Presidenti Topi: Nevojitet ndjeshmëri shoqërore por edhe përkushtim institucional për jetimët.
5 mars 2008
Së pari dëshiroj ta filloj fjalën time me një përshëndetje të veçantë për fëmijët, ndjeshmëria për të cilët na bëri që të gjithëve, që të realizojmë këtë takim. Së dyti për nënat, por edhe për ndonjë baba që mund të jetë i pranishëm këtu dhe i cili është i detyruar nga rrethanat e jetës që të vuajë njësoj atë që vuan nëna, kur i ikën bashkëshorti. Dëshiroj gjithashtu të falenderoj organizatorët për këtë mundësi që na dhanë, për të shprehur jo thjesht sentimentet personale, apo të momentit, por për të shprehur përkushtimin dhe detyrimin për përkushtim institucional. Unë dëshiroj gjithashtu të falenderoj Kryetarin e Bashkisë, Prefekten, të gjithë zotërinjtë që janë këtu, të cilët realisht po japin shembullin e krijimit të një klime, e cila është jo vetëm e nevojshme, por është e domosdoshme për të trajtuar problemet mjaft komplekse, që kanë të bëjnë me jetimët.
Me Kryetarin e Shoqatës Kombëtare unë jam takuar disa herë në cilësi të ndryshme, por një moment unë nuk do ta harroj. Kemi qenë në Kuvendin e Shqipërisë, në mos gaboj ka qenë nëntor i vitit 1996, në momentin kur Parlamenti i Shqipërisë miratoi ligjin për jetimët, nga galeria sipër erdhën duartrokitje dhe besoj që ishte një moment shumë i rëndësishëm, kur kjo shoqatë, e cila u krijua dhe vazhdon të operojë, jo thjesht mbi një sfond, apo bazament human, por me detyrimin që të jetë mbrojtëse e interesave të jetimëve të Shqipërisë, arriti që së bashku me kolegët dhe me të gjithë parlamentarët ta fusë aktivitetin e saj në një rrafsh ligjor. Kanë kaluar 15 vite dhe 15 vite nuk janë pak. Por gjatë kësaj kohe fati dhe drejtimi i jetës sjell gjithmonë situata kur fëmijët mbesin jetimë, por kurrësesi nuk duhet të mbesin jetimë nga përkujdesi i shtetit, nga përkujdesi i shoqatave, tek e fundit nga përkujdesi human, nga përkujdesi njerëzor. T’i themi gjërat në një sens më realist. Sot është e vështirë, për shkak të vrullit, ritmeve që ka jeta, për shkak të vështirësive që ka jeta, për shkak vetë periudhës që kalojmë, kur secili kërkon të stabilizojë pozicionin, aktivitetin e tij, është e vështirë që të edukosh, që të rrisësh fëmijën duke pasur të dy prindërit. Përfytyroni se sa e vështirë është kur njëri nga prindërit mungon, përkushtimi i nënës apo i babait në rastin tjetër është i tillë që duhet të na bëjë ne, të mos ta shohim duke bërë sehir. Në duhet patjetër të rikthejmë ndjeshmërinë në parametrat humanë tek gjithësecili. Por edhe kjo nuk mjafton. Ne duhet të jemi të vëmendshëm që të organizojmë një rrjet të të gjitha institucioneve, qofshin këto institucione të shtetit, qoftë edhe institucione të tjera që janë pjesë e shoqërisë civile, janë pjesë e kontigjentit të biznesmenëve, unë besoj që edhe pushteti lokal ka një përgjegjësi të drejtëpërdrejtë.
Shoqata Kombëtare vërtet funksionon në të gjithë Shqipërinë. Fakti që sot jemi në Pogradec, fakti që kemi qenë edhe në qytetet e tjera, ndoshta jo me këtë tematikë specifike, por kemi dëgjuar të njëjtën problematikë, por edhe plani që kemi për të vizituar në të gjithë Shqipërinë e për të pasur afër pikërisht përfaqësues të kësaj shoqate nëpër qytete të Shqipërisë, tregon që ne jemi të përkushtuar që ta trajtojmë këtë problem. Problemet janë mjaft komplekse, problemet fillojnë me çështjet ekonomike, me çështje të punësimit, vazhdojnë me probleme të strehimit. Ne e pamë në strukturë, në përqindje që rreth 56% e jetimëve në rrethin tuaj jetojnë në fshat dhe pjesa tjetër në qytet. Sigurisht secili ka vështirësitë e veta. Ne jemi sot këtu jo vetëm për të përkujtuar një eveniment në prag të festave të 7 dhe 8 Marsit, pra janë dy festa shumë sinjifikative, njëra dita e mësuesit, që është shumë i lidhur me edukimin e fëmijëve. Unë besoj që ndjeshmëria tek mësuesi është për të mbuluar atë pjesë të edukimit në shkollë të fëmijëve pa përjashtim, por do të thoja me një mesazh në mënyrë të veçantë për fëmijët jetimë, sepse mbush një boshllëk. Pjesa tjetër ka të bëjë me festën e 8 Marsit, që është festa e nënës, të cilat përveç humbjes së bashkëshortit kanë edhe preokupimin e madh për të rritur fëmijët.
Kjo është pjesa që ne padyshim e evidentojmë. Pjesa tjetër shumë e rëndësishme është se çfarë duhet të bëjmë? Ajo që duhet të bëjmë, duhet të jetë shumë e menduar shumë e organizuar. Unë do t’i sugjeroja Shoqatës, e cila natyrisht ka bazamentin e vet ligjor, ka veprimtarinë e vet, ka përkushtimin dhe preokupacionin e vet që duhet të dijë të ndërtojë në mënyrë shumë të studiuar të gjithë problematikën. Sigurisht që e gjithë problematika nuk përballohet me një ditë dhe me një muaj, sepse janë çështje mjaft komplekse. Por shoqata duhet të dijë në mënyrë specifike të evidentojë rastet më problematike që mund të fillojnë me përkujdesjen, me ndihmën ekonomike, por ka mjaft raste që konsiderohen shumë shqetësuese përsa i përket edhe strehimit. Pra e rëndësishme është që të ndërtojmë një rrjet të mirëorganizuar të të gjitha institucioneve. Është shumë e rëndësishme që në këto kohë edhe media të bëjë një punë më të kualifikuar dhe me një vëmendje më të madhe ndaj këtij kontigjenti fëmijësh, në mënyrë që këta fëmijë të ndiejnë gjithmonë kujdesin që vjen jo vetëm nga familja, por edhe nga shoqëria. Së dyti është shumë e rëndësishme që pa asnjë lloj hezitimi duhet të krijohet një ndjeshmëri tjetër edhe tek politika, duhet të krijohet një lobing i vërtetë edhe në Parlament për çështje që nuk mjaftojnë të futen në rrugën e reformimit të ligjit, por edhe një lloj suporti edhe nëpër institucionet e tjera. Çdo qytet përfaqësohet në Parlament, do të ketë ndoshta një përfaqësim më të mirë, më harmonik me mundësinë që kemi, të paktën për atë që kanë deklaruar partitë politike për të ndryshuar sistemin zgjedhor, kur në mënyrë shumë harmonike do të përfaqësohen të gjitha rajonet e Shqipërisë. Me këtë dua të them që ekziston mundësia e plotë që të rritet vëmendja dhe përkujdesi për fëmijët jetimë. Unë natyrisht do të bëj më të mirën, brenda mundësive të mia dhe të institucionit, për të promovuar, stimuluar dhe për të qenë i pranishëm jo thjesht për efekt psikologjik, por për të demonstruar që ka nevojë që të ketë një nxitje në këtë drejtim, në mënyrë që njerëzit të mos futen në konturin e halleve të tyre dhe të indiferencës së tyre, por të jenë më sensibël, për të kontribuar në mënyrë të veçantë për këtë kategori, sepse fëmijët do të rriten, sepse është vetë vitaliteti i moshës, është vetë jeta që do ta bëjë të vetën, fëmijët do të rriten. E rëndësishme është që këta fëmijë të rriten me përkujdesin e duhur. Unë sinqerisht ju falenderoj për organizimin e këtij takimi dhe në 15-vjetorin e Shoqatës ju uroj që të rrisni patjetër cilësinë e veprimtarisë së Shoqatës tuaj dhe për këtë jam i bindur, duke ju ofruar publikisht ndihmën dhe kontributin e pakursyer të Institucionit të Presidentit.
Faleminderit!
Së pari dëshiroj ta filloj fjalën time me një përshëndetje të veçantë për fëmijët, ndjeshmëria për të cilët na bëri që të gjithëve, që të realizojmë këtë takim. Së dyti për nënat, por edhe për ndonjë baba që mund të jetë i pranishëm këtu dhe i cili është i detyruar nga rrethanat e jetës që të vuajë njësoj atë që vuan nëna, kur i ikën bashkëshorti. Dëshiroj gjithashtu të falenderoj organizatorët për këtë mundësi që na dhanë, për të shprehur jo thjesht sentimentet personale, apo të momentit, por për të shprehur përkushtimin dhe detyrimin për përkushtim institucional. Unë dëshiroj gjithashtu të falenderoj Kryetarin e Bashkisë, Prefekten, të gjithë zotërinjtë që janë këtu, të cilët realisht po japin shembullin e krijimit të një klime, e cila është jo vetëm e nevojshme, por është e domosdoshme për të trajtuar problemet mjaft komplekse, që kanë të bëjnë me jetimët.
Me Kryetarin e Shoqatës Kombëtare unë jam takuar disa herë në cilësi të ndryshme, por një moment unë nuk do ta harroj. Kemi qenë në Kuvendin e Shqipërisë, në mos gaboj ka qenë nëntor i vitit 1996, në momentin kur Parlamenti i Shqipërisë miratoi ligjin për jetimët, nga galeria sipër erdhën duartrokitje dhe besoj që ishte një moment shumë i rëndësishëm, kur kjo shoqatë, e cila u krijua dhe vazhdon të operojë, jo thjesht mbi një sfond, apo bazament human, por me detyrimin që të jetë mbrojtëse e interesave të jetimëve të Shqipërisë, arriti që së bashku me kolegët dhe me të gjithë parlamentarët ta fusë aktivitetin e saj në një rrafsh ligjor. Kanë kaluar 15 vite dhe 15 vite nuk janë pak. Por gjatë kësaj kohe fati dhe drejtimi i jetës sjell gjithmonë situata kur fëmijët mbesin jetimë, por kurrësesi nuk duhet të mbesin jetimë nga përkujdesi i shtetit, nga përkujdesi i shoqatave, tek e fundit nga përkujdesi human, nga përkujdesi njerëzor. T’i themi gjërat në një sens më realist. Sot është e vështirë, për shkak të vrullit, ritmeve që ka jeta, për shkak të vështirësive që ka jeta, për shkak vetë periudhës që kalojmë, kur secili kërkon të stabilizojë pozicionin, aktivitetin e tij, është e vështirë që të edukosh, që të rrisësh fëmijën duke pasur të dy prindërit. Përfytyroni se sa e vështirë është kur njëri nga prindërit mungon, përkushtimi i nënës apo i babait në rastin tjetër është i tillë që duhet të na bëjë ne, të mos ta shohim duke bërë sehir. Në duhet patjetër të rikthejmë ndjeshmërinë në parametrat humanë tek gjithësecili. Por edhe kjo nuk mjafton. Ne duhet të jemi të vëmendshëm që të organizojmë një rrjet të të gjitha institucioneve, qofshin këto institucione të shtetit, qoftë edhe institucione të tjera që janë pjesë e shoqërisë civile, janë pjesë e kontigjentit të biznesmenëve, unë besoj që edhe pushteti lokal ka një përgjegjësi të drejtëpërdrejtë.
Shoqata Kombëtare vërtet funksionon në të gjithë Shqipërinë. Fakti që sot jemi në Pogradec, fakti që kemi qenë edhe në qytetet e tjera, ndoshta jo me këtë tematikë specifike, por kemi dëgjuar të njëjtën problematikë, por edhe plani që kemi për të vizituar në të gjithë Shqipërinë e për të pasur afër pikërisht përfaqësues të kësaj shoqate nëpër qytete të Shqipërisë, tregon që ne jemi të përkushtuar që ta trajtojmë këtë problem. Problemet janë mjaft komplekse, problemet fillojnë me çështjet ekonomike, me çështje të punësimit, vazhdojnë me probleme të strehimit. Ne e pamë në strukturë, në përqindje që rreth 56% e jetimëve në rrethin tuaj jetojnë në fshat dhe pjesa tjetër në qytet. Sigurisht secili ka vështirësitë e veta. Ne jemi sot këtu jo vetëm për të përkujtuar një eveniment në prag të festave të 7 dhe 8 Marsit, pra janë dy festa shumë sinjifikative, njëra dita e mësuesit, që është shumë i lidhur me edukimin e fëmijëve. Unë besoj që ndjeshmëria tek mësuesi është për të mbuluar atë pjesë të edukimit në shkollë të fëmijëve pa përjashtim, por do të thoja me një mesazh në mënyrë të veçantë për fëmijët jetimë, sepse mbush një boshllëk. Pjesa tjetër ka të bëjë me festën e 8 Marsit, që është festa e nënës, të cilat përveç humbjes së bashkëshortit kanë edhe preokupimin e madh për të rritur fëmijët.
Kjo është pjesa që ne padyshim e evidentojmë. Pjesa tjetër shumë e rëndësishme është se çfarë duhet të bëjmë? Ajo që duhet të bëjmë, duhet të jetë shumë e menduar shumë e organizuar. Unë do t’i sugjeroja Shoqatës, e cila natyrisht ka bazamentin e vet ligjor, ka veprimtarinë e vet, ka përkushtimin dhe preokupacionin e vet që duhet të dijë të ndërtojë në mënyrë shumë të studiuar të gjithë problematikën. Sigurisht që e gjithë problematika nuk përballohet me një ditë dhe me një muaj, sepse janë çështje mjaft komplekse. Por shoqata duhet të dijë në mënyrë specifike të evidentojë rastet më problematike që mund të fillojnë me përkujdesjen, me ndihmën ekonomike, por ka mjaft raste që konsiderohen shumë shqetësuese përsa i përket edhe strehimit. Pra e rëndësishme është që të ndërtojmë një rrjet të mirëorganizuar të të gjitha institucioneve. Është shumë e rëndësishme që në këto kohë edhe media të bëjë një punë më të kualifikuar dhe me një vëmendje më të madhe ndaj këtij kontigjenti fëmijësh, në mënyrë që këta fëmijë të ndiejnë gjithmonë kujdesin që vjen jo vetëm nga familja, por edhe nga shoqëria. Së dyti është shumë e rëndësishme që pa asnjë lloj hezitimi duhet të krijohet një ndjeshmëri tjetër edhe tek politika, duhet të krijohet një lobing i vërtetë edhe në Parlament për çështje që nuk mjaftojnë të futen në rrugën e reformimit të ligjit, por edhe një lloj suporti edhe nëpër institucionet e tjera. Çdo qytet përfaqësohet në Parlament, do të ketë ndoshta një përfaqësim më të mirë, më harmonik me mundësinë që kemi, të paktën për atë që kanë deklaruar partitë politike për të ndryshuar sistemin zgjedhor, kur në mënyrë shumë harmonike do të përfaqësohen të gjitha rajonet e Shqipërisë. Me këtë dua të them që ekziston mundësia e plotë që të rritet vëmendja dhe përkujdesi për fëmijët jetimë. Unë natyrisht do të bëj më të mirën, brenda mundësive të mia dhe të institucionit, për të promovuar, stimuluar dhe për të qenë i pranishëm jo thjesht për efekt psikologjik, por për të demonstruar që ka nevojë që të ketë një nxitje në këtë drejtim, në mënyrë që njerëzit të mos futen në konturin e halleve të tyre dhe të indiferencës së tyre, por të jenë më sensibël, për të kontribuar në mënyrë të veçantë për këtë kategori, sepse fëmijët do të rriten, sepse është vetë vitaliteti i moshës, është vetë jeta që do ta bëjë të vetën, fëmijët do të rriten. E rëndësishme është që këta fëmijë të rriten me përkujdesin e duhur. Unë sinqerisht ju falenderoj për organizimin e këtij takimi dhe në 15-vjetorin e Shoqatës ju uroj që të rrisni patjetër cilësinë e veprimtarisë së Shoqatës tuaj dhe për këtë jam i bindur, duke ju ofruar publikisht ndihmën dhe kontributin e pakursyer të Institucionit të Presidentit.
Faleminderit!