Buxheti 2010-2013, sa do rriten pagat e pensionet

 

Fabiola Çela

Pagat e punonjësve buxhetorë do të rriten mesatarisht me 5 deri në 7 për qind. Ndërsa rritja mesatare e pensioneve është parashikuar të jetë 11 për qind. Edhe për vitet në vijim, qeveria ka vendosur që shpenzimet kapitale të qëndrojnë në nivelin prej 7.03 për qind të PBB-së. Pjesa më e madhe e parave do të shkojë për ato investimet strategjike që kanë nisur por nuk kanë përfunduar ende. Në mbledhjen e saj të fundit, qeveria ka miratuar projektvendimin për disa ndryshime në kuadrin makroekonomik fiskal për periudhën 2010-2012.
Pagat
Fondi i shpenzimeve të personelit, pra paga dhe sigurimet shoqërore parashikohet të ruajnë nivelin prej 5.2 për qind të PBB-së, për periudhën 2010-2012. Këtu është përjashtuar rezerva për rritjen e parashikuar të pagave, e cila për vitin 2010 kap shifrën e 3 miliardë lekëve. Për periudhën 2010-2012 parashikohet një rritje mesatare e pagave në masën 5-7 për qind. “Niveli i transfertës për Institutin e Sigurimeve Shoqërore dhe Institutin e Sigurimit të Kujdesit Shëndetësor është rezultante e nivelit të të ardhurave që parashikohen për këto institucione dhe nivelit të shpenzimeve për këto institucione. Niveli i shpenzimeve për ISSH-ë parashikohet të arrijë në 80.9 miliardë lekë në 2010, ndërsa për vitin 2011 niveli i shpenzimeve për ISSH-ë parashikohet të jetë 84.1 miliardë lekë. Kurse për vitin 2012 niveli i shpenzimeve është parashikuar të jetë 87.5 miliardë lekë”, thuhet në projektvendimin e miratuar nga qeveria.
Shpenzimet kapitale
Shpenzimet kapitale për vitin 2010 do të qëndrojnë në nivelin prej 7.03 për qind të PBB-së, ku shpenzimet me financim të huaj do të rriten në 1.85 për qind të PBB-së. Shpenzimet kapitale do të vazhdojnë me ritme të larta në sektorët prioritarë të qeverisë, si infrastruktura, arsimi, shëndetësia dhe bujqësia e zhvillimit rural. Për vitin 2011 ato parashikohen 7.05 për qind të PBB-së, ndërsa në vitin 2012 kapin masën e 6.9 për qind të PBB-së. Me prioritet në listën e investimeve do të vazhdojnë të përzgjidhen ato investime, të cilat janë vazhdim i projekteve të mëparshme, investime të cilat janë strategjike për zhvillimin ekonomik dhe social të vendit. Qeveria ka parashikuar që shpenzimet totale buxhetore për periudhën 2010-2012 të jenë në masën e 411.7 miliardë lekë ose 32.02 për qind e PBB-së. Ndërsa shpenzimet korente parashikohen të jenë 24.29 për qind të PBB-së në vitin 2010, 24.05 për qind të PBB-së në 2011, dhe 23.76 për qind të PBB-së në 2012.

Tabela e buxhetit

2010        1011        1012
Totali i të ardhurave
368309        409346        453335   
Të ardhura tatimore
337946        376895        418436
Nga tatimet dhe doganat
354713        282977        313546
Të ardhura nga pushteti vendor
20948        23434        26153
Të ardhura nga buxheti i pavarur
62285        70484        78737
Të ardhura jotatimore
23873        25306        26824
Totali i shpenzimeve
411727        456447        497814
Interesat
37240        40316        42003
Shpenzime operative mirëmbajtje
40402        47348        55398
Subvencionet
2500        2900        2900
Mbështetje për energjinë
-        -        -
Shpezimet për Sig. Shoq. e Shëndetit
106366        110621        115045
Shpenzime për buxhetin lokal
39433        42634        47732
Shpenzime të tjera
18942        21220        24003
Fondi rezervë, kontigjenca
8952        14873        17872
Kompensimi në vlerë i pronarëve
700        1200        1700
Shpenzime kapitale
90402        100109        108036
Deficiti
-43418        -47101        -44479
Financim i deficitit
43418        47101        44479
I brendshëm
34303        38351        34819
I Huaj
9115        8750        9660

Interesat 2.9 për qind e PBB-së
Shpenzimet për interesa në vitin 2010 do të ruajnë nivelin 37.2 miliardë lekë ose 2.9 për qind e PBB-së, nga 3 për qind e PBB-së që ishte në vitin 2009. Parashikimi i nivelit të shpenzimeve për interesa dhe nivelit të ripagesave, pra pagesa e principalit të borxhit të huaj, është bazuar në fluksin e huamarrjes së brendshme dhe të huaj, si dhe në nivelin e parashikuare të normës së interesit në kushtet e një situate makroekonomike të qëndrueshme.

Ndihma ekonomike
Qeveria ka parashikuar që shpenzimet për ndihmë ekonomike dhe paaftësi, pagesë papunësie dhe kompensim për ish- të përndjekurit politikë, të arrijnë në 1.47 për qind të PBB-së në 2010, 1.49 për qind në 2011, dhe 1.53 për qind në 2012. Sipas projektvendimit të miratuar nga qeveria, edhe gjatë viteve në vijim do të vazhdohet të mbahet parasysh politika për një rritje të diferencuar midis zërave. Ndërkohë që ndihma ekonomike, si rezultat i përmirësimeve ligjore dhe administrative do të vijë duke u ulur. Pjesa më e madhe e pagesës do të shkojë për pagesën e paaftësisë, si rezultat i indeksimit të saj, rritjes së numrit të përfituesve dhe përmirësimit të procedurave të përfitimit të një statusi të tillë.

Fondi rezervë
Niveli i fondit rezervë dhe kontigjencës së Këshillit të Ministrave për tre vitet e ardhshme, është parashikuar të rritet gradualisht duke rezultuar 8.9 miliardë lekë në 2010, 14.8 miliardë lekë në 2011 si dhe 17.8 miliardë lekë në 2012. Më konkretisht, qeveria ka parashikuar që në vitin 2012 fondi rezervë i Këshillit të Ministrave të arrijë në 5 miliardë lekë fondi kontigjencë për financimin e deficitit në 9.97 miliardë lekë. Ndërsa fondi kontigjencë për rritjen e pensioneve është parashikuar të jetë 2.7 miliardë lekë në 2010, 2.6 miliardë lekë në 2011 si dhe 2.9 miliardë lekë në 2012. Niveli i shpenzimeve për kompensimin në vlerë të ish-pronarëve është parashikuar që të arrijë vlerën e 700 milionë lekëve
në 2010, 1.2 miliardë lekë në 2011 si dhe 1.7 miliardë lekë në 2012.