Hekurudha, mundesi serbe per kontrabande
Autoritetet e UNMIK-ut dhe KFOR-it dje nuk lejuan levizje te lire te trenave nga Fushe Kosova ne Leshak. Perfaqesuesit e Hekurudhave te Kosoves tha se treni qe tentoi te hyje ne Leshak, u kthye mbrapsht me kerkese te tyre. "Kemi nderprere qarkullimin e trenit te levizjes se lire nga Fushe Kosova per ne Leshak dhe anasjelltas", deklaroi drejtori i Hekurudhave te Kosoves, Xhevat Ramosaj. Kurse autoritetet serbe te Hekurudhave thane se ne veri te Kosoves nuk ka pasur qarkullim te trenave, meqe eshte duke u bere kontrollimi i binareve. Ne te vertete, skunder sqaron Ramosaj, punetoret serbe te kesaj ndermarrjeje nuk jane paraqitur ne vendet e tyre te punes.
Por sikunder evidentojne analistet ne Kosove, ajo qe po ndodh me hekurudhat eshte nje nderhyrje e qellimshme e Serbise, qe mund te kete ndikim negativ dhe ne aspektin ekonomik. Ata evidentojne faktin se kontrabanda e mallit kryhet permes linjave hekurudhore. Kjo nderhyrje ndikon ne rritjen e kontrabandimit, duke demtuar buxhetin e konsoliduar te Kosoves, por dhe duke rrezikuar shendetin e konsumatoreve kosovare me artikujt qe kane prejardhje te dyshimte. Agim Shahini, udheheqes i Aleances Kosovare te Biznesit, thote se mundesite jane shume te medha per kontrabande te mallit permes vijave hekurudhore Leshak, Leposaviq dhe Zvecan. "Prodhime qe mungojne ne tregun e Kosoves, nuk do te importohen ne vijat legale, por ne vijat ilegale, me taksa me te uleta, edhe pse keto taksa prape do te paguhen, por do te paguhen ne xhepat e individeve dhe jo ne buxhetin e konsoliduar te shtetit", pohon Shahini. Ai vlereson se keto jane skenare te pergatitur me heret nga shteti i Serbise dhe tashme vetem po zbatohen. Sipas tij, procedurat per futjen e mallit ne menyre ilegale, tashme jane shume te thjeshta: "Mallrat qe do te ngarkohen ne Serbi, do te shkarkohen ne Kosove pa procedura doganore", pohon Shahini. Shqetesues ne kete aspekt, sipas Shahinit, eshte fakti se nese malli arrin nga Serbia ne veri te Kosoves, per shkak te interesave te individeve te caktuar, atehere ky mall shume lehte mund ta mbuloje edhe tregun kosovar, pa iu nenshtruar fillimisht ndonje kontrolli per cilesine e mallit. "Bashkepunimi i individeve tregtare ka qene, eshte dhe do te jete edhe ne te ardhmen. Per perfitime personale, keto mallra do te vershojne edhe tregun jugor te Kosoves. Keshtu qe prape duhet te jete nje kontroll me i ashper ndaj pikave qe te parandalohen ne nje mase, por edhe ndaj pjeses nga veriu ne jug qe kalojne mallrat komerciale", tha Shahini.
Ne te kundert, Sefedin Sefa, ekspert i ekonomise dhe njeheresh punonjes ne Hekurudhat e Kosoves, thote se me gjithe zhvillimet e fundit rreth hekurudhave, mundesite per kontrabande te mallit jane te vogla: "Kontrabanda e mallit nuk ka mundesi te rritet, duke pasur parasysh se vija hekurudhore eshte dhe ajo kontrollohet. Ne shpresojme, ashtu sic na eshte premtuar nga KFOR-i, se trenat nga Serbia nuk do te lejohen te hyjne ne territorin e Kosoves, pra ne veri".