Shqiptaret pas 90-s me shume demokraci por me pak sherbime
Instituti Shqiptar per Studimet Nderkombetare se bashku me nje sere organizatash te tjera ne vend kane paraqitur nje sondazh ne lidhje me perceptimin e shqiptareve per demokracine dhe shtetin ligjor 20 vjet pas renies se sistemit komunist. Sipas hartuesve te sondazhit te prezantuar pikerisht ne dhjetor per shkak te simbolikes se rrezimit te komunizmit ne kete muaj keto perceptime ndihmojne per sa i perket nje analize qe qytetaret bejne per 20 vitet e fundit dhe po keshtu per te percaktuar tendencen e se ardhmes se tyre. Pergjate perceptimit per nje sere komponentesh theksohet se shqiptaret mendojne se niveli i sigurise qe iu jep shteti pas vitit 1990 eshte me i ulet por me nje diference te vogel. 37 e te pyeturve theksojne se qeveria perpara vitit 1990 kishte perkushtim te larte dhe shume te larte per ti siguruar ata krahasuar me faktin se vetem 33 e mendojne kete tani theksohet ne sondazh.
Ne sondazh theksohet se sot qytetaret jane me te shqetesuar per sigurine e tyre ekonomike sesa per ate fizike. Po keshtu per sa i perket sistemit arsimor sondazhi del ne konkluzionin se 42 e shqiptareve kane nje qendrim pozitiv per sa i perket sistemit te edukimit pergjate komunizmit krahasuar me 20 qe e kane kete mendim tani. Shqiptaret jane te mendimit se sistemi shendetesor ka qene me nivel me te larte se aktualisht. 30 mendojne se sistemi shendetesor gjate kohes se komunizmit ka qene i larte apo shume i larte tani vetem 23 e mendojne kete del ne konkluzion sondazhi. Por nga ana tjeter shqiptaret jane shume here me te kenaqur tani sesa me pare per sa u perket te drejtave qytetare dhe demokracise. Sipas sondazhit shqiptaret tani jane me te lire per te levizur jashte Shqiperise krahasuar me me pare kur pjesa derrmuese e shoqerise jetonte ne izolim te plote. Po keshtu ulje te konsiderueshme ka edhe perceptimi i shqiptareve per rrezikun qe atyre mund tju vije nga shteti ne lidhje me burgosjen internimin etj. Pjesa derrmuese e shqiptareve 73 mendojne se te drejtat e njeriut tashme jane me te larta se ato qe kane qene me pare theksohet ne sondazh duke shtuar se tashme 71.7 e te intervistuarve mendojne se kane sot liri me te madhe fjale. Por pavaresisht kesaj ne sondazh theksohet se vetem 23 e qytetareve mendojne se tashme ne vend ka nje demokraci te plote. Sondazhi thekson se 57 e qytetareve mendojne se Shqiperia eshte nje shtet demokratik. Nga ana tjeter shqiptaret mendojne se rolin me te madh ne demokratizimin e vendit e kane dhene nderkombetaret. 50 e shqiptareve mendojne se komuniteti nderkombetar ka dhene kontributin kryesor per sa i perket demokratizimit te vendit 282 mendojne se ky demokratizim ka ardhur nga qytetaret dhe vetem 12.7 mendojne se ky demokratizim nga ardhur si rezultat i dy partive kryesore dhe 9.1 mendojne se ky demokratizim ka ardhur nga qeveria theksohet ne sondazh.