Instituti i Pensionit, kush përfiton licensën

04/03/2005  Të marrësh një licensë për të hapur një Institut Pensioni, nuk është një biznes i thjeshtë. Për të marrë licensën personat duhet të vendosin në bankë për garanci një shumë prej 10 milionë lekësh të reja. Personat juridikë që duan të hapin një Institut, duhet të kenë të sigurtë klientelën prej 500 personash që pranojnë të derdhin kontributet në fondin e tyre. Më pas, Këshilli i Ministrave ka përcaktuar me ligj dhe kategorinë e personave ose subjekteve financiare, që do të kenë të drejtë të përfitojnë licensën dhe të quhen Institucione Private Pensioni. Kështu duket se ata që do të kenë të drejtë të krijojnë një Institut Pensioni, do të jenë vetëm ata persona juridikë që e kanë qendrën në Shqipëri dhe punëdhënësi privat që ka më shumë se 100 punonjës. Punonjësit e tyre duhet të paguajnë kontribute mujore për të patur të sigurtë pensionin suplementar, për të cilin ligji parashikon që kontributet të paguhen në nivel minimal ose si një përqindje e pagës bruto të të siguruarit, pa zbritur taksat. Ndërkaq duket se jo vetëm punëmarrësit, por dhe institucionet financiare private, të cilat ushtrojnë veprimtarinë e tyre në Shqipëri, do të kenë të drejtë të marrin licensën. Në listë si kandidatë të mundshëm për të marrë licensën janë dhe punëdhënësit e institucioneve dhe enteve të tjera publike jo buxhetore. Duket se ligji me nenet e tij rregullon gjithë veprimtarinë e skemës, që nga ngritja e deri te funksionimi dhe të drejtat e atyre që sigurohen. Ligji parashikon sigurimin e pensioneve suplementare të dhëna nga institutet private të pensioneve suplementare, rregullimin e veprimtarisë së tyre si dhe kontrollin e shtetit mbi këto institute. Institutet e Pensionit do të kenë të drejtën të operojnë si shoqëri tregtare, duke blerë letra me vlerë dhe duke i shitur ato, në mënyrë që të krijojnë të ardhura, të cilat më pas do t’i shpërndahen sipas statusit të Institutit të Pensioneve. “Përfitimet që nxjerr Instituti i Pensioneve do të përdoren në mënyrë ekskluzive në dobi të personave të siguruar në të, kurse 10 për qind e fitimit neto do t'u shpërndahet krijuesve të institutit, në raport me kapitalin e futur”, thuhet në ligj. Ligji është treguar, madje, bujar me ata që do të mbajnë në këmbë skemën e pensionit suplementar, duke mos i tatuar për asnjë lloj të ardhure që do të sigurojnë për kontribuesit e vet. Ligji parashikon tre lloj institute pensionesh. Kështu, institutet mund të jenë të mbyllura, ç’ka do të thotë se janë të destinuara vetëm për të punësuarit e punëdhënësve që formojnë institutin. Institutet do të quhen të hapura, kur janë të organizuara për sigurimin edhe të personave të tjerë, sipas kushteve të përcaktuara në rregullore. Institute profesionale do të quhen ato subjekte që do të jenë të organizuara për sigurimin e atyre subjekteve, të cilat ushtrojnë veprimtarinë e tyre vetëm në një degë.

Sistemi i alternuar

Sistemi i alternuar në tri kolona

Kolona e parë – Sistem i detyrueshëm shtetëror, Sigurimet Shoqërore

Kolona e dytë – Sistem i detyrueshëm me menaxhim privat

Kolona e tretë – Sistem vullnetar me menaxhim privat

Kushtet për hapjen e Institutit

Mund të krijohen nga persona juridikë me qendër në Shqipëri

Minimumi i personave të siguruar duhet të jetë 500 vetë

Të paguajë kontribut minimal prej 500 lekësh në muaj

Të vendosë si garanci në bankë 10 milionë lekë

Të ketë autorizim të veçantë nga Inspektoriati

Të kryejë regjistrimin si shoqëri aksionere

Ku do të investojnë

Investime të sigurta për 50% të fondit të pensioneve

Interesa të konsoliduar

Obligacione të emetuara nga bankat

Obligacione të emëruara nga shoqëritë tregtare

Aksionet dhe certifikatat për tregtim në bursën e fondeve

Pasuri të luajtshme që paraqesin garanci për investime të sigurta

Toka dhe pasuri të tjera të paluajtshme që japin fitime

Evolucioni i Instituteve të Pensionit në Lindje

2000 2004

Hungaria 20 40

Rusia 3 265

Polonia 4 15

Bullgaria 0 24