose 55 miliarde USD duke u renditur ne vendin e 50-te ne bote. Ne konkurrencen globale per investime Shqiperia tani shkon edhe me lart ne peshen e saj. Kjo performance siguron progres me te madh.
Shqiperia tashme ka bere perparim shume te madh. Ne vitin 1997 vendi ishte ne trazira te dhunshme - dhe PBB ra 9 per qind ne nje vit te vetem. Ne 1999 Shqiperia ka terhequr 44-milion ne investimet e huaja Coca- Cola investoi 10 milione USD ne vitin 1994 dhe ishte e para nga kompanite e medha nderkombetare. Tani investitoret po nxitojne per te perqafuar ri-shfaqjen e vendit qe dikur kishte gjithcka kunder tij.
Dukshem Shqiperia ka lulezuar ne 4 vitet e fundit pavaresisht recesionit global. Vitin e kaluar Shqiperia ishte i vetmi vend ne Europe pervec San Marino-s dhe Lihtenshtajn-it qe shenoi rritje reale 3.7 ne vitin 2008 7.8 ne 2009 dhe ne vitin 2010 parashikohet nje rritje prej 3.5. Eshte vendi me dinamik ekonomikisht ne Ballkan dhe po ecen me mire ne terma relativ se shume ekonomi shume me te medha europiane. Ne 2009 ekonomia gjermane u tkurr 4.8 Franca pritet te rritet 1 kete vit Italia me 0.4
Cfare duan te thone statistikat e rritjes per popullin shqiptar Ne nje raport te publikuar vitin e kaluar Banka Boterore deklaroi se niveli i varferise se vendit ne 6 vitet e fundit eshte pergjysmuar varferia ka zbritur ne 12 . Nderkohe qe ne vitin 2002 Banka Boterore raportoi se niveli i varferise ishte 25. Sipas statistikave nga 525000 njerez te varfer ne vitin 2005 me shume se 200000 prej tyre i kane shpetuar varferise. Banka Boterore perkufizon si te varfer cdo person - te rritur ose femije - me te ardhura me pak se 5700 leke 50 USD per person ne muaj.
Duke permendur perparimet e medha ne te ardhurat ne fermat e privatizuara te cilat perbejne gjysmen e vendeve te punes ne Shqiperi Banka Boterore raportoi se te ardhurat mesatare ne vend ishin rritur ne terma reale me 365 ne periudhen tre-vjecare midis 2005 dhe 2008.
Bazuar ne reformat e gjera te vendit ne dekaden e kaluar Banka Boterore tha se parashikon nje rritje te forte ekonomike dhe stabilitet makroekonomik ne vitet ne vijim. Dhe pse jo Ne nje dekade te vetme Shqiperia mundi te gjeneroje lehtesisht me shume rritje ekonomike se ne shekullin e meparshem. Per milje katror Shqiperia konsiderohet nga disa autoritete si vendi me i pasur i Evropes ne burime natyrore. Ne vitin 2008 kompania me qender ne Zvicer Manas Petroleum Corp njoftoi zbulimin e depozitave te medha te naftes dhe gazit nga disa analiste zbulimi mund te permbaje 27 trilion metra kub gaz natyror.
Shqiperia po ia del mbane per nje arsye te thjeshte Ajo ka ndertuar reformat e tregut te lire qe lejojne suksesin. Shqiperia eshte nje anetare e NATO-s. Eshte ne rruge te mbare per anetaresimin ne BE. Eshte nje demokraci e bazuar ne shtetin ligjor. Pervec ketyre virtyteve shpirterore dhe pragmatike Shqiperia ofron mundesi te jashtezakonshme per investime mes tjerash ne nikel krom baker zink ar argjend hekur dhe qymyr.
Por nje reforme tjeter ka ndihmuar ne menyre me efektive se te tjerat ne thithjen e investimeve te huaja dhe mirepritjen e tyre ne Shqiperi. Vendosja e takses se sheshte 10 dhe heqja e takses mbi dividentin per investime suplementare ben qe Shqiperia te ofroje taksat me te uleta ne te gjithe Evropen - dhe ndoshta ne bote. Rezultati eshte pikerisht ajo qe ju do te prisni nje fluks investimesh. Kjo nuk mund ti ndodhte vecse nje vendi si Shqiperia qe e meritonte me shume.
Marre nga The Globe and Mail
12 Gusht 2010