Temperatura kur eshte e rrezikshme

Ne disa raste eshte me mire qe ta lesh te rritet sepse mund ti beje mire organizmit sepse nxehtesia pengon shtimin e baktereve. Temperatura ideale e trupit eshte 37 grade C

Ne fillim te shekullit XX infeksionet ishin shkaku me i shpeshte i vdekjeve. Per kete arsye temperatura simptome e pranise se nje infeksioni ne organizem shihej si dicka vertet e rrezikshme. Keshtu meqenese nuk mund te nderhyje per te eliminuar shkaqet pasi ilacet antibiotiket dhe antiviralet nuk ishin akoma te disponueshem nderhyhej mbi simptomen me antipiretike. Por sot te gjithe pyesin nese kjo strategji eshte e drejte Cfare eshte ne te vertete temperatura A eshte e rrezikshme Apo ne te kundert eshte nje reagim pozitiv i organizmit

Temperatura ideale

Ne tru ne hipotalamus gjendet termostati i trupit te njeriut. Ketu konvergojne informacionet qe vijne nga jashte dhe qe ketu nisin urdhrat per ne periferi ku rregullohet shperndarja e nxehtesise. Temperatura e trupit kushtezohet nga faktore te ndryshem por ne pergjithesi nese shkon me shume se 38 grade Celsius tregon pranine e ndonje infeksioni bakterial kerpudhor apo virusal. Perjashtim bejne 35 per qind te temperaturave qe lidhen me inflamacionet pas nderhyrjeve te nderlikuara kirurgjikale traumave apo artritit. Nga keto lloj temperaturash nje ne 5 raste shenon prezencen e nje tumori sepse qelizat vdesin duke dhene alarmin e tyre kimik njelloj sikur sulmohen nga mikrobet.

Rreziku

Kur temperatura rritet shume shpejt duke i kaluar 41 grade Celsius mund te jete e rrezikshme. Ne femijet nen 5 vjec shume te predispozuar per tu prekur nga epilepsite rritja e shpejte e temperatures mund te shkaktoje edhe kriza epileptike. Ndryshe nga sa mendohet kjo nuk i shkakton trurit asnje demtim. Ato jane nje reagim i vecante i sistemit nervor qe zakonisht nuk zgjat shume 2-3 minuta dhe jo me shume se 15qe shoqerohet me humbje te ndergjegjes dridhje te duarve dhe kembeve. Ne keto raste prinderit nuk duhet te humbin qetesine. Femija duhet shtrire ne brinje ne menyre qe te mos i ike gjuha poshte duke i bllokuar frymemarrjen duke pritur qe te vije mjeku.

Ana e mire e temperatures

Ne pjesen me te madhe te rasteve temperatura jep nje keputje te pergjithshme te trupit mungese energjie dhe nje siklet ne trup simptoma qe tregojne per betejen qe zhvillohet mes mikrobeve dhe sistemit imunitar. Toksina e kesaj beteje nxirret jashte permes urines. Ne vitet lsquo70 te shekullit te kaluar me nje sere eksperimentesh te kryera ne igauanat e shkretetires dhe lepujt Matthew Kluger fiziolog i Universitetit te Miciganit ne Ann Arbor tregoi ne revisten science se temperatura sherben per te luftuar infeksionin. Igauanat e infektuara nga Kluger mbijetonin vetem nese organizmi i tyre prodhonte nje temperature nga 38-41 grade C dhe ngordhnin nese mbaheshin ne ambiente te ftohta dhe trajtoheshin me antipiretike. Bakteret dhe viruset shtohen shume ne nje temperature 37 C por kane veshtiresi te madhe per te mbijetuar nese temperatura sa vjen e rritet. Temperatura ideale per shembull per shtimin e virusit te ftohjes eshte 33-35 grade C. David Tyrrell drejtor i Harvard Hospital qe ka studiuar ftohjet e zakonshme ka treguar ne British medical journal se mjafton te thithesh per 20 minuta ajer ne nje temperature 45 grade per te per te permiresuar simptomat. Nderkaq nje studim ne Journal of American Medical Association ka treguar se aspirina qe ul temperaturen dhe inflamacionin rrit shtimin e viruseve. Por pervecse pengon shtimin e viruseve temperatura ka edhe nje sere avantazhesh te tjera ajo ben qe limfocitet ushtaret e sistemit tone imunitar te levizin me lehtesisht ne inde dhe rrit kapacitetin e tyre per te vrare mikroorganizmat. Ajo rrit prodhimin e interferonit nje antiviral natyral. Dhe jo vetem kaq gjate nje infeksioni alternohen parametrat e shume ushqyesve per shembull reduktohet hekuri ne gjak per shkak te interleukinave. Por hekuri eshte nje bashkefaktor thelbesor per rritjen e shume baktereve.

Termostati

Me pak fjale temperatura eshte antibiotiku dhe antivirali natyror. Por cfare ndodh nese nuk bejme asgje Asgje nuk ndodh0 sepse temperatura ka prirjen per tu veterregulluar. Rralle ndodh qe ajo te qendroje shume e larte per shume ore me radhe ne mengjes ulet si pasoje e kortizolit nje antiinflamator natyror qe bllokon prostaglandinat proteinat qe nxisin rritjen e temperatures ne organizem. Nderkaq ne dhjete vitet e fundit jane zbuluar kriogjenet neuropeptidet dhe glukokortikoideqe kane si detyre te ulin temperaturen kur rritet me shume sesa duhet. Nderkaq qelizat e nje organizmi qe ka temperature prodhojne proteina te quajtura heat shok proteins qe e mbrojne nga demtimet. Ne raste te rralla mund te ndodhe hipertermia e rende vetem nese temperatura i kalon 46 grade C.

Me pak nderhyrje

Pas shume vitesh qetesi sot ka nga ata qe nuk keshilloje perdorimin e antipiretikeve. Ne janar te ketij vitit Garth Dixon mikrobiolog i University College London ka treguar per British medical Journal se kunder neisseria meningitis B nje bakter qe shkakton meningjitin mjaftojne kater ore me temperature 40 grade per te ndaluar shtimin e baktereve. Ne rastin e meningjitit nga Nisseria terapia antipiretike mund te jete kunderprodhuese. Temperatura ka nje rol te rendesishem ne kontrollin per shtimin e baktereve perfundon Dixon. Ne gusht Gavin Barlow nje infeksionist i East Yorkshire Hospitals tregoi se mes pacienteve te shtruar me ftohje kush e kishte temperaturen me te ulet nga perdorimi i antipiretikeve kishte nje rrezik me te madh per te vdekur ne 30 ditet pasuese ne krahasim me ata qe kishin nje temperature me te larte se 38.

Efektet anesore

Zakonisht deri ne 39 grade C temperatura suportohet mire nga organizmi. Po cfare duhet te bejme nese vazhdon te rritet Antipiretiket nuk te ndihmojne te sherohesh. Duke ulur temperaturen mund te jesh mire vetem perkohesisht. Alastair Hay i University of West England ne Bristol publikoi nje studim ku keshillonte per femijet me temperature dhenien e ibuprofenit dhe ne raste te tjera me te renda shoqerimin e tij me paracetamol. Te dyja ilacet bashke ulnin me shpejt temperaturen por me disa rreziqe me shume paracetamoli mund te shkaktonte demtimin e melcise se femijeve. Mjeket nuk keshilloje perdorimin e aspirines deri ne moshen 16-vjecare. Per sa u perket te rriturve ibuprofeni dhe aspirina rritin tensionin prandaj keshillohet te mos merren nga njerez me keto simptoma.