"Kreditë e shtrenjta, bankat mbrohen me interesat e larta"

Banka e Shqipërisë të ndërhyjë, bazuar në ligj, të kontrollojë bankat

Kredia e shtrenjt po rndon gjithnj e m shum xhepat e qytetarve shqiptar, ndrkoh q Banka e Shqipris ende nuk po ndrhyn me autoritetin e saj ligjor n rregullimin e ktij tregu. Selami Xhepa, deputet i mazhorancs dhe antar i Komisionit t Ekonomis, i pyetur nga “standard” se si e vlerson normn e interesit t kredive q aplikojn bankat e nivelit t dyt, e konsideron kredin e shtrenjt pr qytetarin shqiptar. “Kredia n Shqipri sht nga m t lartat n rajon dhe kjo ndodh pr shkak t skepticizmit q kan bankat”, - thot Xhepa. Sipas tij, n kt drejtim duhet t punojn n radh t par bankat e nivelit t dyt, t cilat duhet t jen m modeste n politikat mbrojtse t tyre. Xhepa nnvizon q bankat e nivelit t dyt duhet t rrisin konkurrencn n treg, me qllim q t jet tregu ai q t prcaktoj normat e kredis dhe kshtu qytetari sht ai q zgjedh.

Duke nnvizuar rndsin q ka rritja e konkurrencs mes bankave t nivelit t dyt, eksperti i ekonomis, Selami Xhepa, shton se duhet q Banka e Shqipris t jap ndikimin e saj ligjor n kt drejtim, duke rritur rolin mbikqyrs dhe kontrollues t saj tek bankat e nivelit t dyt. “BSH duhet t ndikoj me an t ligjit pr t krijuar nj treg ndrbankar efektiv”, - thot Xhepa. Nga ana tjetr, Xhepa tregohet praktik kur bhet fjal nse bankat zbatojn raportin krkes-ofert n vendosjen e interesave t kredis, sepse sipas tij, nse kredia sht afatshkurtr, interesi arrin deri n 14% n vit, ky raport shkon prtej shkakut krkes-ofert. “N fakt n treg krkesa e oferta duken se jan n prqasje, por kjo ndodh se bankat e nivelit t dyt jan m konservatore sesa paraqiten dhe ato prpiqen t jen m t sigurta dhe kjo sht arsye q ato mbajn interesa t larta t kredive”, - ka deklaruar dje pr “standard” Xhepa. Bankat shqiptare jan m t shtrenjtat e rajonit. Duke iu referuar nj raporti studimor pr vitin 2009 t Banks Botrore, deputeti Selami Xhepa thot se diferenca mes normave t interesit n Shqipri, krahasuar me vendet e rajonit, sht s paku 3 pik prqindjeje m shum. “Spredi i normave t interesit me t cilat operon sistemi bankar n Shqipri n raport me kt spred n vendet e rajonit rezultonte i disfavorshm, pra rezultonte me nj kosto m t lart. Shkonte nga 3 pik prqindjeje edhe m shum po ta krahasosh me vende q kan tregje financiare edhe m t zhvilluara”, - thot Xhepa.

Raporti i Banks s Shqipris i vitit 2009 ka pranuar se interesat e kredive jan rritur n krahasim me vitin 2008. Por nga ana tjetr, bankat e nivelit t dyt i kan rritur edhe me 1 pik prqindje interesat kredive n 3 muajt e par t vitit 2010 dhe kjo gj po rndon tek buxheti i familjarve shqiptar q jan kredimarrs. Bankat e nivelit t dyt po prdorin parat e depozitave shqiptare, pr t dhn kredi, ndrkoh q kredin e paguajn shum shtrenjt. Q kredit n Shqipri jan t shtrenjta, nj fakt i till sht pranuar edhe nga Banka Botrore, e cila n nj raport t saj ka vlersuar q kredia n vendin ton sht nga m t lartat n rajon, madje dhe n Evrop. Banka Botrore publikoi nj raport mbi konkurrencn n Shqipri dhe ku theksohej se shqiptart paguajn norm interesi rreth 14.1% pr kredit, ndrkoh q n vendet e Evrops kjo norm sht m e ult, ajo llogaritet deri n 6.9%. sht raporti i Banks s Shqipris q bn publik faktin q gjat vitit 2009, interesi i ponderuar pr kredit n lek shnon 1.59 pr qind, pra afro 14% nga 12.85 q ka qen n vitin 2008. Si shihet, masat lehtsuese t marra nga Banka e Shqipris nuk u reflektuan nga bankat e nivelit t dyt. Nse dikush n Shqipri merr kredi pr t bler nj apartament q kushton 100 mij euro dhe afati i kthimit t saj prcaktohet 20 vjet, ather kredimarrsi n varsi t banks ku e merr kredin i duhet t’i kthej asaj n 20 vjet bashk me interesat vlern e dy shtpive edhe m shum, duke i kthyer banks n varsi t s cils e ka marr, deri n 216 mij euro, 230 apo edhe 270 mij euro.