Fokus/ Pakti i Uashingtonit i kënaq të gjithë, përveç Iranit

Më shumë bashkëpunim për të frenuar përhapjen e armëve bërthamore, më shumë siguri në respekt të sovranitetin kombëtar të shteteve të veçanta dhe për të mbrojtur materiale të rrezikshmebrenda katër viteve, mbështetje për IAEA, Agjencia Ndërkombëtare për Energjinë Atomike. Këto janë pikat kryesore të marrëveshjes së nënshkruar nga krerët e 47 shteteve, ministrave dhe delegatëve të ftuar në takimin e madh ndërkombëtar që prej themelimit të Kombeve të Bashkuara. U takuan të gjithë në Uashington, në oborrin e presidentit Obama - për samitin dyditor të Nuclear Security, Sigurimit bërthamor. Qëllimi i iniciativës, që përfshiu temat e shpallura nga presidenti i SHBA-së, në botimin Nuclear Posture Review, është për të frenuar kërcënimin e terrorizmit bërthamor, sepse siç tha presidenti në fjalën e tij zyrtare, “do të ishte një fatkeqësi për botën, nëse Al-Kaeda posedon armë bërthamore”. “Njëzet vjet pas përfundimit të Luftës së Ftohtë, - vijoi presidenti amerikan - "ne po përballemi me një ironi mizore të historisë: rreziku për një konfrontim bërthamor midis popujve ka rënë, kurse rreziku i një sulmi bërthamor është rritur”. Samiti ka pasur nën vëmendje jo vetëm rrjetin e terrorizmit me në krye Bin Ladenin, por edhe Iranin: Uashingtoni ka bërë presione që Këshilli i Sigurimit të OKB-së të bëjë një raund të ri sanksionesh, ndoshta sa më efektive, por për të bërë këtë bindur Presidenti kinez, Hu Jintao, që të ndjekë Shtetet e Bashkuara në këtë rrugë.
është një mision aspak i lehtë.
Që në fillim të Samitit, pra, në qendër të medies vëmendja u fokusua mbi takimin mes Obamës dhe homologut të tij kinez. Nëse terrorizmi bërthamor qëndron, për momentin, si një fantazmë në sigurinë ndërkombëtare, gara e Teheranit për të pasur bombën atomike është një temë - subjekt shumë më konkrete. Të hënën, Obama dhe Hu Jintao kanë biseduar për një orë e gjysmë - sipas një zyrtari të Shtëpisë së Bardhë - të cituar nga gazeta amerikane “New York Times”: Presidenti amerikan i ka ilustruar Kinës një paketë të mundshëm sanksionesh: masa për të parandaluar Teheranin të marrë kredi ndërkombëtare, prerja e investimeve të huaja në sektorin iranian të energjisë dhe veprime kundër atyre kompanive që u përkasin Rojeve Revolucionare. "Deri dy javë më parë” - tha zyrtari - “Kina nuk ishte për të diskutuar as edhe një projekt-rezolutë”. Për të kapërcyer rezistencën e Pekinit, që importon nga Irani 12% të naftës së saj, SHBA-të janë në kërkim të prodhuesve (Arabinë Saudite, në krye), për t’i siguruar furnizime të reja të energjisë Kinës, në rast të sanksioneve ndaj Teheranit. “Të dy presidentët ranë dakord që ne duhet të punojnë për të miratuar sanksione të reja në Nju-Jork” - tha Këshilltarja për Sigurinë Kombëtare Jeffrey A. Bader, "dhe kjo është ajo që ne do të bëjmë": kurse kinezët - vazhdoi Bader - "na kanë bërë të qartë gatishmërinë e tyre për të bashkëpunuar me ne”. Për të frenuar pak optimizëm amerikan, megjithatë, ka menduar zëdhënësi i delegacionit kinez Ma Zhaoxu, sipas të cilit, të dy palët kanë ende dallime në llojet dhe efektivitetin e sanksioneve. Versioni i Pekinit, pra, është se Shtetet e Bashkuara dhe Kina po kërkojnë zgjidhje sa më efektive për çështjen bërthamore të Iranit nëpërmjet “dialogut” dhe “negociatave” në këtë moment, që për kinezët, janë ende rruga kryesore për t’u përballur me Ahmadinexhadin. Ndjenja, me pak fjalë, është se Kina është ende larg nga një marrëveshje konkrete me anëtarët e tjerë të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe - derisa ajo nuk ka sigurime në anën e furnizimit me energji alternative - nuk ka gjasa që të “martohet” me një linjë të vështirë kundër Teheranit. “Kina është duke shkuar në drejtimin e duhur, - tha Kancelarja gjermane Merkel - por rezultati i sanksioneve të reja janë të panjohura.
Këshilli i Sigurimit bërthamore - Nuclear Security Summit - në të cilat të gjithë pjesëmarrësit ranë dakord mbi kërcënimin e diktuar nga takimi midis terrorizmit dhe armëve të shkatërrimit në masë - ka qenë gjithashtu një mundësi për takime dypalëshe për të folur për çështje të tjera, përveç dy kryesoreve. Obama dhe Hu Jintao, për shembull, kanë folur edhe për valutë monetare: SHBA-të i ka kërkuar Kinës të lidhin Juanin me trendet e tregut, një masë kyçe - shpjegon Bader - për të siguruar “një rimëkëmbje të ekuilibruar dhe të qëndrueshme ekonomike”. Takimi i Obamës me presidentin e Ukrainës Viktor Janukoviç, pastaj, ka udhëhequr Kievin të zyrtarizojë angazhimin për të hequr qafe materialin “e ndashëm” të ruajtur në vend deri në vitin 2012. Kryeministri italian Silvio Berluskoni është takuar me Presidentin e Brazilit, Lula: ku përveç nënshkrimit të një bashkëpunimi strategjik dhe ekonomik, të dy kanë biseduar rreth heshtjes për rastin “Battisti”. Kryeministri ka shpresuar për një rezolutë mbi çështjen, duke besuar se është Lula ai që e ka fjalën e fundit për ekstradimin e ish-terrorist të Brigadave të kuqe italiane.
Pikërisht Brazili, së bashku me Turqinë, kanë refuzuar të pranojnë sanksione të reja. Flasim për dy vende që kohët e fundit kanë intensifikuar dialogun e tyre me Iranin dhe vetëm dje një delegacion i "Rio"-s po udhëtonte për në Teheran. Kryeministri turk Erdogan, nga ana tjetër, pati një takim dypalësh me SHBA-në, ku përsëriti se vendi i tij preferon të veprojë si ndërmjetës me Iranin në vend që të votojë për sanksione të reja. Samiti i ardhëm i Sigurimit bërthamor do të organizohet nga Koreja e Jugut në vitin 2012.