Ja sesi Amerika i shikon zgjedhjet franceze

Gjykimi i Presidentit të Këshillit për Marrëdhënie të Jashtme (Council on Foreign Relations) Richard Haas mbi kandidatin presidencial francez socialistin Fransua Hollande, në një intervistë për La Stampa, ishte sinqeritet i ashpër. Për Haass, një diplomat që ka skicuar për shumë kohë politikën e jashtme amerikane dhe sot drejton forumin më të vjetër të marrëdhëniet ndërkombëtare, nëse Hollande, i favorizuar kundër Sarkozy, do të shkojë në “Elize”, Bursat do të pësonin rënien e aksioneve, me arratisjen e  kapitaleve nga Franca dhe  me pasojat negative mbi borxhin Europian.
Njëlloj i ashpër është sfiduesi republikan i presidentit Barak Obama, Mitt Romney, në një intervistë në këtë gazetë: "Jo një qindarkë për Evropë". Kur Partia e Grand Old dëshiron të fyeje Shtëpinë e Bardhë demokratike,  akuza është se ata duan "një Amerikë europiane”, shumë shpenzimet publike, borxhi i tepruar, dobësia ushtarake, mungesa e ndikimit global.
Duke bërë retorikën e fushatës, çfarë atmosfere ekziston midis dy aleatëve të Luftës së Ftohtë, Shtetet e Bashkuara dhe Evropës në një vit zgjedhjesh në Francë dhe SHBA në prag të votimit dhe në Gjermani e Itali? Organizata Carnegie Endowment për Paqe hapi një faqe të re ueb-i të  hënën për debatin, të shqetësuar për rrugën e dialogut të Atlantikut - si në kohën e Titanikut – të ndërpriten nga një ajsberg paragjykimesh, injorance, interesave të ngushta. Leximi "zero" e Carnegie Evropës, nga ekonomia tek mbrojtja, problemet nuk  do të mungojnë.
Vështirësia e parë rrjedh nga gjykimi i kundërt që administrata Obama nxjerr nga rruga pa krye e Evropës. Presidenti mendon, dhe gjithashtu ia ka thënë Kryeministrit italian tha Mario Monti, se një Europë për një kohë të gjatë në recesioni do të ndalë ringritjen e Uall Street dhe do të ketë pasojat -  në tregun e punës dhe strehimit. Nëse ngadalësimi  do të vijë pas verës konventa e partive, kur opinioni publik do të vendosë që të votojë, Romney do të ketë një shans për të fituar.
Departamenti i Shtetit i Hillary Clinton, në bisedime me vëzhguesit ndërkombëtarë, dëften simpati të kujdesshme për Hollande, si për "teknikët" italianët, dhe nesër, për gjermanët e social-demokratët e SPD, duke pasur parasysh "ashpërsinë" e Kancelares Angela Merkel. Asnjë ëmbëlsi "Yankee", për nostalgjitë socialiste alla "Mitterrandit të parë" të një Hollande që ka frikë nga rritja e trockistit Mélenchon, as për SPD: Uashingtoni nuk harron ashpërsinë e kancelarit Shrëder në kohën e luftës së Irakut, as vlerëson lobimin  e biznesin të naftës të Kremlinit.
Për "zotimin e Shtëpisë së Bardhë" ekonomia është vendimtare. Sepse partitë e majta kanë janë më pak të "rrepta", dhe projektojnë një stimul për plan-shërimi, si dhe infrastrukturë për rritjen e konsumit, për "Amerikanë", që thonë "po". TARP-i i Obamës, sporti i industrisë së automobilave, stimujt për rimëkëmbjen ekonomike që laureati Nobel Paul Krugman mbron si një luan nga kolonat e gazetës së Nju Jork Tajms - i cili thotë se mbyllja shpejt e mbështetjes financës dhe kompanive nga frika e një inflacionit do të rihapte krizën. Plani republikan i taksave, mbi të cilën Romney ka ca dyshime, por që nuk e denoncon për të mos rrezikuar pëlqimin së djathtës populiste dhe asaj çfarë ka mbetur nga Partia e Çajit, domethënë taksa më të ulëta dhe thikë mbi shpenzimet.
Kjo dialektike detyron presidentit Sarkozi kthesa të forta retorike. I zgjedhur në Elize duke thënë se nuk donte një "Francë amerikane”, me teknologji të lartë, të tregut fleksibil të punës, të Start-up, më pak burokraci, Sarkozi ka ndryshuar mendjen e tij në ditën e parë të grevave tradicionale të mëdha në Paris dhe heq dorë nga modernizimi i vendit. Në blloqet e fillimit të vitit 2012 ai paraqitet i vendosur të përdorë karizmin e Angela Merkel sesa bukurinë e  akullt të gruas së tij, Karla Bruni: kësaj here dëshiron një "Francë gjermane". Ndihmësit e tij, megjithatë, ngurrojnë t’u thonë votuesve për ndryshimin e  modelin e tyre të ekonomik: me të djathtën e Le Pen dhe në të majtë me Mélenchon e Hollande me mitingje të përbashkëta, ata duan status quo-në. Sarkozy anulon ftesën e  Merkel për mitingje të përbashkëta - dhe në lëvizje të vazhdueshme - i sugjeron BQE-ja të Mario Draghi të ndryshojë detyrat dhe filozofinë dhe të nxisë rritjen, si - në marrëveshje me Obama - ka bërë me Rezervën Federale të Ben Bernanke.
Amerikanët thonë se fushatat krijojnë "shokë të çuditshëm shtrati", por, me një  ekzaminimin më të ngushtë, të kuptuarit e demokratëve dhe mosbesim i republikanëve ndaj  Evropës ka qenë që në fillim të luftës në Irak. Atëherë senatorët e opozitës ndaj presidentit Bush, duke përfshirë dhe Obama, janë me një mendje me opinionin publik europian, nga konservator Shirat dhe socialisti Shrëder. Republikanët ishin dakord vetëm me Aznarin, popullor në Spanjë, dhe laburistin Blair në Londër, si dhe me Kryeministrin italian Berluskoni , përvec këtyre të gjithë ishin kundër. Kagan, kolumnisti gjeraqinë, do të shkruante me sarkazëm: “Europa? Shteti i 51-të demokrat”.
Haass e përfundon me mençuri që, nëse do fitojë Obama apo Romney, politika e jashtme amerikane nuk do të ndryshojë. Europa do të mbetet partner, megjithëse, më pak ngrohtë se më parë, Romney do të jetë i respektueshëm dhe bashkëpunues. Ajo që e ndan thellësisht Evropën dhe Amerikën, në Atlantik dhe në dy kontinente, megjithatë, është vendi i përjetshëm i të dy partive të mëdha të kohës sonë "shtetit" dhe "tregut", në nëngrupet e tyre të pafundme, fraksione, të kulturave. Pokeri i zgjedhjeve në Paris, Uashington, Berlin, Romë hedh tani kartën e parë në Francë dhe do të shohim, në vetëm 12 muaj, se cili do të fitojë pjatën më shumë yndyrë.