Borxhet dhe financat cfare do ta mbronte Evropen ne te ardhmen nga krizat
Kriza financiare private dhe krizat shteterore te borxheve kane bere qe vendet e eurozones te kene mosmarreveshje te medha me njera-tjetren. E gjitha filloi me nje bum kredish masive ne periferite e Evropes ne Jug dhe ne Irlande. Kjo u be e mundur sepse ..bankat dhane kredi me shume mendjelehtesi dhe bankat mbanin shume pak kapital te vetin thote eksperti i ekonomise dhe keshilltari qeveritar Clemens Fuest.
Prandaj sipas mendimit te tij ne qender duhet te jete nje reforme themelore e sistemit financiar. Hapat e pare jane ndermarre. Basel III quhet paketa e reformave te Komitetit te Bazelit per Rregullimin Nderkombetar te Pagesave te Bankave e cila ka si qellim kryesor nje kuote me te larte kapitali individual per bankat. Por sipas Clemens Fuest nga Universiteti i Oksfordit keto masa nuk shkojne aq larg sa duhetBildunterschrift Clemens Fuest profesor i ekonomise prane Universitetit te Oksfordit.
Vendimmarresit nuk jane ende gati te vendosin qe obligacionet shteterore duhet te jene ne te ardhmen te mbeshtetura nga kapitali vetiak .
Deri tani obligacionet shteterore konsideroheshin si investime pa rrezik. Per te blere keto lloj bonosh bankave nuk u duhet te depozitojne asgje si garanci. Edhe kjo ka cuar ne rritjen e borxhit te shteteve. Per te shlyer kete borxh vendet deficitare duhet te eksportojne me shume dhe te arrijne nje suficit te bilanceve. Per kete duhet te rritet aftesia konkurruese e vendeve periferike. Jrgen Trittin kryetar i grupi parlamentar te te Gjelberve ka nje sugjerimBildunterschrift Jrgen Trittin kryetar i grupi parlamentar te te Gjelberve.
Keto investime perfshijne per shembull ato ne infrastrukturen e tyre. Kjo eshte ideja per shembull per zhvillimin e rrjeteve trans-europiane te energjise elektrike dhe te gazit. Ketu ka nje mundesi te madhe per shembull per vendet e Jugut qe te krijojne vertet vlera ne fushen e energjise se rinovueshme .
Gjithashtu edhe vendet deficitare duhet te perballojne renie te metejshme te mireqenies per tu bere perseri konkurruese. Megjithate veshtrimi nuk mund te perqendrohet vetem tek shtetet me borxhe. Sepse deficitet e njerit jane tepricat e te tjereve. Edhe keto zhbalancime te medha ne zonen e euros kane cuar ne problemet e sotme. Meqenese ne vitet e fundit tepricat me te medha jane ne Gjermani duhet qe tani edhe gjermanet te veprojne ne anen tjeter thote Jrgen Trittinb
Gjermania duhet te beje dicka per shembull per te shmangur dobesite ne kerkesat e tregut te brendshme. Keto perfshijne masa te tilla si futjen e nje page ligjore minimale. Nese vendeve te tjera u predikohet se pagat duhet te zhvillohen vetem me produktivitetin pra qe nuk lejohet te rriten me shpejt se produktivitetit atehere ne Gjermani duhet bere e kunderta pagat nuk mund te mbeten gjithnje pas produktivitetit.
Komisioni i BE-se deshiron te vazhdoje te vezhgoje me kujdes balancen ekonomike ne zonen e euros dhe te sanksionoje per momentin vetem deficitet. Per Jrgen Trittin megjithate ky eshte nje hap ne drejtimin e duhur
Ne nuk mund te vazhdojme me te vertete te perfytyrojme nje bashkim monetar i cili nuk eshte ne te njejten kohe nje bashkim ekonomik. Dhe ne nuk mund te vazhdojme tu ndihmojme vendeve te tjera te cilat kane hyre ne krize per shembull me garanci nga Gjermania sepse ato kane rene ne krize pasi kane aplikuar dumping te taksave dhe te rregulloreve.
Autor Zhang Danhong / Pandeli Pani
Redaktoi E. Xhani