BSH: Parashikimet per treguesit e ekonomise i kemi te sakta Eglantina Nasi

Per pjesen me te madhe te treguesve te ekonomise shqiptare, parashikimet e bera nga ekspertet rreth tyre, jane te sakta. Ndersa gabimet e mundshme e ndeshura ne perllogaritjen e tyre mund te cilesohen si te pakonsiderueshme dhe qe nuk kane aspak ndikim ne politikat monetare te vendimmarresve. Keshtu pohon nje hulumtim empirik i studiuesve te Departamentit te Kerkimeve nga Banka e Shqiperise, mbi dukurine e pasigurise qe mund te ekzistoje ne parashikimin e treguesve makro-ekonomike. Duke garantuar ne kete menyre autoritetet vendim-marrese se mund t'i perdorin pa hezitim shifrat e parashikimeve te treguesve kryesore per hartimin e tyre. Referuar kryesisht treguesve te tille si ai i Prodhimit te Brendshem Bruto real, investimeve totale, eksporteve apo inflacionit, ekspertet e BSH-se pohojne se aftesia per parashikimin e tyre rezulton me nje asimetri pozitive, pra i mbivleresuar, por gjithsesi i pagabueshem. Ndersa, parashikimet per konsumin dhe investimet private, jane kryesisht parashikime qe rezultojne si te nenvleresuara, praktikisht me disa 0.001% negative. Por qe edhe keta tregues, mund t'i marrim si te mireqene dhe si te sakte, pasi "gabimi" i kryer ne parashikim, eshte i pallogaritshem. "Parashikimet makro-ekonomike jane mjaft te rendesishme per procesin e vendim-marrjes dhe, si te tilla, duhet arritur nje perqasje sa me e mire e tyre", cilesojne mes te tjerash ekspertet. Duke pohuar se ky proces, eshte persosur ne Banken e Shqiperise duke filluar nga viti 2006. E duke pranuar, se gjithsesi, "do te duhet te jetojme me gabimet e parashikimeve tona". "Por me e rendesishmja eshte se ne duhet te kuptojme burimin e pasigurise ne te gjithe procesin e vendimmarrjes", - argumentojne ata. E duke kaluar me tej ne detaje, hulumtimi i lartpermendur, tregon sesi pjesa me e madhe e pasigurise ne parashikimin e vleres se PBB-se reale, buronte per shembull nga pasigurite qe e kane prejardhjen nga ekuacioni i konsumit dhe i investimeve private, duke marre ne konsiderate faktin se keta dy perberes kane nje peshe te konsiderueshme ne totalin e ketij treguesi kyc ne makro-ekonomine shqiptare. Ne fund, ai perfundon me cilesimin se pjesa me e madhe e "gabimeve" qe behen ne parashikimin e treguesve ekonomike te vendit, rezulton me mbivleresim. "Pasiguria eshte nje atribut i pandare i cdo parashikimi, i cili eshte rezultat i nje numri te caktuar faktoresh, qe bazohen ne pervoja te ndryshme ekonomike", - perfundojne ata. Per ta permbyllur se nuk mund te jene te njejtat pritshmeri ne lidhje me goditjet e ndryshme ekonomike, per te bazuar me pas vleresimin rreth tyre.