Te rrosh a te mos rrosh si taksashpagues
Ka ardhur koha te mblidhen ku jane e ku nuk jane analistet e pavarur vendore e nderkombetare OJF-te dhe specialistet e fushave te ndryshme qe krahas rrahjes se problemit ku po vemi te diskutohet e me pas te propozohet nxjerrja nga perdorimi fjala taksapagues aq e shume perdorur se fundmi. Kjo nisme duhet marre jo vetem se na ka ardhur ne maje te hundes por se ne shoqerine tone fjala lsquotaksapagues ne te vertete nuk ka as kuptim as vlere as detyrim ligjorhellip Se mos e ndertuan rrugen Durres-Kukes taksapaguesit Jo ate e ndertoi Sali Berisha. Po te mos vendoste ky Rruga e Kombit do te mbetej nje enderr Se mos borxhin gati dy miliard dollare bashke me eurobondin 300 milionesh eurosh per kete rruge do ta paguajme ne taksapaguesit Jo ate borxh do ta paguaje qeveria nje per nje d.m.th Berisha ndersa xhepi yne nuk do te preket keshtu beson shumekush nga ne apo johellipPas Greqise shteti yne paguan me shtrenjte interesin e borxhit ne rajon 13 te buxhetit por as me kete fakt trondites ne qytetaret nuk kemi asnje lidhje Mjaftojne besoj keto shembuj per te kuptuar pse duhet te nxirret nga qarkullimi e perdorimi fjala aq e lakuar taksapagues...
E huazuar nga bota demokratike e sidomos nga amerikanet te cilet jane mjaft te ndjeshem ndaj billaveshqip taksa ne nuk e kemi bere dot aktive fjalen lsquotaksapagues jo se nuk i paguajme taksat por se nuk e dime dhe nuk e kuptojme se me to d.m.th me parate tona paguhet qeveria deputetet ministrite administrata publike ndertimet e rrugeve investimet borxhi arsimi shendetesia ushtria policia etj etj. Prej njezet vitesh fjala lsquotaksapagues vazhdon te tingelloje si nje kompozite pa kuptim si mish i huaj qe nuk ka as edhe nje lidhje me jeten e sidomos me djersen xhepin mireqenien sigurine dhe punen tone. Fjala lsquotaksapagues perceptohet e percillet me veshtire se nje OK apo se nje Ciao fjale keto te perditshmerise qe tash shqiptohen me aq kollajllek edhe nga lypesit edhe nga katundaret kur keta zbresin ne qytet te shesin qepe e domatehellipTaksat tatimet e faturat po te jesh i varfer i paguan nje per nje por po te jesh pasunar i partise mund te mos i paguash
Sot gjuha e demokracise na quan te gjithe taksapagues gati-gati si me perkedheli po kush di te thote ku dhe si perdoren taksat tona nese shpenzohen ato per te miren e perbashket per pune ne dobi te perspektives per te miren tone me nikoqirllek dhe efektivitet apo mos behen rrush e kumbulla Para ca vitesh nisi p.sh ndertimi i nje mbikalimi te Zogu i Zi por per interesa partie per hir te luftes PD-PS u nderprene punimet u shkel kontrata u ndertua nje tjeter projekt packa se u hodhen ne ere disa milione euro te cilat si u tha asokohe ishin te taksapaguesve. Askush deri me sot nuk mbajti pergjegjesi per kete krim te pashembullt ekonomik. U investua per ndertimin e nje TEC-i ne Vlore ne kohen e krizes se dritave u shpenzuan mbi njeqind e ca milione euro por ai nuk do te perdoret se energjia e ketij TEC-i me karburant del se kushtoka me shume se po te blihet energji ne cilindo treg evropianhellipEumlshte e njejta mendesi qe ndertoi uzinat e ferro-kromit dhe te kobaltit ne Elbasan pa menduar qe qymyri special duhej te blihej ne Poloni te shkarkohej pastaj ne Durres e sandejmi te cohej ne Elbasan. Por celikun e partise e donte partia per propagande njelloj si sot apo e thene me shkoqur sot njelloj si dje kryetari vendos e vulos per cdo investim qofte edhe pa vlere Rruga Durres-Kukes u pagua me nje tender te dyshimte thuajse me dyfishin e cmimit po se mos i hyri kujt gjemb ne kembe Nese dje nuk pyeteshin taksapaguesit se keta nuk ekzistonin po sot qe quhemi te tille a duhet dhe a mund te kerkojme llogari Jo pasi ne serish i quajme parate e taksave e tatimeve si para te qeverise njelloj si dje ne diktature por edhe se administratoret e financave tona qeveritaret berishiste jane te bindur njelloj si ne se eshte e drejta e tyre ekskluzive te sillen me buxhetin dhe me financat e pronat publike si te duan. Fondet mund te vidhen te shperdorohen te hidhen ne ere te pervetesohen me te ashtuquajturat tendera te investohen ne rruge me asfalt elektoral te harxhohen ne shkolla e spitale qe pas nje muaji u bie tavani hellipdhe askush te mos mbaje pergjegjesi Shikoni p.sh si derdhen parate e taksapaguesve me reklama dhe veprimtari te qeverise a te Bashkive neper podiume televizione dhe gazeta jo vetem ne kohe fushatash por edhe ne perditshmeri ku shkruhet Nen kujdesin e vecante te filanit. Shkon kryeministri ne zonat e permbytura a te hedhura ne ere si p.sh ne Gerdec e ne te dy rastet edhe pse demet nuk u shkaktuan nga fatkeqesite natyrore por nga keqadministrimi i fondeve publike premton tu jape kaq e aq shperblim fatkeqevehellipNe mbledhje te qeverise zeplote e zemermadh kryeministri premton tu rrise pensionet ushtarakeve te kompensoje ish- pronaret ish-te perndjekurit te hape tunelin Kerrabe-Elbasan te ndertoje boshtin e Jugut rrugen e Arberit etj etj sikur fondet dhe pasurite publike te jene te vetat te trasheguara si te ishin para te xhepit te tij Nuk gjen dot tjeter ne bote nje babagjysh te tille kaq te pashembullt e bujar sa kryeministri yne qe per cdo investim rritje pagash pensionesh a demshperblimesh te flase vetem me une
Qe kur u vendos ekonomia e tregut dhe sistemi i taksapaguesve nuk po resht ai qe quhet evazion fiskal dhe pune ne te zeze. Ende sot nuk dihet ne i paguajme taksat te gjithe njelloj. Ka jo pak qe nuk i njohin jo vetem taksat e tatimet por as faturat e dritave e te ujit e per kete shkak fitojne dhe jetojne ku e ku me mire se ne taksapaguesit e ndershem. Kjo gremine financiare eshte me e thelle mes biznesmenesh qe paguajne e atyre qe u shmangen detyrimeve ngaqe e kane mire me qeverinehellipDihet se nje nga rruget me te sigurta te luftes kunder korrupsionit eshte kontrolli nepermjet taksave dhe tatimeve nese nje qytetar biznesmen aq me teper nje minister e deputet ka bere disa milione euro fitim jashte sistemit te taksave dhe tatimeve ne cilindo vend te botes demokratike nuk ka avokat gjyq e gjykates qe e shpeton Por tek nuk ndodh keshtu. Nuk ka pune me te lehte se kjo per nje Prokurori te pergjegjshme. Pyetja eshte e thjeshte ti zoteri qe i ke kaq te ardhurat vjetore te deklaruara ose jo nga i ke nxjerre keto fitime disa milioneshe E pas kesaj a paguajne me te njejten shifer detyruese te pasurit edhe te varfrit A behet dallim mes biznesmeneve te djathte e te majte A jane po aq detyrues qytetaret edhe te pushtetshmit te fortet e lagjes te qytetit e te pushtetit njelloj si ne SHBA ku nese nje syresh qofte ky artist i Hollivudit a kongresmen u shmanget taksave e tatimeve automatikisht rraset ne burg Ja pra ce shkaterron sistemin demokratik pabarazia jo vetem ndaj ligjit por edhe ndaj detyrimit te taksave dhe tatimeve Nese djersa e punes se ndershme poshterohet e vihet nen hyqmin e trafikut korrupsionit vjedhjes shmangies se detyrimeve atehere shoqeria mbetet ne zgrip ndersa taksapaguesi nje xhep i vjedhur
Martesa e dy fjaleve takse-pagues e panjohur dhe e paperdorur me pare pasi diktatura e kishte shpallur vendin tone te vetmin ne bote pa tatime dhe pa taksa ngaqe nuk na e fuste doren e qeverise ne kulete po direkt e ne bordero per arsyet e tradites dhe jo vetem pra edhe te evazionit te sotem nuk kaperdihet as nga qytetaret as nga katundaret madje as nga analistet e llogaritaret aq me pak nga kasat fiskale te qeverise qe kerkohet ti vendosen kryesisht shitesvehellipTaksapaguesin nuk e kuptojne ndoshta duhet thene e keqkuptojne apo me sakte e keqperdorin me shume se qytetaret zyrtaret e tatimeve dhe doganave me pas kryebashkiaket e qeveritaret e larte por me se pari kuptimin e saj me sa duket nuk e respekton as kryeministri kryeadministratori yne i cili gati cdo dite del ne mbledhje qeverie dhe shpall vepra punime investime falje tokash kompensime demshperblime si tia doje interesi imediat vetjak apo kokrra e qejfit Shembulli me i dukshem eshte dukuria e piramides qeveritare te piramides ne epiqender te Tiranes. Pa hyre ne llogarine e humbjes se disa milione eurove te harxhuara per sallen e rikonstruktuar te Kuvendit per projektin e ndertimit te Kuvendit te ri te ish-selia e KQ-se per shpenzimet per transformimin e QNK-se ne Teater Kryeministri nuk do tia dije sesa ka kushtuar ngritja e piramides se diktatorit ai sillet sikur kjo ndertese madheshtore eshte ngritur me parate e diktatorit dhe te familjes se tij ndaj shkaterrimi apriori quhet i ligjeruar. Ai kerkon qe me parate dhe me djersen e popullit te paguaje faturen e ish-komunistit qe ngulmon te shpallet edhe njehere tjeter si nje antikomunist i terbuar. Ajo qe e ben edhe me te dhimbshme kete histori eshte fakti se piramida e diktatorit u ngrit ne kohen e krizes me te madhe te shqiptareve me nje vendim te Byrose Politike nga buxheti i varferuar skajshmerisht i shtetit kur shqiptaret hiqnin te zite e ullirit per nje cope buke u hoqen miliona dollare per ndertimin e piramideshellipAs atehere nuk u pyet populli me pretekstin se kjo vepra madheshtore nuk po ngrihej me taksat e shqiptareve por me paret e qeverisehellipme te njejten mendesi veprohet edhe sot me uzinat dhe kombinatet qe u lane te rrenohen e pastaj te shiten si truall me rrjetin hekurudhor e detar me ish-repartet ushtarake por edhe me Pallatin e Kultures te dale jashte funksionit me hotel Dajtin etj etj te cilat nuk trajtohen si prona publike por si prona private te kryeministrit apo te kryebashkiakut te lena trashegim nga gjysherit e tyrehellipKryeministri dhe qeveria e tij nuk kane mandat te bejne te tilla zullume me pasurine kombetare por edhe kjo ka pak rendesi Rrembe cte rrembesh sa je ne pushtet se neserhellipneser askush nuk te kerkon llogari
Per keto arsye te mosarsyes fjala taksapagues ne Shqiperi nuk ka kuptim Jo se shoqeria jone ende lundron ne evazion fiskal jo se punet me te mira vazhdojne te behen me pune te zeze a te piste jo se kontrabanda dhe korrupsioni te cilat duket sikur nuk kane lidhje direkte me taksapaguesit kane rene sipas TIA-s 01 jo se nuk e di askush sesa eshte TSHV-ja per cdo mall e sherbim por se askush nuk e di dhe nuk e merr vesh dot kurre se ku shkojne e ne clume perfundojne taksat tona d.m.th parate tona qe vilen nepermjet TVSH-se pa permendur ryshfetin gjobat koncesionet privatizim-pervetesim-legalizimet lejet e ndertimit per trafik influence etj etj. E pra ne kete klime a ka kuptim fjala taksapagues dhe a nuk sherben ajo per te na hedhur hi syve A nuk do te ishte me mire te thuhej taksashpagues sipas foljes shpaguaj e cila ne fjalor jep kete kuptim zhdemtoj paguaj vleren e nje dickaje qe kam demtuar e prishur E pra a nuk paguajme ne vleren e nje qeverisjeje te prishur e demsjellese
E huazuar nga bota demokratike e sidomos nga amerikanet te cilet jane mjaft te ndjeshem ndaj billaveshqip taksa ne nuk e kemi bere dot aktive fjalen lsquotaksapagues jo se nuk i paguajme taksat por se nuk e dime dhe nuk e kuptojme se me to d.m.th me parate tona paguhet qeveria deputetet ministrite administrata publike ndertimet e rrugeve investimet borxhi arsimi shendetesia ushtria policia etj etj. Prej njezet vitesh fjala lsquotaksapagues vazhdon te tingelloje si nje kompozite pa kuptim si mish i huaj qe nuk ka as edhe nje lidhje me jeten e sidomos me djersen xhepin mireqenien sigurine dhe punen tone. Fjala lsquotaksapagues perceptohet e percillet me veshtire se nje OK apo se nje Ciao fjale keto te perditshmerise qe tash shqiptohen me aq kollajllek edhe nga lypesit edhe nga katundaret kur keta zbresin ne qytet te shesin qepe e domatehellipTaksat tatimet e faturat po te jesh i varfer i paguan nje per nje por po te jesh pasunar i partise mund te mos i paguash
Sot gjuha e demokracise na quan te gjithe taksapagues gati-gati si me perkedheli po kush di te thote ku dhe si perdoren taksat tona nese shpenzohen ato per te miren e perbashket per pune ne dobi te perspektives per te miren tone me nikoqirllek dhe efektivitet apo mos behen rrush e kumbulla Para ca vitesh nisi p.sh ndertimi i nje mbikalimi te Zogu i Zi por per interesa partie per hir te luftes PD-PS u nderprene punimet u shkel kontrata u ndertua nje tjeter projekt packa se u hodhen ne ere disa milione euro te cilat si u tha asokohe ishin te taksapaguesve. Askush deri me sot nuk mbajti pergjegjesi per kete krim te pashembullt ekonomik. U investua per ndertimin e nje TEC-i ne Vlore ne kohen e krizes se dritave u shpenzuan mbi njeqind e ca milione euro por ai nuk do te perdoret se energjia e ketij TEC-i me karburant del se kushtoka me shume se po te blihet energji ne cilindo treg evropianhellipEumlshte e njejta mendesi qe ndertoi uzinat e ferro-kromit dhe te kobaltit ne Elbasan pa menduar qe qymyri special duhej te blihej ne Poloni te shkarkohej pastaj ne Durres e sandejmi te cohej ne Elbasan. Por celikun e partise e donte partia per propagande njelloj si sot apo e thene me shkoqur sot njelloj si dje kryetari vendos e vulos per cdo investim qofte edhe pa vlere Rruga Durres-Kukes u pagua me nje tender te dyshimte thuajse me dyfishin e cmimit po se mos i hyri kujt gjemb ne kembe Nese dje nuk pyeteshin taksapaguesit se keta nuk ekzistonin po sot qe quhemi te tille a duhet dhe a mund te kerkojme llogari Jo pasi ne serish i quajme parate e taksave e tatimeve si para te qeverise njelloj si dje ne diktature por edhe se administratoret e financave tona qeveritaret berishiste jane te bindur njelloj si ne se eshte e drejta e tyre ekskluzive te sillen me buxhetin dhe me financat e pronat publike si te duan. Fondet mund te vidhen te shperdorohen te hidhen ne ere te pervetesohen me te ashtuquajturat tendera te investohen ne rruge me asfalt elektoral te harxhohen ne shkolla e spitale qe pas nje muaji u bie tavani hellipdhe askush te mos mbaje pergjegjesi Shikoni p.sh si derdhen parate e taksapaguesve me reklama dhe veprimtari te qeverise a te Bashkive neper podiume televizione dhe gazeta jo vetem ne kohe fushatash por edhe ne perditshmeri ku shkruhet Nen kujdesin e vecante te filanit. Shkon kryeministri ne zonat e permbytura a te hedhura ne ere si p.sh ne Gerdec e ne te dy rastet edhe pse demet nuk u shkaktuan nga fatkeqesite natyrore por nga keqadministrimi i fondeve publike premton tu jape kaq e aq shperblim fatkeqevehellipNe mbledhje te qeverise zeplote e zemermadh kryeministri premton tu rrise pensionet ushtarakeve te kompensoje ish- pronaret ish-te perndjekurit te hape tunelin Kerrabe-Elbasan te ndertoje boshtin e Jugut rrugen e Arberit etj etj sikur fondet dhe pasurite publike te jene te vetat te trasheguara si te ishin para te xhepit te tij Nuk gjen dot tjeter ne bote nje babagjysh te tille kaq te pashembullt e bujar sa kryeministri yne qe per cdo investim rritje pagash pensionesh a demshperblimesh te flase vetem me une
Qe kur u vendos ekonomia e tregut dhe sistemi i taksapaguesve nuk po resht ai qe quhet evazion fiskal dhe pune ne te zeze. Ende sot nuk dihet ne i paguajme taksat te gjithe njelloj. Ka jo pak qe nuk i njohin jo vetem taksat e tatimet por as faturat e dritave e te ujit e per kete shkak fitojne dhe jetojne ku e ku me mire se ne taksapaguesit e ndershem. Kjo gremine financiare eshte me e thelle mes biznesmenesh qe paguajne e atyre qe u shmangen detyrimeve ngaqe e kane mire me qeverinehellipDihet se nje nga rruget me te sigurta te luftes kunder korrupsionit eshte kontrolli nepermjet taksave dhe tatimeve nese nje qytetar biznesmen aq me teper nje minister e deputet ka bere disa milione euro fitim jashte sistemit te taksave dhe tatimeve ne cilindo vend te botes demokratike nuk ka avokat gjyq e gjykates qe e shpeton Por tek nuk ndodh keshtu. Nuk ka pune me te lehte se kjo per nje Prokurori te pergjegjshme. Pyetja eshte e thjeshte ti zoteri qe i ke kaq te ardhurat vjetore te deklaruara ose jo nga i ke nxjerre keto fitime disa milioneshe E pas kesaj a paguajne me te njejten shifer detyruese te pasurit edhe te varfrit A behet dallim mes biznesmeneve te djathte e te majte A jane po aq detyrues qytetaret edhe te pushtetshmit te fortet e lagjes te qytetit e te pushtetit njelloj si ne SHBA ku nese nje syresh qofte ky artist i Hollivudit a kongresmen u shmanget taksave e tatimeve automatikisht rraset ne burg Ja pra ce shkaterron sistemin demokratik pabarazia jo vetem ndaj ligjit por edhe ndaj detyrimit te taksave dhe tatimeve Nese djersa e punes se ndershme poshterohet e vihet nen hyqmin e trafikut korrupsionit vjedhjes shmangies se detyrimeve atehere shoqeria mbetet ne zgrip ndersa taksapaguesi nje xhep i vjedhur
Martesa e dy fjaleve takse-pagues e panjohur dhe e paperdorur me pare pasi diktatura e kishte shpallur vendin tone te vetmin ne bote pa tatime dhe pa taksa ngaqe nuk na e fuste doren e qeverise ne kulete po direkt e ne bordero per arsyet e tradites dhe jo vetem pra edhe te evazionit te sotem nuk kaperdihet as nga qytetaret as nga katundaret madje as nga analistet e llogaritaret aq me pak nga kasat fiskale te qeverise qe kerkohet ti vendosen kryesisht shitesvehellipTaksapaguesin nuk e kuptojne ndoshta duhet thene e keqkuptojne apo me sakte e keqperdorin me shume se qytetaret zyrtaret e tatimeve dhe doganave me pas kryebashkiaket e qeveritaret e larte por me se pari kuptimin e saj me sa duket nuk e respekton as kryeministri kryeadministratori yne i cili gati cdo dite del ne mbledhje qeverie dhe shpall vepra punime investime falje tokash kompensime demshperblime si tia doje interesi imediat vetjak apo kokrra e qejfit Shembulli me i dukshem eshte dukuria e piramides qeveritare te piramides ne epiqender te Tiranes. Pa hyre ne llogarine e humbjes se disa milione eurove te harxhuara per sallen e rikonstruktuar te Kuvendit per projektin e ndertimit te Kuvendit te ri te ish-selia e KQ-se per shpenzimet per transformimin e QNK-se ne Teater Kryeministri nuk do tia dije sesa ka kushtuar ngritja e piramides se diktatorit ai sillet sikur kjo ndertese madheshtore eshte ngritur me parate e diktatorit dhe te familjes se tij ndaj shkaterrimi apriori quhet i ligjeruar. Ai kerkon qe me parate dhe me djersen e popullit te paguaje faturen e ish-komunistit qe ngulmon te shpallet edhe njehere tjeter si nje antikomunist i terbuar. Ajo qe e ben edhe me te dhimbshme kete histori eshte fakti se piramida e diktatorit u ngrit ne kohen e krizes me te madhe te shqiptareve me nje vendim te Byrose Politike nga buxheti i varferuar skajshmerisht i shtetit kur shqiptaret hiqnin te zite e ullirit per nje cope buke u hoqen miliona dollare per ndertimin e piramideshellipAs atehere nuk u pyet populli me pretekstin se kjo vepra madheshtore nuk po ngrihej me taksat e shqiptareve por me paret e qeverisehellipme te njejten mendesi veprohet edhe sot me uzinat dhe kombinatet qe u lane te rrenohen e pastaj te shiten si truall me rrjetin hekurudhor e detar me ish-repartet ushtarake por edhe me Pallatin e Kultures te dale jashte funksionit me hotel Dajtin etj etj te cilat nuk trajtohen si prona publike por si prona private te kryeministrit apo te kryebashkiakut te lena trashegim nga gjysherit e tyrehellipKryeministri dhe qeveria e tij nuk kane mandat te bejne te tilla zullume me pasurine kombetare por edhe kjo ka pak rendesi Rrembe cte rrembesh sa je ne pushtet se neserhellipneser askush nuk te kerkon llogari
Per keto arsye te mosarsyes fjala taksapagues ne Shqiperi nuk ka kuptim Jo se shoqeria jone ende lundron ne evazion fiskal jo se punet me te mira vazhdojne te behen me pune te zeze a te piste jo se kontrabanda dhe korrupsioni te cilat duket sikur nuk kane lidhje direkte me taksapaguesit kane rene sipas TIA-s 01 jo se nuk e di askush sesa eshte TSHV-ja per cdo mall e sherbim por se askush nuk e di dhe nuk e merr vesh dot kurre se ku shkojne e ne clume perfundojne taksat tona d.m.th parate tona qe vilen nepermjet TVSH-se pa permendur ryshfetin gjobat koncesionet privatizim-pervetesim-legalizimet lejet e ndertimit per trafik influence etj etj. E pra ne kete klime a ka kuptim fjala taksapagues dhe a nuk sherben ajo per te na hedhur hi syve A nuk do te ishte me mire te thuhej taksashpagues sipas foljes shpaguaj e cila ne fjalor jep kete kuptim zhdemtoj paguaj vleren e nje dickaje qe kam demtuar e prishur E pra a nuk paguajme ne vleren e nje qeverisjeje te prishur e demsjellese