Gjovalin Leka: “Për ushtrimin e profesionit, licencat thuhet se janë hequr”
Autori i Lajmit: red.
Në vitin 94- 95, Ministria e Ndërtimit nxorri kërkesën e licencimit për ushtrimin e profesionit të gjeologut.
Mënyra se si jepej kjo licencë nuk përbënte problem për cilindo që kishte një diplomë, edhe nëse i mungonte përvoja dhe specializimi. Por çfarë rëndësie ka marrja e një diplome dhe a është kusht i mjaftueshëm për të marrë një licencë? Për këtë, ish-drejtori i Gjeologjisë Civile, Gjovalin Leka thotë: “Nuk jam i sigurt, por me sa kemi dëgjuar, ministria i ka hequr licencat dhe e ka lënë ushtrimin e profesionit në zotërimin e diplomave. Në Ministrinë e Ndërtimit disa kolegëve që kanë kërkuar licencë, u është thënë se nuk ka nevojë për licencë, mjafton diploma. Unë mendoj se ekziston apo jo licenca, një inxhinier ka nevojë që të kualifikohet. Diploma nuk duhet dhe nuk mund të jetë e mjaftueshme. S mund të bëhet dikush gjeolog i mirëfilltë pa praktikën e specializuar, sikurse kirurgu apo një kardiolog nuk bëhet dot i tillë pa specializim”.
Ndërkohë, është fakt që kontigjenti që shkon në Fakultetin e Gjeologji- Minierave nuk përfaqëson ajkën dhe as pjesën më të përgatitur të studentëve. Nga pranimi pa konkurs i atyre që kanë humbur në çdo lloj aplikimi tjetër, mund të konkludosh, se rezultati është një produkt i dobët, i dalë nga fakulteti. Sa reale dhe sa e vërtetë është kjo lloj diplome që merr ky lloj produkti? Specialisti Leka thotë: “Eksperienca e këtyre viteve ka treguar se nuk kemi asnjë student të punësuar pranë studimit gjeologjik, që ka mbaruar 15 vitet e fundit. Me sa di, edhe institucione të tjera analoge, si Agjencia e Mineraleve nuk kanë marrë studentë. Nuk e dimë se ku kanë shkuar, por është fakt, që mbarojnë kontigjente të dobëta, të cilët nuk kanë fituar në asnjë fakultet tjetër. Pra, nuk njohim studentë të 15 viteve të fundit”.
-Ndërtimi i pallateve duke kursyer në lëndët e para që përdoren, në cilësinë dhe masën e tyre, a do të përballeshin me rrezikun sizmik apo kjo është vetëm çështe projektimi?
Jo, është edhe çështje zbatimi. Lënda e parë e ndërtimit apo hekuri duhet të jetë i cilësisë së mirë, plus duhet edhe ndërtimi kur bëhet, t i jepet koha e duhur. Jo për 6 muaj tç ngrihet një 10-katësh. Kjo do të thotë se nuk ndërtohet mirë sepse nuk e lë të stazhionohet një kat, që t ndërtosh tjetrin mbi të.
-Për sa kohë duhet tç ndërtohet dhe pastsaj të banohet një pallat?
ka rregulla ndërtimi që duhet p.sh tç kalojnë disa javë për të filluar katin tjetër. po them një shembull: Erdhi në instituin tonë një profesor çifut nga rusia. Ai tregoi se si në Armeni ishte ndprtuar një pallat me hekur të trashë sa dora. KUr kishte rënë tpërmeti, ai hekur kishte dalë nga pjesa tjetër dhe godina qe shkatërruar. Pse? Sepse qe bër në të thatë, pa lagur, për shpejtësi ndërtimi. Si çdo fushë duhen specialistp të mirëinfirmuar, jo q të ndprojë shtëpi dykatëshe se më përpëara oi ndërtonin gollobordasit shumë të sigurta, por duhet të jetë jo vetëm specialsiat i fushës, por edhe të ketë përvojë në këtë fushë. KJo i ngjan mjekut që do t bëhet kirurg vetëm me përvojë.
Tprmeti është si një revolucion në shoqëri. Ai bën provën dhe ato që nuk janë ndprutarmirë, i rrëzon prtokë. oprandaj, edhe shoqpria duhet të fillojë të mendojë të ndërtojë më mirë.
-Qytetarët do të vazhdojnë të blejnë shtëpi dhe gjithnjë vazhdon edhe dilema: Të rinjtë apo të vjetrit? dhe pasi kjo dilemë të ketë kaluar, përspëri është dilema tjetër edhe më e madhe: pallate të rinj, por të cilave firma, sepse firma që ndërtojnë ka shumë dhe qytetarët nuk kanë informacion të sigurt e të konfirmuar se cilat firma bëjnë punime të mira, cilat bëjnë unime mesatare dhe cilat të dobëta? A duhet të ketë një klasifikim të firmave dhe në rast se konstatohet ndërtime të dobëta, që nuk u rezistojnë tërmeteve pas matjeve që thatë ju, t u hiqet e drejta për të ndprtuar?
Që të bëhet kjo, siç pshgtë Urdhri i Mjekut duhet të krijohet edhe Urdhri i Ndërtuesit edhe Rrdhri Sizmologjik e Gjeologjik, në mënyrë q ata që kanë ndërtuar dobët, t u hiqet licenca edhe të ndpshkohen. Pra,në këtë kuptim është e detyrueshme që shoqata e ndërtuesve të bëhet barrierë: për ata që nuk plotësojnë standardet.
Licencat janë liberalizuar. Unë di që në fushën e studimit sizmologjkik, duhet të kishim përpara studimin gjeologjik, rezultatet e tyre.
-Ka ndërtime me kosto të ndryshme dhe me mime të ndryshme, edhe sipas vendondhshjes edhe sipas cilësisë së punimeve. A mendoni se nuk duhet të ket standarde të disafisha për atë pjesë të cilësisë që ka lidhje me sigurinp e pallateve dhe lwe të ketë disa lloje standardesh kure është fjala për rifiniturat, modernitetin...
Bravat, dritaret që prishen, muret që kullojnë... Deri ku mund të tolerohet cilpsia, kategorizimi i cilpsive të ndërtimeve?
Pyetja juaj pshtë me vend, pro në Shqipëri ndodhin çudira përditë. Sa pallate ka që janë ndrutar me vite dhe janë ende të palicencuara sepse janë bërë shkelje, kate shtesë, ka marrë sipërfaqe më të mëdha etj. Dhe ky ndërtues vazhdon të ndërton n një vend tjetër dhe nuk përgjigjet, sepse shteti nuk i thotë: “Këtu ti, paguaj çfarpë duhet të paguash”.
-Kur njerëzit hyjnë në apartamentet e rinj në fillim nuk e dinë se si është cilësia e punimevem, sepse nuk është diçka që kuptohwt me sy të lirë. Pak javë apo muaj më vonë fillojnë të shohon problmet e para që shfaqen në cilësinë e punimeve....A duhet të ketë një strukturë ku nnerëzit duhet të akohen dhe t i detyrojë firmat të përgjigjen për dëmet?
ka shumë ndprtime me probleme. Ka firma që i ka dalë nami që nsdprton me cilësi të dobët si ajo e El-Sayedit, i cili u largua që këtu dhe filloi të ndërtojë në Durrës, sepse pati ërobleme këtu. Por probleme nuk kishte vetëm firma e tij...
Këtë punë, për të marrë në shqyrtim ankesat e qytetarpve për punimet difektoze, duhet t;i marrë përsipër shoqata e ndërtuesve (Urdhri Ndërtuesve) që të ketë jo vetëm standardet e ndpretimit, por edhe të drejtpën për të ndëshkuar me gjobë ata që kanë ndërtuar keq. Ndryshe nuk mund të gjejë zgjidhje. Kjo çështje vetëm kpshtu mund të zgjidhet dhe s; ka tjetër, se edhe me gjyq nuk gjendet e drejta. Gjyqi do të “bindet” nga ai që ka paranë, në kushtet kur korrupsionin e kemi në të githa hallkat.
-Nëse një qytetar del i dëmtuar, por jo vetëm ai, nëse jan një grup qyytetarësh në një pallat apo grupe pallatsh që ankohen ndaj një firme ndëretimi, kjo mund të jetë e mjaftueshme për të shqyrtuar rastin e ndprtimeve të saj.
Shoqata e ndpretuesve të bëjë stanbdardet dhe të nxjerrë vendime të detyrueshme për firmat ndprtuse. P.sh. ajo forma që kruyente punime në Gjirokastër, doli që nuk ishte anptare e shoqatës.
-Kur qyterari shikon punime jo tp mira në aksesorë, a duhet të frikësohet dhe të mendojë për analogji, se dobësia e dukshme duhet të ketë të bëjë edhe me sigurinë e ndërtesës, me kollonat, me themelet? Sepse qytetari ble, por ai nuk e kupton cilësinë (sjhikon kubaturpn, pozicionin, estetikën, sistgemin) por ai nuk mudn të njohë cilësinë e konsturksionit sepse nuk bën dot matje mbi objektin, sepse ai nuk është specialist. Çmimi metë cilin ai ble, nuk është një garant i cilësisë, sepse mund të jetë edhe abuziv, sikurse ndprtuesi mund të ofrojë çmime ekonomike dhe të ketë punime cilësore.
Ai mund të dyshojë, por nuk është e thënë gjithnjë që po qe e dobët p.sh suvatura, qp; ai mund ta ketgë bërë me shpejtësi që të mbarojë pallatin, të jetë bërë edhe konstruksioni. Por konsturksioni mund të jetë bërë mirë. Që të flasësh m,e sifuri, duhet të provuar, duhet verifikuar. Pra, ndoshtaduhet edhe një njësi shtetërore që të bëjë këto verifikime dhe të marrë vendimet e detyrueshme.
Çmimi nuk është aspak tregues i cilësisë dhe standardeve. Përndryshe, nëse do të ishte e vërtetë, që doemos pallatet më të lirë, kanç punime të dovbëta, atëherë nu do të duhej të lejoheshin të shitresdhim me ]mime të lira.
atyrisht çmimi nbuk është arguiment, por duhet të caktohet edhe një normë fitimi.
Punimet në katet e para nuk janë shpqëruar me ansjë masë. janç proishuir muret mbajtëse dhe katet e siprme kanë krisje por nuk është marrë asnjë masë përforcimi. Sepse kur bie tërmeti, jo të gjitha godinat që plasariten dalin jashtë përdorimit. Kur bie tërmeti përdoren tre ngjursa: Ngjrya e kuqe tregon se objekti duhet rrëzuar, kurse dy ngjyrat e tjera tregojnë se duhet përforcuar ose ka nevojë prë një meremetim të vogël. Atëjherëm, objektet me ndërhyrje nç katet e para nuk janë për tu shembur por janë për përforcim.
Ky lajm është publikuar: 15/11/2008
Në vitin 94- 95, Ministria e Ndërtimit nxorri kërkesën e licencimit për ushtrimin e profesionit të gjeologut.
Mënyra se si jepej kjo licencë nuk përbënte problem për cilindo që kishte një diplomë, edhe nëse i mungonte përvoja dhe specializimi. Por çfarë rëndësie ka marrja e një diplome dhe a është kusht i mjaftueshëm për të marrë një licencë? Për këtë, ish-drejtori i Gjeologjisë Civile, Gjovalin Leka thotë: “Nuk jam i sigurt, por me sa kemi dëgjuar, ministria i ka hequr licencat dhe e ka lënë ushtrimin e profesionit në zotërimin e diplomave. Në Ministrinë e Ndërtimit disa kolegëve që kanë kërkuar licencë, u është thënë se nuk ka nevojë për licencë, mjafton diploma. Unë mendoj se ekziston apo jo licenca, një inxhinier ka nevojë që të kualifikohet. Diploma nuk duhet dhe nuk mund të jetë e mjaftueshme. S mund të bëhet dikush gjeolog i mirëfilltë pa praktikën e specializuar, sikurse kirurgu apo një kardiolog nuk bëhet dot i tillë pa specializim”.
Ndërkohë, është fakt që kontigjenti që shkon në Fakultetin e Gjeologji- Minierave nuk përfaqëson ajkën dhe as pjesën më të përgatitur të studentëve. Nga pranimi pa konkurs i atyre që kanë humbur në çdo lloj aplikimi tjetër, mund të konkludosh, se rezultati është një produkt i dobët, i dalë nga fakulteti. Sa reale dhe sa e vërtetë është kjo lloj diplome që merr ky lloj produkti? Specialisti Leka thotë: “Eksperienca e këtyre viteve ka treguar se nuk kemi asnjë student të punësuar pranë studimit gjeologjik, që ka mbaruar 15 vitet e fundit. Me sa di, edhe institucione të tjera analoge, si Agjencia e Mineraleve nuk kanë marrë studentë. Nuk e dimë se ku kanë shkuar, por është fakt, që mbarojnë kontigjente të dobëta, të cilët nuk kanë fituar në asnjë fakultet tjetër. Pra, nuk njohim studentë të 15 viteve të fundit”.
-Ndërtimi i pallateve duke kursyer në lëndët e para që përdoren, në cilësinë dhe masën e tyre, a do të përballeshin me rrezikun sizmik apo kjo është vetëm çështe projektimi?
Jo, është edhe çështje zbatimi. Lënda e parë e ndërtimit apo hekuri duhet të jetë i cilësisë së mirë, plus duhet edhe ndërtimi kur bëhet, t i jepet koha e duhur. Jo për 6 muaj tç ngrihet një 10-katësh. Kjo do të thotë se nuk ndërtohet mirë sepse nuk e lë të stazhionohet një kat, që t ndërtosh tjetrin mbi të.
-Për sa kohë duhet tç ndërtohet dhe pastsaj të banohet një pallat?
ka rregulla ndërtimi që duhet p.sh tç kalojnë disa javë për të filluar katin tjetër. po them një shembull: Erdhi në instituin tonë një profesor çifut nga rusia. Ai tregoi se si në Armeni ishte ndprtuar një pallat me hekur të trashë sa dora. KUr kishte rënë tpërmeti, ai hekur kishte dalë nga pjesa tjetër dhe godina qe shkatërruar. Pse? Sepse qe bër në të thatë, pa lagur, për shpejtësi ndërtimi. Si çdo fushë duhen specialistp të mirëinfirmuar, jo q të ndprojë shtëpi dykatëshe se më përpëara oi ndërtonin gollobordasit shumë të sigurta, por duhet të jetë jo vetëm specialsiat i fushës, por edhe të ketë përvojë në këtë fushë. KJo i ngjan mjekut që do t bëhet kirurg vetëm me përvojë.
Tprmeti është si një revolucion në shoqëri. Ai bën provën dhe ato që nuk janë ndprutarmirë, i rrëzon prtokë. oprandaj, edhe shoqpria duhet të fillojë të mendojë të ndërtojë më mirë.
-Qytetarët do të vazhdojnë të blejnë shtëpi dhe gjithnjë vazhdon edhe dilema: Të rinjtë apo të vjetrit? dhe pasi kjo dilemë të ketë kaluar, përspëri është dilema tjetër edhe më e madhe: pallate të rinj, por të cilave firma, sepse firma që ndërtojnë ka shumë dhe qytetarët nuk kanë informacion të sigurt e të konfirmuar se cilat firma bëjnë punime të mira, cilat bëjnë unime mesatare dhe cilat të dobëta? A duhet të ketë një klasifikim të firmave dhe në rast se konstatohet ndërtime të dobëta, që nuk u rezistojnë tërmeteve pas matjeve që thatë ju, t u hiqet e drejta për të ndprtuar?
Që të bëhet kjo, siç pshgtë Urdhri i Mjekut duhet të krijohet edhe Urdhri i Ndërtuesit edhe Rrdhri Sizmologjik e Gjeologjik, në mënyrë q ata që kanë ndërtuar dobët, t u hiqet licenca edhe të ndpshkohen. Pra,në këtë kuptim është e detyrueshme që shoqata e ndërtuesve të bëhet barrierë: për ata që nuk plotësojnë standardet.
Licencat janë liberalizuar. Unë di që në fushën e studimit sizmologjkik, duhet të kishim përpara studimin gjeologjik, rezultatet e tyre.
-Ka ndërtime me kosto të ndryshme dhe me mime të ndryshme, edhe sipas vendondhshjes edhe sipas cilësisë së punimeve. A mendoni se nuk duhet të ket standarde të disafisha për atë pjesë të cilësisë që ka lidhje me sigurinp e pallateve dhe lwe të ketë disa lloje standardesh kure është fjala për rifiniturat, modernitetin...
Bravat, dritaret që prishen, muret që kullojnë... Deri ku mund të tolerohet cilpsia, kategorizimi i cilpsive të ndërtimeve?
Pyetja juaj pshtë me vend, pro në Shqipëri ndodhin çudira përditë. Sa pallate ka që janë ndrutar me vite dhe janë ende të palicencuara sepse janë bërë shkelje, kate shtesë, ka marrë sipërfaqe më të mëdha etj. Dhe ky ndërtues vazhdon të ndërton n një vend tjetër dhe nuk përgjigjet, sepse shteti nuk i thotë: “Këtu ti, paguaj çfarpë duhet të paguash”.
-Kur njerëzit hyjnë në apartamentet e rinj në fillim nuk e dinë se si është cilësia e punimevem, sepse nuk është diçka që kuptohwt me sy të lirë. Pak javë apo muaj më vonë fillojnë të shohon problmet e para që shfaqen në cilësinë e punimeve....A duhet të ketë një strukturë ku nnerëzit duhet të akohen dhe t i detyrojë firmat të përgjigjen për dëmet?
ka shumë ndprtime me probleme. Ka firma që i ka dalë nami që nsdprton me cilësi të dobët si ajo e El-Sayedit, i cili u largua që këtu dhe filloi të ndërtojë në Durrës, sepse pati ërobleme këtu. Por probleme nuk kishte vetëm firma e tij...
Këtë punë, për të marrë në shqyrtim ankesat e qytetarpve për punimet difektoze, duhet t;i marrë përsipër shoqata e ndërtuesve (Urdhri Ndërtuesve) që të ketë jo vetëm standardet e ndpretimit, por edhe të drejtpën për të ndëshkuar me gjobë ata që kanë ndërtuar keq. Ndryshe nuk mund të gjejë zgjidhje. Kjo çështje vetëm kpshtu mund të zgjidhet dhe s; ka tjetër, se edhe me gjyq nuk gjendet e drejta. Gjyqi do të “bindet” nga ai që ka paranë, në kushtet kur korrupsionin e kemi në të githa hallkat.
-Nëse një qytetar del i dëmtuar, por jo vetëm ai, nëse jan një grup qyytetarësh në një pallat apo grupe pallatsh që ankohen ndaj një firme ndëretimi, kjo mund të jetë e mjaftueshme për të shqyrtuar rastin e ndprtimeve të saj.
Shoqata e ndpretuesve të bëjë stanbdardet dhe të nxjerrë vendime të detyrueshme për firmat ndprtuse. P.sh. ajo forma që kruyente punime në Gjirokastër, doli që nuk ishte anptare e shoqatës.
-Kur qyterari shikon punime jo tp mira në aksesorë, a duhet të frikësohet dhe të mendojë për analogji, se dobësia e dukshme duhet të ketë të bëjë edhe me sigurinë e ndërtesës, me kollonat, me themelet? Sepse qytetari ble, por ai nuk e kupton cilësinë (sjhikon kubaturpn, pozicionin, estetikën, sistgemin) por ai nuk mudn të njohë cilësinë e konsturksionit sepse nuk bën dot matje mbi objektin, sepse ai nuk është specialist. Çmimi metë cilin ai ble, nuk është një garant i cilësisë, sepse mund të jetë edhe abuziv, sikurse ndprtuesi mund të ofrojë çmime ekonomike dhe të ketë punime cilësore.
Ai mund të dyshojë, por nuk është e thënë gjithnjë që po qe e dobët p.sh suvatura, qp; ai mund ta ketgë bërë me shpejtësi që të mbarojë pallatin, të jetë bërë edhe konstruksioni. Por konsturksioni mund të jetë bërë mirë. Që të flasësh m,e sifuri, duhet të provuar, duhet verifikuar. Pra, ndoshtaduhet edhe një njësi shtetërore që të bëjë këto verifikime dhe të marrë vendimet e detyrueshme.
Çmimi nuk është aspak tregues i cilësisë dhe standardeve. Përndryshe, nëse do të ishte e vërtetë, që doemos pallatet më të lirë, kanç punime të dovbëta, atëherë nu do të duhej të lejoheshin të shitresdhim me ]mime të lira.
atyrisht çmimi nbuk është arguiment, por duhet të caktohet edhe një normë fitimi.
Punimet në katet e para nuk janë shpqëruar me ansjë masë. janç proishuir muret mbajtëse dhe katet e siprme kanë krisje por nuk është marrë asnjë masë përforcimi. Sepse kur bie tërmeti, jo të gjitha godinat që plasariten dalin jashtë përdorimit. Kur bie tërmeti përdoren tre ngjursa: Ngjrya e kuqe tregon se objekti duhet rrëzuar, kurse dy ngjyrat e tjera tregojnë se duhet përforcuar ose ka nevojë prë një meremetim të vogël. Atëjherëm, objektet me ndërhyrje nç katet e para nuk janë për tu shembur por janë për përforcim.
Ky lajm është publikuar: 15/11/2008