Çdo të ndodh nesër?

Nga vend depozitimi karburantesh 57 ha ne Park energjitik 810 ha …..Po me tej?! Cfare do te ndodhe neser….?!

Kemi ne dore nje leter te ministrit te Mjedisit drejtuar kompanise italiane per te zhvilluar diskutim me publikun e Bashkise Durres se ndryshe procedurat per tu pajisur me lejet perkatese do te pezullohen.

Na ngrohuzbatimi i kesaj procedure, porshtypi Italian citon Berluskonin, ne konferencen per shtyp te fundvitit perpara gazetareve, se eshte lidhur mareveshje me palen shqiptare per ndertimin e nje termocentrali me qymyr nga kompania italiane ENEL, ne Porto Romano

Sa termocentrale do të ndërtohen?! Deri me sot dime: 1- Kompania italiane ENEL s.pa.2X800= 1600 megavat

2- Kompania shteterore greke PPC me bashkefinancim me ate gjermane RWE dhe kompanine private greke Titan me kapacitet 500-800 megavat (sipasagjencise ROJTER dhe revistes FORBES ) 3-Mendohet edhe nje nga qeveria shqipetare 500-800 mega (e pa konfirmuar) Rafineri nafte dhe industri petrokimike? Cilen nafte do te perpunoje, se ate tonen e perpunon Ballshi dhe nuk i del, atehere nafta bruto do te vije nga jasht dhe jasht do te shkoje. Derdhja ujit te ballasteve per anije 100-300mije tonelatash? Dihet se ne kthim anijet naftembajtese mbushen me uje, te cilen e derdhin, te pa seperuar ne det. Kjo per vendet pa legjislacion mjedisor per kete kuader veprimtarie ose ku kuadri ligjor egziston, por nuk zbatohet. Kuptohet impakti ne det i nje veprimtarie te tille kriminale, qe do te ndodhe shpesh.

TECI I ENEL-it /Qymyri i gurit do te importohet ne transoqeanike, me konteinere?! (Eshte deklarimi I vete kompanise ne takimin me publikun ne Katund te Ri, komuna Jube –Sukth.) Keto anije do te qendrojne te akostura ne det, larg portit dhe do te shkarkohen,per ne breg, me anije 5000 toneshe. Ideale kjo mundesi per te trafikuar mbetjet urbane apo industriale, te briketuara, per ne Shqiperi ne kuader te qymyrit te ardhur nga Afrika e veriut.Ne kete drejtim italianet jane mjeshtra. Jo nje here e kemi pesuar kete nga ato. Nga komuniteti Europian Italia shihet si nje vend trafikues i mbetjeve urbane sepse nga inventari i saj cdo vit mungojne milione metra kub mbetjesh urbane dhe industriale.

Ne vendin tone emetimet e dyoksidit te Karbonit ne 2003 kane qene 3,6 milion ton.Vetem nga ndertimi i termocentraleve me qymyr kjo shifer shkon ne 30-40 000 ton ne dite ose 10-15 milion ton ne vit.

Nga te dhenat e kompanise italiane, do te thithen nga deti rreth 20 mije litra uje ne sekonde, per te ftohur vatren e djegies te qymyrit, e po kaq uje do te derdhen ne det tashma te valuar, duke e rritur temperaturen e ujit te detit ne 3 grade per distancen 300 metra nga bregu pa ditur se per cilen gjatesi behet fjale. Mos harrojme se uji qe derdhet eshte tashma steril, pra eshte e dukeshme katastrofa qe i kanoset faunes dhe flores se bregdetit.

Po nese behet fjale edhe per nje apo dy tece te tjere kjo sasi do te dyfishohet e temperature shkon ne 6 grade!?

Efekti zhurma 5 km, per rreth 10-15 mije banore, qe jetojne ne kete periferi.

Emetimet ne ajer 40x40 km (Tirana 30 km ne vije ajrore)Popullsia e prekur rreth 2 milion banore.

Do te kapen mbi 99% e pluhurave, 97% e oksideve te azotit dhe 98% atyre te Squfurit. Per sasira te medha qymyri keto shifra jane tmerruese dhe katastrofale.

Sasia e qymyrit te djegur rreth 5000-6000 tonne ditevetem nga Enel / Tecet prodhojne 27-54 here me shume aerosole acide se mesatarja eprodhimit nga industri te tjera. Ato prodhojne disa substance si NEOROTOXINA pergjegjese te demtimit te sistemit nervor.

Teci Brindisi Sud i ndertuar para 14 vjetesh, me cikel te kombinuar lende djegese konsiderohet sot si Hot spot i ndotjes dhe si nje pol zhvillimi i deshtuar, po per ketetermocentralqe punon vetem me qymyr, cdo te thuhet?

Ne nje studim te O.B.SH(Organizata boterore e shendetesise) para disa vitesh, per ne rajonin e Brindisit theksohet shqetesimi “Per nje rritje mbi mesataren e rajonit te vdekshmerise nga tumoret ne meshkujt e komunes se Brindisit dhe komunave kufitare. Po aq shqetesuese jane te dhenat per rritjen 40% te vdekshmerise te grate e ketij rajoni, nga tumoret..”

Duke theksuar aksiomen e VERONEZIT (Onkolog i njohur) “Se tumori eshte nje semundje mjedisore” kuptohet qarte e ardhmja e Durresit dhe e Tiranes me nje popullsi rreth 2 milion banore. A nuk eshte ky nje Genocid Mjedisor?! A nuk kemi te bejme me nje politike te paster koloniale? Genc Ruli deklaronte se “Shqiperia dhe Kosova jane te denuara per te qene plotesuese te njera tjetres ne sektorin energjitik. Kosova me pasurite e linjitit (qymyr guri) dhe Shqiperia me rezervat e pashfrytezuara hidrike, mund te krijojne nje sistem optimal energjitik, i cili duhet te shkrihet ne nje te vetem….” Cfare ndodhi,pse u braktis kjo strategji?

Kush turist do te vije ne Durres pas ndertimit te ketyre termocentraleve dhe rafinerise se naftes? Pse bregdeti yne nje numur kaq te madhe parqesh kur Turqia, Bullgaria, Rumania kane nga nje te tille duke perjashtuar Angline dhe Greqine nga dy te tille. Pse mos te shkembejme kete turizmin tone me energjine e Europes, por te ndodhe e kunderta. Kush fiton ne kete rast? E sigurt qe ne jo.

Avari detare, Akt kriminal, Kaprico natyrore si zhytje trualli,nderfutje deti, lengezim trualli. Pasoja qe gjithe jeten nuk riparohen me. Ndertimi i ketij parku, sic kemi qejf ta quajme,per ta embelsuar mortjen qe na vjen pas, nuk eshte paraprire me studime te mirefillta. Nuk ka asnje studim per qarkullimin e nje mase te tille anijesh ne ujrat e kesaj zone.

Po ashtu mungojne studimet per ndertimin e nje industrie te tille ne lidhje me strukturen e tokes, rilievin, si dhe impaktin perkates ne mjedis dhe ne shendetin e komunitetit. Po pse atehere miratohet ky masterplan? Sepse kete e duan italianet dhe ne duhet ta miratojme kete deshire te tyre? Po pse e duan ato kete gje?! Sepse duhet te shitet kjo energji fabrikave te cimentos, te cilat do te ndertohen ne vendin tone dhe teprica te shkoje ne Itali pa kosto mjedisore, pra energji e paster.

Ajo qe terheq vemendjen eshte pse nuk zhvillohen me publikun e Durresit dhe Tiranes takime per te bere transparent projektin dhe ndikim e tij ne mjedis, takime qe jane te detyrueshme sipas Ligjit Shqiptar 8672 date 26.10.2000? Kjo eshte e detyrueshme edhe per faktin se Teritori ku do te ndertohet Teci shtrihet edhe ne teritorin e Bashkise Durres?Per te ndertuar nje veper te tille ne “Vado Ligure“ 10 vjet me pare, me moton “Te njohim qe te Vendosim” ENEL vuri ne dispozicion te publikut te gjitha te dhenat lidhur me impaktin ne mjedis. Pse nuk vepron keshtu edhe ne kete rast por mjaftohet vetem ne zona rurale.

Si do te veprojme?! Kjo pyetje shtrohet perpara nesh sot jo thjesht si problem akademik apo thjesht mjedisor, por si ceshtje jete apo vdekje per ne apo dhe femijet tane. Per nga mynyra se si po rrukullisen ngjarjet jemi perpara tentatives se trete te italianeve per kolonizimin e Shqiperise, pas Luftes se Vlores ne vitin 1920 dhe 7 Prillit 1939.Kesaj rradhe nuk kemi ushtri te armatosur deri ne dhembe, por kemi gjenocid mjedisor me perralla per investime apo zhvillim ekonomik. Te tradhetuar, si gjithmone, nga pushtet mbajtesit, problemi eshte se si duhet ta ndalim kete tragjedi qe po na afrohet.

*Specialist mjedisi