E Shtunë, 31 Tetor 2026

Dhimbjet e mesit, si ti dalloni nga se ju shkaktohen



Shiatikët, lumbalgjitë (këputja e mishit), dhimbjet e mesit, tashmë janë bërë të njohura, veçanërisht në qytete të mëdha, ku njerëzit punojnë në ambiente të mbyllura dhe të automatizuara dhe ku pak kohë mbetet për të bërë lëvizje të gjalla, që mund të mbajnë në formë trupin, kolonën vertebrore, aftësinë e trupit për të lëvizur në mënyrë të shkathët, të shpejtë dhe organike. Ose në të kundërt, njerëzit janë të detyruar të bëjnë të njëjtat lëvizje, që të çojnë drejt sëmundjeve profesionale dhe, së pari, edhe tek sëmundjet e shiatikut. Shumë njerëz, për vite me radhë, vuajnë nga dhimbjet e shpinës dhe të kurrizit. Lumbalgjitë (këputjet e mishit), shiatiku, hernia, mundim, që njerëzit zakonisht e quajnë dhimbje të mesit. Një përqindje e madhe ankohen se vuajnë nga lumbalgjitë, dhimbje të mesit rreth veshkave, etj. Por shkaqet mund të jenë të shumta. Sigurisht, ato nuk duhen lënë pas dore: menjëherë duhet ndërhyrë, që jeta juaj të mos bëhet e dhimbshme fizikisht. Siç dihet, midis dy vertebrave të shtyllës kurrizore ndodhet një kërci në formë disku, disk ky që ndihmon për mosfërkimin e sipërfaqeve të kockave me njëra tjetrën, duke siguruar njëkohësisht elasticitetin, shpërndarjen e peshës dhe lehtësimin e lëvizjeve. Kur kjo mbështetje dëmtohet, ai zhvendoset dhe i humb funksionet e veta duke shtypur rrënjët e nervave dhe shkaktuar dhimbjet: ky është shiatiku.
Hernia diskale
Ju vuani nga një nevralgji lumbare kur nyja e diskut vertebral, apo një fragment i tij del nga unaza fijëzore. Ky aksion çliron enzima (fosfolipaze A2) me një fuqi të madhe inflamatore. Sëmundja, para së gjithash është shkak i inflamacionit të rrënjës nervore nga këto enzima. Çdo kompresion dhe shtypje e nervit të ngacmuar sjell këtë fenomen. Nëse hernia është në pjesën e pasme (posteriore) të diskut, ajo mund të jetë në kontakt me nervin e shtyllës kurrizore. Pra shkaktohet një shkarkesë elektrike nga irritimi dhe shtypja e nervit dhe dhimbja mund të përhapet në të gjithë zgjatimin e nervit. Sipas shkallës vertebrale të rrënjës nervore mund të bëhet fjalë për një shiatik (nervi shiatik që çon nervat në pjesën e pasme të kofshës dhe këmbës), ose një cruralgie (kryralgji - nervi “crural” që gjendet në pjesën e përparme, në rrëzë të kofshës).
Dhimbjet e mesit
Historia e lumbalgjisë është pothuaj e njëjtë. Është historia e atij, që si të thuash ka blerë biletën e kinemasë, por para se të hyjë, ajo i bie: ai ulet me rrëmbim ta marrë dhe nga kjo lëvizje e vrullshme ndjen dhimbje. Rezultati: ai nuk arriti ta shohë filmin atë natë, pasi u bllokua nga dhimbja. Dhe kjo ndodh shpesh kur ngremë pesha të rënda. Në këtë rast nyja diskale shtypet nga një peshë e rëndë dhe në mënyrë të menjëhershme. Pikërisht në këtë moment nyja diskale këput disa shtresëza të unazës fijezore. Dhimbja shkaktohet nga irritimi i nervit sinu-vertebral që ushqen me nerv periferinë e diskut. Dhimbja shkakton një reaksion mbrojtës, çka sjell si rezultat kontraktimin e dhimbshëm të muskujve lumbarë. Vertebrat artikulohen midis tyre përmes diskut intervertebral dhe dy artikulacioneve. Në të gjitha lëvizjet këto artikulacione luajnë rolin e drejtimit. Lumbalgjitë, si pasojë e artikulacioneve të pasme korrespondojnë me mbingarkesa ose një shtypje të zgjatur në një pozicion të keq. Ato mund të shfaqen dhe tek fëmijët e adoleshentët me një aksentim të “lordozë” (gropë) lumbare, veçanërisht te vajzat, ose nga mbingarkesa sportive. Te personat e moshuar, mungesa e kombinimit të kompresioneve dhe të dekompresioneve të diskut intervertebral keqëson me shpejtësi sipërfaqen e kërcit të artikulacionit dhe atëherë kemi fillimin e një artroze. Mbingarkesa vjen shpesh me një shtim në peshë ose nga një disk-artrozë (plakje e diskut). Pra, disku nuk luan më rolin e tij dhe pesha e trupit mbahet nga artikulacionet e pasme. Lumbalgjia është një krizë e dhimbjeve të mesit, të forta ose pak të forta. Shpesh kriza vjen gjatë ngritjes së peshave, kollës së fortë, etj. Rrethanat e shkaktimit të krizës janë identike me ato të lumbo-shiatikut, por prekin gjithashtu dhe harkun e mbrapme vertebral dhe ku çekuilibri ka efekt mbi disk. Ajo që dallon lumbalgon nga lumbalgo-shiatiku i fortë është mungesa e dhimbjeve nga shiatiku. Shenjat lumbare janë të njëjta.

Dhimbja e mesit, a është e trashëgueshme
Degjenerimi i diskut intervertebral ndodh tek të gjithë njerëzit dhe lidhet pa dyshim me moshën. Tek fëmija, disqet janë shumë të pasur me ujë dhe pak nga pak ato bëhen me fibra për t iu adaptuar rritjes së shtyllës kurrizore dhe shtimit të peshës trupore. Tek i rrituri, disku fillon të rrënohet, pra degjenerohet pak ose shumë me shpejtësi, çka varet nga personi. Kjo vihet re më shumë tek burrat sesa tek gratë. Kur disku intervertebral është i tejpërdorur dhe i holluar ai nuk mund të luajë rolin e tij si amortizator natyral.

Shiatiku, një dhimbje e tmerrshme
Kur ju ndërroni shtëpi dhe përpiqeni të ngrini kartonë të rëndë, papritmas një dhimbje e fortë paralizon këmbën tuaj. Dhimbja duket se kalon nga vithet, kofsha dhe këmba, gjer në shputën e këmbës. Madje një tkurrje e kolonës mund ta pengojë personin të përkulet përpara. Ndonjëherë dhimbja shkon deri në gju dhe faktori që e shkakton këtë nuk kuptohet lehtë. Dhimbja shtohet nga përpjekja që bëjmë, kolla apo teshtimat. Presionet dhe forcat e përkuljes përqendrohen në bazën e kolonës vertebrale. Kështu, nervat që preken më shpesh janë ata të rrënjës lumbare të parë dhe të 5-të (sacrale). Shiatiku shkaktohet edhe nga shkaqe të mjedisit, stresit, obeziteti, pirja e duhanit dhe rënia psikologjike. Por në të shumtën e rasteve mjekët e lidhin shiatikun me disqet intervertebrale.

Çfarë duhet të bëni kur jeni në krizë
Dita e parë
Është shumë e vështirë që të përcaktohet një diagnozë ditën e parë të dhimbjeve akute, pasi zona e prekur është e infektuar. Substancat inflamatore janë si zamka, pra i ngjisin bashkë fibrat muskulore, duke e reduktuar në maksimum lëvizjen. Çelësi i suksesit është që ta marrësh shtruar dhe të qëndrosh shtrirë, nëse ke mundësi. Në momentin e parë janë të dobishme medikamentet anti-inflamatore, si aspirina apo ibuprofeni. Në vendin ku ke dhimbje mund të vendosësh kubikë akulli. Kjo do të ndalojë substancat inflamatore që të hyjnë në ind dhe do përshpejtojë shërimin.
Dita e dytë
Shpina juaj mund të jetë më shumë e nxirë, se sa të të japë dhembje dhe kjo është shenjë e fillimit të shërimit. Vazhdoni ta merrni shtruar, por ndërkohë përpiquni që të lëvizni për të stimuluar qarkullimin. Gjithmonë dëgjoni atë që ju “thotë” trupi, pasi trupi gjithmonë, nëse ne dimë ta dëgjojmë, na thotë gjëra të dobishme. Disa lloje dhimbjesh (zakonisht dhimbjet muskulore) nisin të qetësohen pas lëvizjeve dhe fërkimeve të buta, por të tjerat (zakonisht dhimbjet e nervave) janë më të dhimbshme. Nëse konstatoni se gjendja përkeqësohet, atëherë duhet të mos lëvizni shumë e të riktheheni në shtrat.
Dita e tretë
Kjo është një periudhë shumë e rëndësishme. Nëse intensiteti i simptomave është në rritje, atëherë dhimbja nuk do të kalojë vetiu, por ju do të keni nevojë për një specialist. Nëse keni më shumë një shqetësim, se sa një dhimbje të mirëfilltë, atëherë në vend të akullit që duhet të përdornit në fillim, duhet ta trajtoni veten me ujë të nxehtë në zonën e dhimbjes. Nëse gjithsesi dhimbja përkeqësohet, duhet të takoni mjekun.

25 Shkurt 2010

Më shumë nga Aktualitet

Të gjitha ›