A mund te gjeje Greqia rrugedalje nga kriza

Rruga e Greqise per daljen nga kriza do te kaloje ne nje faze te dhimbshme pershtatjeje qe do te zgjase nje dhjetevjecar. Gjate kesaj kohe do te ulen pagat papunesia do te rritet. Ky vleresim i Ansgar Belke nga Instituti Gjerman per Kerkime Ekonomike u nda edhe nga pjesemarres te tjere te nje konference te Shoqates se Evropes Juglindore ne Berlin.Bildunterschrift Takimi i Shoqates se Evropes Juglindore

Vecanerisht e dhimbshme per njerezit ne Greqi eshte faza e pare e procesit te konsolidimit e cila ka filluar dhe ku duhen reduktuar borxhet e buxhetit. Ne periudhe afatshkurter masat jane vetem te karakterit fiskal rritje e tatimeve dhe taksave shkurtim i shpenzimeve shteterore per investime pensioneve dhe pagave te punonjesve shteterore. Vetem pagat e ketyre te fundit ne 18 muajt e fundit jane reduktuar me deri 40 per qind.

Keto instrumente fiskale mund te perdoren megjithate vetem ne periudhe afatshkurter pasi me kohe ato i marrin ekonomise fuqine blerese. Nese kjo si ne rastin e Greqise nuk shoqerohet me rritje te eksporteve atehere rezultati eshte mbyllje firmash dhe shkurtime vendesh pune. Qe tani vendi eshte zhytur ne nje recesion te thelle. Papunesia eshte mbi 18 per qind nderkohe qe ekonomia mund te bjere me 7 per qind kete vit.

fare duhet bere

Normalisht nje shtet ne kete situate do te vinte ne pune makinen per shtypjen e parave dhe do te hidhte ne qarkullim para te reja thote profesori i ekonomise Andreas Freytag nga Universiteti i Jenas ekspert per ceshtje te investimeve. Keshtu firmat mund furnizohen me kredi dhe vete shteti eshte ne gjendje te nxise rritjen e ekonomise me programe strukturore dhe ndihma ne investime per sipermarrjet private.Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Prof. Andreas Freytag nga Universiteti i Jenas

Por Greqia kete nuk mund ta beje pasi ajo ben pjese ne nje unionin monetar Eurozone. Kjo do te thote edhe qe ajo nuk mund te marre masa per te nencmuar monedhen e saj per te bere keshtu me te lira produktet dhe sherbimet e saj.

eshtjet e konsolidimit te buxhetit grek jane specialitet i Jens Bastian anetar i Task Force per Greqine te ngritur nga Komisioni Evropian. Ky grup pune ka si detyre te beje me efektive punen e ministrive greke. Bastian thote se Greqia ka bere perparime te medha ne perpjekjen per arritjen e nje buxheti te balancuar. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Dr. Jens Bastian anetar i Task Force te Komisionit Evropian per Greqine.

Por pasoje e ketyre perpjekjeve eshte edhe qe nuk ka para ne dispozicion per investime publike. Vec kesaj bankat greke nuk japin me thuajse fare kredi per bizneset nderkohe qe investuesit private jane te rezervuar ne investimet e tyre ne Greqi. Atyre nuk u pelqen klima e investimeve ne Greqi pasiguria ligjore eshte e madhe ka shume korrupsion moral te dobet per shlyerjen e detyrimeve nga shteti grek.

Per te eliminuar keto mangesi jane te rendesishme programet e nisura te reformave. Por perse duhet te kete sukses dicka qe deri tani ka deshtuar Jo vetem Greqia por edhe shtete te tjera te Eurozones kane veshtiresi te medha te gjejne kreditore thote Andreas Freytag ne nje konference te fondacionit Konrad Adenauer. Meqenese tani te gjitha keto shtete ndodhen nen te njejten trysni qeverite perkatese kombetare do ta kene me te lehte te zbatojne reformat kunder qendreses se grupeve te interesit duke iu referuar vendeve te tjera.

Autor Panagiotis Kouparanis / E. Xhani
Redaktoi Aida Cama