Ballkani e kaluara dhe e ardhmja
NJU JORK- Bosnja Serbia dhe Kosova kane bere nje rruge te gjate qe nga vitet 1990.
Serbia nuk eshte me nje agresore e ashper. Bosnja nuk eshte me nje fushe vrasjesh dhe Kosova dikur e terrorizuar nga Serbia sot eshte nje shtet i pavararur.
Washingtoni dhe ne menyre te vecante presidenti Bill Klinton kane nje pjese te madhe te kesaj merite.
Kur Sekretarja amerikane e Shtetit Hilari Klinton te vizitoje keto tre shtete kete jave asaj i duhet te vere theksin ne vazhdimin e reformave dhe ne diplomaci te cilat jane esenciale ne tranzicionit e tyre drejt te ardhmes te paqte e demokratike
Ndersa ka ende shume gjera te vjetra per tu zgjidhur. Presidenti serb Boris Tadic eshte i etur qe vendi i tij te hyje ne Bashkimin Europian dhe eshte angazhuar per te zbutur tensionet ne rajon
Me ne fund kete pranvere Beogradi pranoi pergjegjesite dhe kerkoi falje per krimet e luftes ne masakren e Srebrenicespor ende nuk eshte arrestuar dhe dorezuar ne Gjykaten e Hages pergjegjesi per keta krime gjenerali Ratko Mladic sic insiston Europa.
Beogradi vazhdon te refuzoje pavaresine e Kosoves por ka rene dakord per bisedime me ndermjetesimin e Bashkimit europian. Zonja Klinton duhet te ushtroje presion qe te dyja palet qe te angazhohen seriozisht ne bisedime. Shumica shqiptare ne Kosove te drejtat e te cileve Washingtoni i mbrojti duke shkuar ne lufte duhet te beje nje pune me te mire ne mbrojtje te pakices serbe.
Institucionet politike jashtezakonisht komplekse te Bosnjes te vijezuara me Marreveshjen e Dejtonit jane duke caluar ne progresin e tyre. 15 vite me vone shtetet e vogla rivale njera e predominuar nga serbet dhe tjetra nga myslimanet kroate dhe nje presidence trepaleshe mezi arrijne te marrin vendime per ceshtje shume te rendesishme.
Keto perfshihet rivendosja e emigranteve ceshtja e pronave dhe vendimi nese qeveria kombetare ose minishtetet duhet te kontrollijne ndertesat dhe pajisjet ushtarake te ish jugosllavise.
Ne zgjedhjet kombetare te ketij muaji myslimanet dhe kroatet zgjodhen perfaqesuesit me mendje me te hapur dhe me te moderuar.
Serbet e Bosnjes zgjodhen lider te cilet vazhdojne te bejne thirrje per ndarje. Zonja Klinton duhet ti beje te qarte serbeve te Bosnjes se ndarja do te thote izolim ndersa bashkepunimi do te hape mundesite per tju bashkuar ekonomise europiane. Gjithashtu aji duhet te vere theksnin ne reformimin e marreveshjes se Dejtonit te krijuar per nje shtet te bashkuar dhe funksional.
Anetaresimi ne Bashkimin Europian eshte nxitja me e mire per te tre keto shtete per te ecur perpara por recesioni dhe nacionalizimi ne rritje ne Gjermani kane dobesuar autoritetin e institucioneve te bllokut evropian. Ne kete kushte Shtetet e Bashkuara te Amerikes duhet te jene te angazhuara vendosmerisht per ti zgjidhur keto ceshtje.
Editoriali eshte botuar sot ne faqen online te New York Times
Perktheu Suela Gera/ BalkanWeb
Serbia nuk eshte me nje agresore e ashper. Bosnja nuk eshte me nje fushe vrasjesh dhe Kosova dikur e terrorizuar nga Serbia sot eshte nje shtet i pavararur.
Washingtoni dhe ne menyre te vecante presidenti Bill Klinton kane nje pjese te madhe te kesaj merite.
Kur Sekretarja amerikane e Shtetit Hilari Klinton te vizitoje keto tre shtete kete jave asaj i duhet te vere theksin ne vazhdimin e reformave dhe ne diplomaci te cilat jane esenciale ne tranzicionit e tyre drejt te ardhmes te paqte e demokratike
Ndersa ka ende shume gjera te vjetra per tu zgjidhur. Presidenti serb Boris Tadic eshte i etur qe vendi i tij te hyje ne Bashkimin Europian dhe eshte angazhuar per te zbutur tensionet ne rajon
Me ne fund kete pranvere Beogradi pranoi pergjegjesite dhe kerkoi falje per krimet e luftes ne masakren e Srebrenicespor ende nuk eshte arrestuar dhe dorezuar ne Gjykaten e Hages pergjegjesi per keta krime gjenerali Ratko Mladic sic insiston Europa.
Beogradi vazhdon te refuzoje pavaresine e Kosoves por ka rene dakord per bisedime me ndermjetesimin e Bashkimit europian. Zonja Klinton duhet te ushtroje presion qe te dyja palet qe te angazhohen seriozisht ne bisedime. Shumica shqiptare ne Kosove te drejtat e te cileve Washingtoni i mbrojti duke shkuar ne lufte duhet te beje nje pune me te mire ne mbrojtje te pakices serbe.
Institucionet politike jashtezakonisht komplekse te Bosnjes te vijezuara me Marreveshjen e Dejtonit jane duke caluar ne progresin e tyre. 15 vite me vone shtetet e vogla rivale njera e predominuar nga serbet dhe tjetra nga myslimanet kroate dhe nje presidence trepaleshe mezi arrijne te marrin vendime per ceshtje shume te rendesishme.
Keto perfshihet rivendosja e emigranteve ceshtja e pronave dhe vendimi nese qeveria kombetare ose minishtetet duhet te kontrollijne ndertesat dhe pajisjet ushtarake te ish jugosllavise.
Ne zgjedhjet kombetare te ketij muaji myslimanet dhe kroatet zgjodhen perfaqesuesit me mendje me te hapur dhe me te moderuar.
Serbet e Bosnjes zgjodhen lider te cilet vazhdojne te bejne thirrje per ndarje. Zonja Klinton duhet ti beje te qarte serbeve te Bosnjes se ndarja do te thote izolim ndersa bashkepunimi do te hape mundesite per tju bashkuar ekonomise europiane. Gjithashtu aji duhet te vere theksnin ne reformimin e marreveshjes se Dejtonit te krijuar per nje shtet te bashkuar dhe funksional.
Anetaresimi ne Bashkimin Europian eshte nxitja me e mire per te tre keto shtete per te ecur perpara por recesioni dhe nacionalizimi ne rritje ne Gjermani kane dobesuar autoritetin e institucioneve te bllokut evropian. Ne kete kushte Shtetet e Bashkuara te Amerikes duhet te jene te angazhuara vendosmerisht per ti zgjidhur keto ceshtje.
Editoriali eshte botuar sot ne faqen online te New York Times
Perktheu Suela Gera/ BalkanWeb