Të PAVëRTETAT E RAMëS PëR BIZNESIN, BASHKITë DHE Të TJERëT
Kryetari Rama nuk ia fal vetes faktin që në qershor të këtij viti i humbi luga, pikërisht atëherë kur ajo i duhej më shumë se kurrë. Pasi e pësoi nga kjo mungesë, ka 6 muaj me radhë që mban në brez jo një, por 10 000 lugë, kur në fakt tani i duhet vetëm një thikë që të ndajë mendjen e të çojë në Parlament deputetët e tij dhe t‘i japë udhë debatit institucional.
I prirur se Rama do ta gjejë rrugën e humbur, këto ditë Kryeministri Berisha i fton pushtetarët vendorë dhe zotërinë në fjalë të marrin pjesë në tryezën e dialogut, në të cilën mund të marrin me vete edhe peticionin për cenimin e financave vendore. Një gjest ky në kujdes ndaj normave demokratike dhe të respektit për qytetarët e të zgjedhurit e tyre.
Besoj se ky shkëmbim mendimesh për të sotmen dhe të ardhmen e decentralizimit fiskal do të jetë paraprakisht një bilanc i politikave liberalizuese të qeverisë dhe i efektit të tyre në vitalizimin e qeverisjes vendore, të cilat në mënyrë esenciale janë:
• Shumëfishimi i transfertave dhe mbështetja qendrore financiare për funksionimin e administratës lokale nga 19.5 miliardë lekë në vitin 2005, në 40.4 miliardë lekë në qeverisjen e PD-së.
• Zbatimi i politikës së taksave të ulëta në krejt territorin e vendit, duke ulur 50% tatimin për biznesin e vogël dhe në 10% të tij gjithë taksat e tjera.
• Transferimi i pothuajse të gjitha pronave dhe pasurive në adresë të qeverisjes vendore kur në vitin 2005 vetëm Bashkia e Kuçovës rezultonte se kishte përfituar.
• Qeverisja e vogël dhe eficente, duke ulur me 30% numrin e administratës vendore.
Qeverisë i duhet të verifikojë me këtë rast nëse ankesat e papritura të vendorëve të majtë, që kanë të bëjnë me stilin e kryetarit të tyre për të bërë opozitë apo janë shprehje e besimit që përftuesit në raste të tilla përdorin për të falënderuar qeverinë dhe mbi këtë bazë të kërkojnë benefice të tjera në të ardhmen.
Gjithsesi, për ta lehtësuar këtë dialog të mirëpritur, le të japim platformën e qëndrimeve të PS-së e PD-së dhe sikundër shprehet shefi i mazhorancës, pas kësaj secili të marrë me vete detyrën, por edhe faturën që i takon.
Opinionet:
PS. "Të anulohet vendimi i tetorit 2009, që në kulmin e krizës ekonomike, bizneset e vogla me xhiro nga 8-5 milionë lekë nuk i klasifikon më si të tilla, por si biznese të mëdha, që futen në një skemë detyrimesh tatimore të papërballueshme për ta, duke i çuar masivisht drejt falimentimit dhe duke i dhënë një goditje të papërballueshme edhe buxheteve vendore që mbahen në radhë të parë me kontributet e biznesit të vogël".
PD. Së pari, a mund të flitet për falimentim të biznesit kur falë politikës nxitëse me të cilën qeveria ka operuar në 2 vitet e fundit konstatohet një lulëzim i biznesit në përgjithësi dhe atij të vogël në mënyrë të veçantë? Faktet lehtësisht të verifikueshme tregojnë se për vitet 2008-2009, kur në pothuaj krejt rruzullin ka pllakosur kriza ekonomike, në Shqipëri kemi një rritje me 30057 aktivitete të reja të bizneseve që kanë çelur aktivitet rishtas, nga këto 26679 janë biznes i vogël.
Vetëm në vitin 2009 kemi 12440 biznese të reja, prej të cilave 11000 i përkasin biznesit të vogël. Ndërkohë kanë mbyllur ose kanë ndryshuar natyrën e aktivitetit vetëm 2244 biznese, prej të cilave 1681 biznese të vogla.
Nga një aritmetikë e thjeshtë e fakteve të mësipërme konstatohet se në vitin në vazhdim rritja e plotë e numrit të bizneseve është 10196, prej të cilave 9319 i përkasin biznesit të vogël e të mesëm e shoqëruar me një rritje të efektit financiar në 12 miliardë lekë në arkën e bashkive e komunave. Pra, dëshira e parealizuar e z. Rama për ta parë të falimentuar atë nuk i jep mundësinë të ngrejë akuzën e dytë të varfërimit të bashkive, por përkundrazi po i kthehet në boomerang.
Së dyti, a janë shkëputur detyrimet e biznesit me xhiro nga 5-8 milionë prej njësive vendore?
Asnjë nga masat e qeverisë nuk cenon numrin e bizneseve të vogla të regjistruara pranë pushtetit vendor, si rrjedhim as xhiron e tatueshme dhe as taksat e mbledhshme prej këtyre bizneseve, pra me fjalë të tjera regjimi i tyre për sa i përket taksimit mbi të ardhurat mbetet i pandryshuar. Qeveria ka prezantuar në vitin 2008 konceptin e deklarimit vjetor të të ardhurave të tatueshme, si rrjedhojë edhe të tatimit real të pagueshëm edhe nga bizneset e vogla, çka i ka vendosur ato në të njëjtën pozitë me bizneset e mëdha, duke eliminuar kështu përfundimisht padrejtësinë që rridhte nga taksimi i paragjykuar mbi xhiron.
Ulja e kufirit të regjistrimit ka të bëjë me: 1. Vendosjen e detyrimit të bizneseve që bien në fashën 5-8 milionë për të vjelë TVSH-në për llogari të pushtetit qendror sa herë që ato furnizojnë mallra dhe shërbime të tatueshme; 2. Dhënien e të drejtës bizneseve të mësipërme të përfitojnë nga kreditimi (zbritja) e TVSH-së që ato kanë paguar në blerjet apo importet e tyre. Pra këto biznese do të vazhdojnë të paguajnë rregullisht të gjithë detyrimet që kanë pasur në njësitë vendore përkatëse.
PS. "Të bëhet më në fund, bazuar në të drejtën tonë legjitime, por pse jo dhe në premtimin tuaj të përsëritur çdo vit, kompensimi i të ardhurave të munguara, 5 vjet me radhë në arkën e bashkive e komunave, nga përgjysmimi arbitrar i taksës së biznesit të vogël më 2005-n".
PD. Në parantezë të shpjegimit po saktësojmë aksionet politike reciproke:
Kryetari Rama, i cili në këto 4 vitet e fundit i dyfishoi taksat e pastrimit, gjelbërimit, tabelës etj., për bashkëqytetarët dhe biznesin, si dhe ka kundërshtuar deri në nervozizëm përgjysmimin që qeveria i bëri tatimit mbi biznesin e vogël, urrejtjen për biznesin e çoi deri në cinizëm të paimagjinuar, duke na lënë pa frymë kur shkonte derë më derë dhe u bënte thirrje tregtarëve të vegjël të çoheshin kundër këtij akti të qeverisë që i kurseu gjysmën e detyrimeve dhe duke stimuluar kështu aktivitetin e tyre.
Kjo, në fakt, është alternativa politike e tij që vjen si inerci e origjinës së tij totalitare dhe kulturës etatiste, e cila kërkon të duartrokitet edhe kur i dëmton dhe i persekuton qytetarët e vet.
Ndërsa alternativa e qeverisë është politika e taksave të ulëta dhe stimulimi i lirisë individuale. Ky këndvështrim i ri i konkretizuar me përgjysmimin e tatimit të biznesit vogël ka rritur bazën e tatim-paguesve nga 40 mijë në 100 mijë subjekte, fakt ky që përbën një sukses të politikave të mira të kësaj qeverie ndaj biznesit por që njëkohësisht ka lënë të paprekur të ardhurat e bashkive. Pra, këto të ardhura më 2005-n kanë qenë 3 miliardë lekë, por edhe pas aplikimit të reformës liberalizuese të qeverisë kjo vlerë ka mbetur po 3 miliardë dhe në fund të vitit 2009 pritet të shkojë 3.5 miliardë lekë, ndërsa në vitin 2010 parashikohet të shkojë në 4.5 miliardë lekë. Në këto kushte, qeveria nuk ka se çfarë kompenson. E vërteta e përgjithshme është se nga të gjitha verifikimet e kryera konstatohet puna e pamjaftueshme dhe klientelizmi i një pjese të vendorëve të kryesuar nga z. Rama në mbledhjen e taksave në përgjithësi për të mos folur për mosvjeljen totale të taksës së pasurisë, e cila në shtetet me kulturë demokratike është një prej taksave bazë për pushtetin vendor.
PS. "Të anulohet amendamenti i Majit 2009, në ligjin bazë të taksave e tarifave vendore ku qeveria, në rruge antikushtetuse, ndërhyri direkt në përcaktimin e nivelit të tarifave".
Në mënyrë të përmbledhur, amendamenti i majit e çon shumën e të gjithë taksave dhe tatimeve të tjera që paguajnë qytetarët si taksa e pastrimit, gjelbërimit, tabelës etj., nga 30% në 10% të tatimit mbi biznesin.
PD. Në këtë rast nuk ka asnjë shkelje ligjore dhe aq më pak kushtetuese në këtë amendament, pasi ligji për organizimin dhe funksionimin e njësive vendore, neni 16 pika 2 e këtij ligji shprehet:
"Baza e taksave dhe tatimeve vendore, si dhe kufijtë maksimalë dhe/ose minimalë të nivelit të tyre vendosen me ligj të veçantë. Komuna dhe bashkia kanë të drejtë të zbatojnë ose jo një taksë ose tatim vendor të përcaktuar. Kur ato e zbatojnë tatimin ose taksën vendore, ato ushtrojnë të drejtën e vendosjes së nivelit, si dhe mënyrat e mbledhjes".
Kufijtë maksimalë apo minimalë të taksave vendore vendosen sipas një ligji të veçantë, pra është atribut i Parlamentit dhe i programit liberalizues të qeverisë së dalë prej tij. Kuptohet që nga kjo preket përdorimi i "tarifave" (term i cili nuk parashikohet në ligj) në destinacione të tjera sikundër është fryrja e panevojshme e administratës lokale, shërbime e dieta të panevojshme duke keqpërdorur lekët e taksapaguesve.
PS. "Qeveria nuk po transferon ndërmarrjet e ujësjellës-kanalizimit te pushteti vendor".
PD. Kryebashkiaku z. Rama dhe ai i Durrësit, z. Dako, ndoshta janë të vetmit kryebashkiakë në rajon e më gjerë që kanë refuzuar kalimin e sipërmarrjes së mësipërme në favor të njësisë vendore që u përkasin. Një gjest ky pas të cilit vështirë se mund të konsiderohen në krye të shërbimeve për qytetarët...!
Qeveria shqiptare, qysh në dhjetor të vitit 2007, përveç precedentit të mësipërm i ka transferuar pranë pushteteve vendore të gjitha shoqëritë ujësjellës-kanalizime, duke eliminuar paraprakisht edhe borxhet me të cilat i kishin lënë qeveritë socialiste.
PS. "T‘i jepet fund praktikës joeuropiane, korruptive, klienteliste e partiake të granteve konkurruese për nevojat e funksioneve bazë të njësive vendore. Pjesa e buxhetit të shtetit për njësitë vendore të ndahet në bazë të një formule, pavarësisht nga ngjyrat e tyre politike".
PD. Grantet konkurruese kanë qenë nismë e re e qeverisë ‘Berisha‘ ndoshta praktika me impaktin më të prekshëm në njësitë e qeverisjes vendore, të cilat kanë çuar pranë qytetarëve jo pak, por 955 rrugë, 668 shkolla dhe 548 ujësjellës të rinj ose në total 12 herë më shumë se qeverisja socialiste.
Ky grant prej 9 miliardë lekësh, së bashku me grantin 12 miliardë lekësh që bashkitë marrin nga grantet e pakushtëzuara, e ka çuar në 21 miliardë lekë transfertën e qeverisë ndaj pushtetit vendor në investime, ose 3 herë me shumë nga ajo e qeverive socialiste, që në vitin më të mirë të qeverisjes socialiste ka qenë 7 miliardë lekë.
Paketa e granteve konkurruese krijoi bazën për një partneritet edhe më cilësor në të ardhmen. Ajo pasohet nga Fondi Rajonal i Zhvillimit, aplikimi i të cilit orienton njësitë vendorë drejt një kompeticioni të vërtetë brenda vendit, duke i afruar ato njëkohësisht me standardet dhe fondet e Bashkimit Europian.
Dy transfertat për njësitë e qeverisjes vendore ndahen sipas një formule nën konsulentën e shoqatave vendore, USAID dhe të Bankës Botërore, e cila nuk diskriminon politikisht askënd, sepse mbështetet mbi kritere objektive dhe transparente e verifikueshme në çdo moment prej cilitdo, pasi është në një aneks të veçantë të ligjit të buxhetit të shtetit të çdo viti. Zbatimi i formulës e bën të pamundur teorikisht dhe praktikisht shpërndarjen e buxhetit sipas ngjyrave politike.
Efekti i kësaj gare të ndershme pasqyrohet edhe në cilësinë dhe standardet bashkëkohore të rrugëve, shkollave, qendrave shëndetësorë të ndërtuara pas vitit 2005 dhe të prekshme për çdo qytetar.
PS. "Të aplikohen më në fund taksat e ndara, ashtu siç e përcakton ligji organik i qeverisjes vendorë këtu e dhjetë vjet më parë, lidhur me tatimin mbi të ardhurat personale dhe tatimin mbi fitimin e kompanive".
PD. Koncepti i ndarjes së taksave tashmë është i materializuar në një paketë konsensuale me opozitën të çuar në Parlament në prill 2009, por të braktisur nga vetë lideri i saj në momentet e shndërrimit të tij në ligj.
Shqipëria me këtë ligj do të shndërrohet nga vendi me 23 taksa kombëtare në një vend me 6 taksa kombëtare, pra me mbi tri herë më pak taksa, shumë prej të cilave janë hequr përfundimisht dhe pjesa tjetër i ka kaluar pushtetit vendor.
Risia e dytë e madhe e këtij projektligji është se qeveria qendrore në këtë ndryshim u kalon qeverive vendore një seri taksash të plota, ose në ndarje të përbashkët, të cilat kapin vlerën 120 milionë dollarë. Kjo përbën një nga zhvillimet më madhore në decentralizimin fiskal. Me këto taksa të gjitha njësitë vendore të vendit përfitojnë një rritje të madhe të buxhetit të tyre, kuptohet në qoftë se z. Rama do të pranojë t‘i votojë ato bashkërisht.
Besojmë se me këtë projektligj është dakord çdo i zgjedhur normal që përfaqëson interesat e vërteta të qytetarëve. I vetmi gjest që kryebashkiakët e majtë ngelen të bëjnë kur janë duke protestuar para zyrës se Kryeministrit është që t‘i mbushin mendjen kryetarit të Partisë Socialiste të çojë në Parlament deputetët e vet për të votuar së bashku këtë projektligj të mirë të qeverisë.
I prirur se Rama do ta gjejë rrugën e humbur, këto ditë Kryeministri Berisha i fton pushtetarët vendorë dhe zotërinë në fjalë të marrin pjesë në tryezën e dialogut, në të cilën mund të marrin me vete edhe peticionin për cenimin e financave vendore. Një gjest ky në kujdes ndaj normave demokratike dhe të respektit për qytetarët e të zgjedhurit e tyre.
Besoj se ky shkëmbim mendimesh për të sotmen dhe të ardhmen e decentralizimit fiskal do të jetë paraprakisht një bilanc i politikave liberalizuese të qeverisë dhe i efektit të tyre në vitalizimin e qeverisjes vendore, të cilat në mënyrë esenciale janë:
• Shumëfishimi i transfertave dhe mbështetja qendrore financiare për funksionimin e administratës lokale nga 19.5 miliardë lekë në vitin 2005, në 40.4 miliardë lekë në qeverisjen e PD-së.
• Zbatimi i politikës së taksave të ulëta në krejt territorin e vendit, duke ulur 50% tatimin për biznesin e vogël dhe në 10% të tij gjithë taksat e tjera.
• Transferimi i pothuajse të gjitha pronave dhe pasurive në adresë të qeverisjes vendore kur në vitin 2005 vetëm Bashkia e Kuçovës rezultonte se kishte përfituar.
• Qeverisja e vogël dhe eficente, duke ulur me 30% numrin e administratës vendore.
Qeverisë i duhet të verifikojë me këtë rast nëse ankesat e papritura të vendorëve të majtë, që kanë të bëjnë me stilin e kryetarit të tyre për të bërë opozitë apo janë shprehje e besimit që përftuesit në raste të tilla përdorin për të falënderuar qeverinë dhe mbi këtë bazë të kërkojnë benefice të tjera në të ardhmen.
Gjithsesi, për ta lehtësuar këtë dialog të mirëpritur, le të japim platformën e qëndrimeve të PS-së e PD-së dhe sikundër shprehet shefi i mazhorancës, pas kësaj secili të marrë me vete detyrën, por edhe faturën që i takon.
Opinionet:
PS. "Të anulohet vendimi i tetorit 2009, që në kulmin e krizës ekonomike, bizneset e vogla me xhiro nga 8-5 milionë lekë nuk i klasifikon më si të tilla, por si biznese të mëdha, që futen në një skemë detyrimesh tatimore të papërballueshme për ta, duke i çuar masivisht drejt falimentimit dhe duke i dhënë një goditje të papërballueshme edhe buxheteve vendore që mbahen në radhë të parë me kontributet e biznesit të vogël".
PD. Së pari, a mund të flitet për falimentim të biznesit kur falë politikës nxitëse me të cilën qeveria ka operuar në 2 vitet e fundit konstatohet një lulëzim i biznesit në përgjithësi dhe atij të vogël në mënyrë të veçantë? Faktet lehtësisht të verifikueshme tregojnë se për vitet 2008-2009, kur në pothuaj krejt rruzullin ka pllakosur kriza ekonomike, në Shqipëri kemi një rritje me 30057 aktivitete të reja të bizneseve që kanë çelur aktivitet rishtas, nga këto 26679 janë biznes i vogël.
Vetëm në vitin 2009 kemi 12440 biznese të reja, prej të cilave 11000 i përkasin biznesit të vogël. Ndërkohë kanë mbyllur ose kanë ndryshuar natyrën e aktivitetit vetëm 2244 biznese, prej të cilave 1681 biznese të vogla.
Nga një aritmetikë e thjeshtë e fakteve të mësipërme konstatohet se në vitin në vazhdim rritja e plotë e numrit të bizneseve është 10196, prej të cilave 9319 i përkasin biznesit të vogël e të mesëm e shoqëruar me një rritje të efektit financiar në 12 miliardë lekë në arkën e bashkive e komunave. Pra, dëshira e parealizuar e z. Rama për ta parë të falimentuar atë nuk i jep mundësinë të ngrejë akuzën e dytë të varfërimit të bashkive, por përkundrazi po i kthehet në boomerang.
Së dyti, a janë shkëputur detyrimet e biznesit me xhiro nga 5-8 milionë prej njësive vendore?
Asnjë nga masat e qeverisë nuk cenon numrin e bizneseve të vogla të regjistruara pranë pushtetit vendor, si rrjedhim as xhiron e tatueshme dhe as taksat e mbledhshme prej këtyre bizneseve, pra me fjalë të tjera regjimi i tyre për sa i përket taksimit mbi të ardhurat mbetet i pandryshuar. Qeveria ka prezantuar në vitin 2008 konceptin e deklarimit vjetor të të ardhurave të tatueshme, si rrjedhojë edhe të tatimit real të pagueshëm edhe nga bizneset e vogla, çka i ka vendosur ato në të njëjtën pozitë me bizneset e mëdha, duke eliminuar kështu përfundimisht padrejtësinë që rridhte nga taksimi i paragjykuar mbi xhiron.
Ulja e kufirit të regjistrimit ka të bëjë me: 1. Vendosjen e detyrimit të bizneseve që bien në fashën 5-8 milionë për të vjelë TVSH-në për llogari të pushtetit qendror sa herë që ato furnizojnë mallra dhe shërbime të tatueshme; 2. Dhënien e të drejtës bizneseve të mësipërme të përfitojnë nga kreditimi (zbritja) e TVSH-së që ato kanë paguar në blerjet apo importet e tyre. Pra këto biznese do të vazhdojnë të paguajnë rregullisht të gjithë detyrimet që kanë pasur në njësitë vendore përkatëse.
PS. "Të bëhet më në fund, bazuar në të drejtën tonë legjitime, por pse jo dhe në premtimin tuaj të përsëritur çdo vit, kompensimi i të ardhurave të munguara, 5 vjet me radhë në arkën e bashkive e komunave, nga përgjysmimi arbitrar i taksës së biznesit të vogël më 2005-n".
PD. Në parantezë të shpjegimit po saktësojmë aksionet politike reciproke:
Kryetari Rama, i cili në këto 4 vitet e fundit i dyfishoi taksat e pastrimit, gjelbërimit, tabelës etj., për bashkëqytetarët dhe biznesin, si dhe ka kundërshtuar deri në nervozizëm përgjysmimin që qeveria i bëri tatimit mbi biznesin e vogël, urrejtjen për biznesin e çoi deri në cinizëm të paimagjinuar, duke na lënë pa frymë kur shkonte derë më derë dhe u bënte thirrje tregtarëve të vegjël të çoheshin kundër këtij akti të qeverisë që i kurseu gjysmën e detyrimeve dhe duke stimuluar kështu aktivitetin e tyre.
Kjo, në fakt, është alternativa politike e tij që vjen si inerci e origjinës së tij totalitare dhe kulturës etatiste, e cila kërkon të duartrokitet edhe kur i dëmton dhe i persekuton qytetarët e vet.
Ndërsa alternativa e qeverisë është politika e taksave të ulëta dhe stimulimi i lirisë individuale. Ky këndvështrim i ri i konkretizuar me përgjysmimin e tatimit të biznesit vogël ka rritur bazën e tatim-paguesve nga 40 mijë në 100 mijë subjekte, fakt ky që përbën një sukses të politikave të mira të kësaj qeverie ndaj biznesit por që njëkohësisht ka lënë të paprekur të ardhurat e bashkive. Pra, këto të ardhura më 2005-n kanë qenë 3 miliardë lekë, por edhe pas aplikimit të reformës liberalizuese të qeverisë kjo vlerë ka mbetur po 3 miliardë dhe në fund të vitit 2009 pritet të shkojë 3.5 miliardë lekë, ndërsa në vitin 2010 parashikohet të shkojë në 4.5 miliardë lekë. Në këto kushte, qeveria nuk ka se çfarë kompenson. E vërteta e përgjithshme është se nga të gjitha verifikimet e kryera konstatohet puna e pamjaftueshme dhe klientelizmi i një pjese të vendorëve të kryesuar nga z. Rama në mbledhjen e taksave në përgjithësi për të mos folur për mosvjeljen totale të taksës së pasurisë, e cila në shtetet me kulturë demokratike është një prej taksave bazë për pushtetin vendor.
PS. "Të anulohet amendamenti i Majit 2009, në ligjin bazë të taksave e tarifave vendore ku qeveria, në rruge antikushtetuse, ndërhyri direkt në përcaktimin e nivelit të tarifave".
Në mënyrë të përmbledhur, amendamenti i majit e çon shumën e të gjithë taksave dhe tatimeve të tjera që paguajnë qytetarët si taksa e pastrimit, gjelbërimit, tabelës etj., nga 30% në 10% të tatimit mbi biznesin.
PD. Në këtë rast nuk ka asnjë shkelje ligjore dhe aq më pak kushtetuese në këtë amendament, pasi ligji për organizimin dhe funksionimin e njësive vendore, neni 16 pika 2 e këtij ligji shprehet:
"Baza e taksave dhe tatimeve vendore, si dhe kufijtë maksimalë dhe/ose minimalë të nivelit të tyre vendosen me ligj të veçantë. Komuna dhe bashkia kanë të drejtë të zbatojnë ose jo një taksë ose tatim vendor të përcaktuar. Kur ato e zbatojnë tatimin ose taksën vendore, ato ushtrojnë të drejtën e vendosjes së nivelit, si dhe mënyrat e mbledhjes".
Kufijtë maksimalë apo minimalë të taksave vendore vendosen sipas një ligji të veçantë, pra është atribut i Parlamentit dhe i programit liberalizues të qeverisë së dalë prej tij. Kuptohet që nga kjo preket përdorimi i "tarifave" (term i cili nuk parashikohet në ligj) në destinacione të tjera sikundër është fryrja e panevojshme e administratës lokale, shërbime e dieta të panevojshme duke keqpërdorur lekët e taksapaguesve.
PS. "Qeveria nuk po transferon ndërmarrjet e ujësjellës-kanalizimit te pushteti vendor".
PD. Kryebashkiaku z. Rama dhe ai i Durrësit, z. Dako, ndoshta janë të vetmit kryebashkiakë në rajon e më gjerë që kanë refuzuar kalimin e sipërmarrjes së mësipërme në favor të njësisë vendore që u përkasin. Një gjest ky pas të cilit vështirë se mund të konsiderohen në krye të shërbimeve për qytetarët...!
Qeveria shqiptare, qysh në dhjetor të vitit 2007, përveç precedentit të mësipërm i ka transferuar pranë pushteteve vendore të gjitha shoqëritë ujësjellës-kanalizime, duke eliminuar paraprakisht edhe borxhet me të cilat i kishin lënë qeveritë socialiste.
PS. "T‘i jepet fund praktikës joeuropiane, korruptive, klienteliste e partiake të granteve konkurruese për nevojat e funksioneve bazë të njësive vendore. Pjesa e buxhetit të shtetit për njësitë vendore të ndahet në bazë të një formule, pavarësisht nga ngjyrat e tyre politike".
PD. Grantet konkurruese kanë qenë nismë e re e qeverisë ‘Berisha‘ ndoshta praktika me impaktin më të prekshëm në njësitë e qeverisjes vendore, të cilat kanë çuar pranë qytetarëve jo pak, por 955 rrugë, 668 shkolla dhe 548 ujësjellës të rinj ose në total 12 herë më shumë se qeverisja socialiste.
Ky grant prej 9 miliardë lekësh, së bashku me grantin 12 miliardë lekësh që bashkitë marrin nga grantet e pakushtëzuara, e ka çuar në 21 miliardë lekë transfertën e qeverisë ndaj pushtetit vendor në investime, ose 3 herë me shumë nga ajo e qeverive socialiste, që në vitin më të mirë të qeverisjes socialiste ka qenë 7 miliardë lekë.
Paketa e granteve konkurruese krijoi bazën për një partneritet edhe më cilësor në të ardhmen. Ajo pasohet nga Fondi Rajonal i Zhvillimit, aplikimi i të cilit orienton njësitë vendorë drejt një kompeticioni të vërtetë brenda vendit, duke i afruar ato njëkohësisht me standardet dhe fondet e Bashkimit Europian.
Dy transfertat për njësitë e qeverisjes vendore ndahen sipas një formule nën konsulentën e shoqatave vendore, USAID dhe të Bankës Botërore, e cila nuk diskriminon politikisht askënd, sepse mbështetet mbi kritere objektive dhe transparente e verifikueshme në çdo moment prej cilitdo, pasi është në një aneks të veçantë të ligjit të buxhetit të shtetit të çdo viti. Zbatimi i formulës e bën të pamundur teorikisht dhe praktikisht shpërndarjen e buxhetit sipas ngjyrave politike.
Efekti i kësaj gare të ndershme pasqyrohet edhe në cilësinë dhe standardet bashkëkohore të rrugëve, shkollave, qendrave shëndetësorë të ndërtuara pas vitit 2005 dhe të prekshme për çdo qytetar.
PS. "Të aplikohen më në fund taksat e ndara, ashtu siç e përcakton ligji organik i qeverisjes vendorë këtu e dhjetë vjet më parë, lidhur me tatimin mbi të ardhurat personale dhe tatimin mbi fitimin e kompanive".
PD. Koncepti i ndarjes së taksave tashmë është i materializuar në një paketë konsensuale me opozitën të çuar në Parlament në prill 2009, por të braktisur nga vetë lideri i saj në momentet e shndërrimit të tij në ligj.
Shqipëria me këtë ligj do të shndërrohet nga vendi me 23 taksa kombëtare në një vend me 6 taksa kombëtare, pra me mbi tri herë më pak taksa, shumë prej të cilave janë hequr përfundimisht dhe pjesa tjetër i ka kaluar pushtetit vendor.
Risia e dytë e madhe e këtij projektligji është se qeveria qendrore në këtë ndryshim u kalon qeverive vendore një seri taksash të plota, ose në ndarje të përbashkët, të cilat kapin vlerën 120 milionë dollarë. Kjo përbën një nga zhvillimet më madhore në decentralizimin fiskal. Me këto taksa të gjitha njësitë vendore të vendit përfitojnë një rritje të madhe të buxhetit të tyre, kuptohet në qoftë se z. Rama do të pranojë t‘i votojë ato bashkërisht.
Besojmë se me këtë projektligj është dakord çdo i zgjedhur normal që përfaqëson interesat e vërteta të qytetarëve. I vetmi gjest që kryebashkiakët e majtë ngelen të bëjnë kur janë duke protestuar para zyrës se Kryeministrit është që t‘i mbushin mendjen kryetarit të Partisë Socialiste të çojë në Parlament deputetët e vet për të votuar së bashku këtë projektligj të mirë të qeverisë.