Urbanet, fillon kaosi ne Tirane
Shoqata e Transportit urban e ka mbajtur fjalen. Autobuset kane qene shume te rralle dje, duke shkaktuar radhe te gjata neper stacione. Veteranet dhe invalidet jane detyruar te nxjerrin 20-lekeshin nga xhepi, pasi debatesh te forta me fatorinot, ndersa dispecerite nuk kane ofruar as edhe nje abone. Kjo ishte panorama e dites se djeshme ne kryeqytetin tone prej 1 milion banoresh.
Autobuset
Transporti urban peson krize te plote. Radhet e gjata te njerezve neper stacionet e autobuseve kane shkaktuar jo pak probleme. Keshtu, tendenca e pasagjereve per te hipur neper urbane pa i lejuar te tjeret te zbresin ka qene dje me e theksuar se kurre. Dhe ndoshta me e justifikuar. Kjo, sepse pasagjeret, duke dashur qe te mos kene vonesa ne punet, apo takimet e tyre kane kerkuar me ngulm qe te gjejne nje vend ne autobus. Sigurisht qe nuk kane tentuar te zene vend ne ndonje sedilje, por te pakten ne kembe. E gjithe kjo rremuje ka ardhur per shkak se operatoret private te transportit urban kane punuar dje me gjysmen e kapacitetit te autobuseve. Nga 220 autobuse qe jane vene ne sherbim te rreth 1 milion banoreve te Tiranes, dje kane "sherbyer" vetem 100 te tille. Nje shifer e tille konsiderohet mjaft e ulet jo vetem nga specialistet e transportit qytetes, por edhe nga njerezit e thjeshte, te cilet ne menyre logjike, nxjerrin konkluzionin se per 10 linja, 100 autobuse nuk mjaftojne. Qytetaret jane skeptike ndaj nje zgjidhjeje te mundshme. Megjithate, ata shprehen se nje indiference e tille eshte e tepert, madje e pajustifikueshme nga ana e Bashkise se Tiranes. Perpos shtrenjtimit te jeteses, per cilindo banor qe detyrohet te perdore transportin urban, mungesa e aboneve dhe rritja e mundshme e cmimit te biletes eshte nje goditje teper e rende.
Deshmite
Me shume sesa mungesa e aboneve, eshte ndier vendimi per mosnjohjen e asnje lloj deshmie si per veteranet e luftes, ashtu edhe per invalidet. Me shpresen se fatorinot do te toleronin disi, invalidet dhe veteranet kane nxjerre deshmite e tyre. Por, pasi kane hasur ne rezistencen e tyre, kjo kategori eshte detyruar te leshoje pe, ose te zbrese nga autobusi. Megjithate ka pasur edhe nga ata pensioniste te cilet i kane bere qendrese kerkeses se fatorinove per te paguar 20-lekeshin e biletes. Kjo ka shkaktuar kaos e rremuje neper autobuse, duke bere qe shume prej tyre te preferonin te ecnin ne kembe. Keshtu, problemit te deshmive i eshte shtuar edhe ai i fluksit te madh te njerezve duke e bere udhetimin me autobus, thjesht te pamundur. Por, keto nuk kane qene problemet e vetme te udhetareve. Qe te gjithe jane detyruar te operojne me bileta njeudhetimeshe, per shkak se Shoqata Kombetare e Transportit Urban ne bashkepunim me Drejtorine e Tatimeve nuk kane nxjerre ne treg asnje te tille. Nje gje e tille ka shkaktuar pakenaqesi te shumta, sidomos te studentet. Disa prej tyre deklaruan se do te jete i paperballueshem transporti i perditshem me autobus. Aq me teper qe shume prej tyre marrin mesatarisht dy linja autobusesh ne dite. "Sot kemi dale per qejf, por nuk e dime si do ia bejme diteve ne vazhdim kur do te na duhet ta marrim shpesh autobusin per te shkuar ne fakultet", thane nje grup studentesh, te cilet kane shijuar performancen e nje koncerti ne sheshin "Nene Tereza" me rastin e dites se 1 Majit. Pothuaj te gjithe qytetaret mendojne se faji eshte i Bashkise se Tiranes per gjendjen e krijuar. "Shoqata e Transportit Urban nuk ka faj. Shteti dhe bashkia duhet te jene strukturat qe subvencionojne udhetimin falas per disa kategori dhe biletat e pajtimit mujor per njerez te tjere", shprehin shqetesimin qytetaret e pyetur ne lidhje me kete ceshtje.
"Edhe pse jam 80 vjec, do te eci ne kembe"
Eshte 80 vjec e, me sa duket, ky fakt nuk do ta pengoje qe te ece sa me shume ne kembe dhe ta rralloje sa me shume qe te jete e mundur udhetimin me autobus urban. Nevruz Hyseni, ish-pedagog ne Fakultetin e Historise dhe Filologjise, tregon se i duket shume i rende vendimi per te mos njohur deshmite e veteranit. "Une kam qene partizan ne bazen e luftes. Nuk kam luftuar, por jam angazhuar duke shperndare trakte, duke ndihmuar partizanet, duke i strehuar ata, duke bere mbledhje te shumta qe do te na conin ne clirimin e Tiranes etj.", rrefen Nevruzi. Ai duket shume i indinjuar me faktin qe fatorinot nuk ua njohin deshmite. Duke u shprehur se kjo duhet te jete me e pakta qe behet per kete kategori. "Me duket nje mungese mirenjohjeje per ate qe kemi bere. Gjithashtu eshte ne mungese e theksuar respekti per ne pensionistet", thote 80-vjecari. Ai eshte i mendimit se faji per kete kaos qe po mbreteron keto dite ne lidhje me transportin qytetes eshte pikerisht i bashkise. "Degjova qe ky institucion posedon nje grant ne masen 1,4 milione euro posacerisht per sektorin e transportit. Bashkia duhet te jape llogari se ku i ka cuar keto leke si dhe te marre masa urgjente per rimbursimin e operatoreve private", thote Nevruz Hyseni. Ai shprehet se vetem ne kete menyre do lehtesohen humbjet e Shoqates Kombetare te Transportit urban si dhe do te permiresohet gjendja. Nevruzi thote se nuk e perballon dot udhetimin me bileta njeperdorimeshe. "Do te detyrohem qe te eci ne kembe. Jo gjithe kohes, por aq sa te kem fuqi", vijon ai. Sipas 80-vjecarit, rritja e cmimit te energjise, e sherbimeve te tjera dhe e ushqimeve ka cuar ne nje varferi te madhe, e cila rendon me se shumti te pensionistet, te cilet rrojne vetem me pensionin modest. "Une marr 13 mije leke ne muaj pension meqe kam qene pedagog, ndersa gruaja 10 mije leke. Muajin e kaluar paguam drita me shume se 6 mije leke. Pervec ushqimeve qe duhen blere, nje sasi e madhe lekesh na shkon per ilace. Nuk e di se si do te mbijetojme", ankohet ai. Ai shprehet se edhe tarifat e telefonit jane shume te shtrenjta. Megjithate, duket se Nevruzi me te shoqen e kane gjetur zgjidhjen. Ata nuk i marrin me femijet e tyre ne telefon, duke ia bere te ditur shkakun. "U kemi thene qe te na marrin vete kur te kene mundesi, pasi nuk e perballojme dot edhe faturen e larte te telefonit", shprehet 80-vjecari.
Autobuset
Transporti urban peson krize te plote. Radhet e gjata te njerezve neper stacionet e autobuseve kane shkaktuar jo pak probleme. Keshtu, tendenca e pasagjereve per te hipur neper urbane pa i lejuar te tjeret te zbresin ka qene dje me e theksuar se kurre. Dhe ndoshta me e justifikuar. Kjo, sepse pasagjeret, duke dashur qe te mos kene vonesa ne punet, apo takimet e tyre kane kerkuar me ngulm qe te gjejne nje vend ne autobus. Sigurisht qe nuk kane tentuar te zene vend ne ndonje sedilje, por te pakten ne kembe. E gjithe kjo rremuje ka ardhur per shkak se operatoret private te transportit urban kane punuar dje me gjysmen e kapacitetit te autobuseve. Nga 220 autobuse qe jane vene ne sherbim te rreth 1 milion banoreve te Tiranes, dje kane "sherbyer" vetem 100 te tille. Nje shifer e tille konsiderohet mjaft e ulet jo vetem nga specialistet e transportit qytetes, por edhe nga njerezit e thjeshte, te cilet ne menyre logjike, nxjerrin konkluzionin se per 10 linja, 100 autobuse nuk mjaftojne. Qytetaret jane skeptike ndaj nje zgjidhjeje te mundshme. Megjithate, ata shprehen se nje indiference e tille eshte e tepert, madje e pajustifikueshme nga ana e Bashkise se Tiranes. Perpos shtrenjtimit te jeteses, per cilindo banor qe detyrohet te perdore transportin urban, mungesa e aboneve dhe rritja e mundshme e cmimit te biletes eshte nje goditje teper e rende.
Deshmite
Me shume sesa mungesa e aboneve, eshte ndier vendimi per mosnjohjen e asnje lloj deshmie si per veteranet e luftes, ashtu edhe per invalidet. Me shpresen se fatorinot do te toleronin disi, invalidet dhe veteranet kane nxjerre deshmite e tyre. Por, pasi kane hasur ne rezistencen e tyre, kjo kategori eshte detyruar te leshoje pe, ose te zbrese nga autobusi. Megjithate ka pasur edhe nga ata pensioniste te cilet i kane bere qendrese kerkeses se fatorinove per te paguar 20-lekeshin e biletes. Kjo ka shkaktuar kaos e rremuje neper autobuse, duke bere qe shume prej tyre te preferonin te ecnin ne kembe. Keshtu, problemit te deshmive i eshte shtuar edhe ai i fluksit te madh te njerezve duke e bere udhetimin me autobus, thjesht te pamundur. Por, keto nuk kane qene problemet e vetme te udhetareve. Qe te gjithe jane detyruar te operojne me bileta njeudhetimeshe, per shkak se Shoqata Kombetare e Transportit Urban ne bashkepunim me Drejtorine e Tatimeve nuk kane nxjerre ne treg asnje te tille. Nje gje e tille ka shkaktuar pakenaqesi te shumta, sidomos te studentet. Disa prej tyre deklaruan se do te jete i paperballueshem transporti i perditshem me autobus. Aq me teper qe shume prej tyre marrin mesatarisht dy linja autobusesh ne dite. "Sot kemi dale per qejf, por nuk e dime si do ia bejme diteve ne vazhdim kur do te na duhet ta marrim shpesh autobusin per te shkuar ne fakultet", thane nje grup studentesh, te cilet kane shijuar performancen e nje koncerti ne sheshin "Nene Tereza" me rastin e dites se 1 Majit. Pothuaj te gjithe qytetaret mendojne se faji eshte i Bashkise se Tiranes per gjendjen e krijuar. "Shoqata e Transportit Urban nuk ka faj. Shteti dhe bashkia duhet te jene strukturat qe subvencionojne udhetimin falas per disa kategori dhe biletat e pajtimit mujor per njerez te tjere", shprehin shqetesimin qytetaret e pyetur ne lidhje me kete ceshtje.
"Edhe pse jam 80 vjec, do te eci ne kembe"
Eshte 80 vjec e, me sa duket, ky fakt nuk do ta pengoje qe te ece sa me shume ne kembe dhe ta rralloje sa me shume qe te jete e mundur udhetimin me autobus urban. Nevruz Hyseni, ish-pedagog ne Fakultetin e Historise dhe Filologjise, tregon se i duket shume i rende vendimi per te mos njohur deshmite e veteranit. "Une kam qene partizan ne bazen e luftes. Nuk kam luftuar, por jam angazhuar duke shperndare trakte, duke ndihmuar partizanet, duke i strehuar ata, duke bere mbledhje te shumta qe do te na conin ne clirimin e Tiranes etj.", rrefen Nevruzi. Ai duket shume i indinjuar me faktin qe fatorinot nuk ua njohin deshmite. Duke u shprehur se kjo duhet te jete me e pakta qe behet per kete kategori. "Me duket nje mungese mirenjohjeje per ate qe kemi bere. Gjithashtu eshte ne mungese e theksuar respekti per ne pensionistet", thote 80-vjecari. Ai eshte i mendimit se faji per kete kaos qe po mbreteron keto dite ne lidhje me transportin qytetes eshte pikerisht i bashkise. "Degjova qe ky institucion posedon nje grant ne masen 1,4 milione euro posacerisht per sektorin e transportit. Bashkia duhet te jape llogari se ku i ka cuar keto leke si dhe te marre masa urgjente per rimbursimin e operatoreve private", thote Nevruz Hyseni. Ai shprehet se vetem ne kete menyre do lehtesohen humbjet e Shoqates Kombetare te Transportit urban si dhe do te permiresohet gjendja. Nevruzi thote se nuk e perballon dot udhetimin me bileta njeperdorimeshe. "Do te detyrohem qe te eci ne kembe. Jo gjithe kohes, por aq sa te kem fuqi", vijon ai. Sipas 80-vjecarit, rritja e cmimit te energjise, e sherbimeve te tjera dhe e ushqimeve ka cuar ne nje varferi te madhe, e cila rendon me se shumti te pensionistet, te cilet rrojne vetem me pensionin modest. "Une marr 13 mije leke ne muaj pension meqe kam qene pedagog, ndersa gruaja 10 mije leke. Muajin e kaluar paguam drita me shume se 6 mije leke. Pervec ushqimeve qe duhen blere, nje sasi e madhe lekesh na shkon per ilace. Nuk e di se si do te mbijetojme", ankohet ai. Ai shprehet se edhe tarifat e telefonit jane shume te shtrenjta. Megjithate, duket se Nevruzi me te shoqen e kane gjetur zgjidhjen. Ata nuk i marrin me femijet e tyre ne telefon, duke ia bere te ditur shkakun. "U kemi thene qe te na marrin vete kur te kene mundesi, pasi nuk e perballojme dot edhe faturen e larte te telefonit", shprehet 80-vjecari.